iklan

HEADLINE, SOSIEDADE SIVĺL

USAID apoiu fundu ba REBAS-TL hodi haforsa sistema saúde iha Timor-Leste

USAID apoiu fundu ba REBAS-TL hodi haforsa sistema saúde iha Timor-Leste

Diretór Ezekutivu FONGTIL, Valentim da Costa Pinto ‘Koko’ ho reprezentante USAID troka nota entendementu ba kooperasaun hodi haforsa sistema saúde iha Timor-Leste, iha salaun Hotel Timor, sesta (05/05/2023). Imajen Tatoli/António Gonçalves

DILI, 05 maiu 2023 (TATOLI)—Estadu Unidu Amérika liuhosi Ajénsia Estadu Unidu ba Dezenvolvimentu Internasionál (USAID, sigla inglés) apoiu fundu ba ‘Rede ba Saúde Timor-Leste’ (REBAS-TL), liuhosi asina akordu subvensaun entre USAID no Fórum Organizasaun Naun Governamentál Timor-Leste (FONGTIL).

“Apoiu ne’ebé USAID fó sei foku liu ba advokasia envolvimentu sosiedade sivíl haforsa sistema saúde iha Timor-Leste,” Diretór Ezekutivu FONGTIL, Valentim da Costa Pinto ‘Koko’, hateten iha Otél Timor, sesta ne’e.

Dokumentu subvensaun ne’e asina hosi Diretór Ezekutivu FONGTIL, Valentim da Costa Pinto, no Chief of Party USAID Health Sustainbility Activity, Bhavesh Jain.

Nia dehan, razaun parte FONGTIL mak asina tanba Rede ba Saúde funsiona iha sekretariadu FONGTIL nia okos. Dokumentu subvensaun sei válidu ba tinan-ida ho montante osan $114.400, ne’ebé sei fasilita REBAS-TL nia funsionamentu durante tinan ida.

“REBAS-TL hato’o proposta atu foku ba atividade peskiza no estabelese atividade diálogu, servisu hamutuk ho estrutura saúde iha nasionál to’o munisípiu inklui oinsá fasilita membru nia envolvimentu iha servisu saúde sira tantu iha nível munisípiu no nasionál,” nia akresenta.

Notísia relevante : EUA apoia fundu adisionál $600,000 ba MS hodi reforsa sistema saúde iha TL

Aleinde ne’e, sei foku mós ba temátika tolu hanesan haree liu ba prestasaun servisu atu haree lala’ok kona-ba jestaun rekursu umanu iha Ministériu Saúde nia-laran.

“Ita hatene ita-nia Sentru Saúde no Ospital Referál sira kontinua preokupa ho pesoál saúde sira no kestaun saúde públika, entaun atu haree liu ba oinsá mak REBAS-TL nia kontribuisaun iha kampaña nasionál kona-ba númeru má nutrisaun ne’ebé númeru sei boot,” Diretór reforsa.

Seluk, haree kona-ba moras hada’et sira ne’ebé kontinua la’o, nune’e presiza konvense ho Ministériu Saúde atu hahú investe ona, la’ós kurativu maibé tenke iha ona balansu kona-ba setór prevensaun atu futuru labele gasta barak liu kurativu maibé tenke prevensaun atu ajuda sosiedade kuidadu-an liu-liu ba prátika saudável sira.

“Ikus oinsá bele haree jestaun ba ekipamentu médiku sira inklui kestaun aimoruk, funsionamentu iha Klínika no Sentru Saúde sira ne’ebé sai preokupasaun públiku nian hanesan haree ai-moruk laiha, bele ajuda pesoál sira halo tratamentu di’ak ba komunidade hotu,” nia tenik.

Liuhosi servisu ne’ebé  Organizasaun Sosiedade Sivíl halo mak sei haree situasaun sira hotu, hodi halo pareser ba Ministériu Saúde ho entidade sira atu haree situasaun sira ne’e halo mudansa maibé hosi Organizasaun Sosiedade Sivíl nia haree mak situasaun kona-ba saúde nian kontinua mosu laiha mudansa tanba kestaun osan ne’ebé sei ko’alia ho Parlamentu Nasionál atubele aloka osan ne’ebé naton hodi mellora situasaun sira iha futuru.

Enkuantu, USAID nia atividade ba sustentabilidade sistema saude iha Timor-Leste durante ne’e mak parte ida hosi USAID nia Projetu Lokál ba Sustentabilidade Sistema Saúde, ne’ebé hanesan inisiativa globál atu ajuda nasaun sira atinje sistema saúde ne’ebé sustentável, auto-finansia no apoiu asesu ba kobertura saúde universál inklui hadi’a saúde no moris diak.

USAID nia atividade iha Timor-Leste sei haforsa kapasidade Governu Timor Leste ho efikaáz no sustentável atu jere finanseiru no presta servisu esensiál saúde sira ne’ebé mak ho kualidade a’as no asesível iha tempu hanesan responsivu no responsável ba utilizadór no sosiedade sivíl sira intervensaun hamutuk sei haforsa Governu Timor-Leste inklui Ministériu Saúde no Insitutu Nasional Saude (INS) atu harii sistema saúde ne’ebé forte no independente hodi bele responde ba nesesidade komunidade iha situasaun krize no naun krize.

Atividade ne’e sei hadi’a Timor-Leste nia jornada sai independente liuhosi haforsa Governu nia kapasidade hodi apoiu instituisaun no organizasaun sira atubele dezeña, finansia, implementa no jere sira nia sistema saúde.

USAID servisu iha parseria ho Governu Timor-leste atu apoiu dezenvolvimentu alargada no efikázia desde 2001 USAID fornese ona finansiamentu besik millaun $350 ba asisténsa dezenvolvimentu ba Timor-Leste .

Objetivu USAID suporta Timor-Leste nia esforsu sira maka atu harii nasaun prósperu, saudável no demokrátik, nune’e implementa liuhosi suporta programa sira ne’ebé mak hafosa inkluzivu no kresimentu ekonomia sustentável, liuliu iha setór agrikultura, turizmu, no seluk tan ne’ebé mak subliña ona iha Planu Dezenvolvimentu Nasionál 2011- 2030.

Jornalista     : Arminda Fonseca

Editora         : Julia Chatarina

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!