UNDRR halo revizaun prazu médiu kona-bá enkuadramentu sendai iha Oé-Cusse

OÉ-CUSSE, 19 juñu 2022 (TATOLI) – United Nastions Office for Disaster Reductions (UNDRR), segunda ne’e halo revizaun prazu médiu kona-bá implementasaun enkuadramentu sendai iha Timor-Leste ba entidade sira Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA).
Notísia relevante: Governu kálkulu kustu estragu dizastre naturál territóriu tomak millaun $100
Koordenadór UNDRR iha Timor-Leste, Ehsanul Hoque, informa, objetivu hosi konsulta ne’e atu rona direita ideia hosi entidade sira mai hosi autoridade komunitáriu no parseiru protesaun risku ba dezastre naturál iha munisipíu sira, kona-bá progresu implementasaun dokumentu enkuadramentu sendai iha Timor-Leste espesialmente iha Oé-Cusse.
“Tan ne’e maka ohin ami mai konsulta ida-ne’e atu haree kona-bá progresu implementasaun Governu nian ba enkuadramentu sendai hanesan padraun ida, tanba iha 2015 Timor-Leste ratifika ona enkuadramentu ne’e, entaun ita tenke implementa oinsá redusaun risku dezastre tuir dokumentu ne’e, no presiza saida mak atu halo tán iha futuru,” Ehsanul Hoque, ko’alia iha sede suku Cunha, sub-rejiaun Pante Makasar.
Nia informa, dokumentu enkuadramentu sendai ne’e hahú hosi 2015 to’o 20230, tanba agora iha 2023, sai hanesan pontu importante, atu haree kona-bá progresu implementasaun Governu nian durante ne’e iha Timor-Leste.
“Prosesu ida-ne’e hahú hosi Governu rasik, tán ne’e Governu Timor-Leste, iha mumentu ne’ebá husu UNDRR atu asiste no atu ajuda halo revizaun ba iha enkuadramentu sendai ne’e, tán ne’e maka liuhosi enkuadramentu sendai ne’e, hanesan prinsípiu ida, katak populasaun hotu presiza konsulta iha territóriu nasionál,” nia afirma.
Adjuntu Operasaun Autoridade Aero-Autoridade Protesaun Sivíl Nasionál, Mariano Lopes, hateten, konsultasaun ida-ne’e, ita halo iha nivél nasionál, maibé UNDRR hakarak rona mós opiniaun hosi munisipíu Ermera, Dili no ohin iha Oé-Cusse.
“Tanba asuntu dezastre ne’e, multi-disiplinár no multi-setoriál, presiza ema hotu tenke serbisu hamutuk ba asuntu dezastre nian, tanba Timor-Leste hanesan nasaun membru ONU ida, entaun ita adota mós enkuadramentu sendai hahú kedan iha 2015 mai 2030,” nia dehan.
Tanba ne’e, molok to’o 2023, presiza halo konsultasaun ida, atu hatene fila-fali, atividade sira-ne’ebé maka durante ne’e Governu Timor-Leste hamutuk ho parseiru sira implementa ona iha ita-nia rai.
“Sei dokumentu enkuadramentu sendai ita implementa durante ne’e, hatudu progresu di’ak entaun ita kontinua, no saida mak seidauk halo persiza kompleta antes to’o 2030, tan ne’e ohin iha halo konsultasaun sei hetan ideia balu hosi Oé-Cusse, oinsa bele hadi’a di’ak liután servisu liga ho enkuadramentu sendai ne’ebé Timor-Leste adota ona,” nia afirma.
Entretantu, partisipa iha konsultasaun komunitária ne’e, mai hosi Autoridade Protesaun Sivíl, Bombeiro, Cruz Vermella Timor-Leste (CVTL) filiál Oé-Cusse, no xefe suku lima hamutuk ho ekipa jestaun suku hosi suku Bobometo, Cunha, Lalisuk, Lifau no suku Suni-Ufe.
Notísia relevante: SEPS no OIM dezenvolve matadalan jestaun risku ba dezastre iha TL
Jornalista : Abílio Elo Nini
Editór : Evaristo Soares Martins

