Frederico Bosco alerta atu kombate moras dengue presiza limpeza
DILI, 03 abríl 2023 (TATOLI) – Diretór Saúde Públika iha Ministériu Saúde, Frederico Bosco, informa atu kombate moras dengue nesesáriu tebes atu halo limpeza iha uma no bairo sira.
“Ema ida-idak tenke hamoos uma ninin, tanke bee, nafatin toba iha moskitériu laran, limpeza ita-nia bairo laran, vazu aifunan tenke troka atu susuk labele tolun, entaun ida ne’e mak maneira atu hadook an husi kazu dengue ida ne’e iha ita-nia hela fatin sira”, Frederico Bosco, dehan ba TATOLI iha nia kna’ar fatin Caicoli, ohin.
Nia dehan, Ministériu Saúde rejista kazu dengue husi janeiru to’o marsu hamutuk 578, husi ne’e na’in tolu mak mate.
“Husi númeru 578 ne’e maioria mai husi Dili ho kazu hamutuk 394, Buacau 78, Lautem 28, Viqueque 26 Liquiça 24, Bobonaro 24, Manufahi tolu no Ermera ida”, nia hateten.
Nia esplika, bazeia ba klasifikasaun dengue tuir ninia gravidade mak dengue kaman hamutuk 314, moderadu 248 no grave 16, entaun kazu sira ne’e afeta ba labarik idade 14 mai kraik signifika hahú husi idade 0 to’o 14.
“Kazu sira ne’e mosu tanba iha fatór sira lubuk ida mak influénsia iha ne’eba, dahuluk mak ita haree situasaun udan monu rai kuaze bee nalihun iha fatinfatin, entaun knuuk ka fatin sira ne’ebé mak sai potensiál susuk atu tolun barak ezemplu ita haree uma-kain sira barak mak armajena bee hanesan tau iha tanke maibé la hamoos, entaun susuk bele tolun iha ne’eba no kazu dengue aumenta barak”, nia afirma.
Nia hatutan, fatór seluk mak lixu ne’ebé mak namkari iha fatinfatin hanesan kalen at sira, plastik at sira, entaun hirak ne’e mak sai fatór boot tebes atu hetan dengue.
“Tanba ne’e iha fasilidade saúde ita-nia profisionál saúde sira iha meiu atu halo diagnóstiku hodi halo tratamentu tanba sira treinadu atu atende kazu sira ne’e”, nia dehan.
Nia esklarese, atu halo kontrolu ba moras ne’e mak aimoruk kímiku sira nafatin sufisiente no ekipa sira kontinua tama sai área risku sira hodi halo intervensaun ba kazu dengue ida ne’e.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Zezito Silva
