PN husu Governu normaliza estrada-fó asisténsia ba vítima dezastre naturál

DILI, 10 jullu 2023 (TATOLI)—Membru Parlamentu Nasionál (PN), Deputadu bankada CNRT, Patrocínio Fernandas, husu Governu atu reforma normaliza estrada sira-ne’ebé afeta hosi dezastre naturál no fó asisténsia ba família vítima sira iha territóriu nasionál, relasiona ho udan boot akontese iha semana kotuk.
Notísia Relevante: Autoridade Manufahi presiza mákina pezadu hodi normaliza infraestutura a’at kauza dezastre naturál
“Halo normalizasaun ba estrada sira-ne’ebé afeta hosi inundasaun no rai halai taka dalan hotu-hotu liu-liu iha parte súl ne’eba. La’ós de’it halo asaun ba ida-ne’e, maibé tau mós atensaun ba ita-nia populasaun sira-ne’ebé afetadu ba inundasaun barak. Ne’eduni, husu bele kanaliza informasaun ne’e ba ministéiru sira relevante, se bele hola asaun ruma imediata fó netik asisténsia ruma,” nia hateten liuhosi reuniaun plenária PN, segunda ne’e.
Deputadu Partidu Libertasaun Populár (PLP), Adolfo Martins, sujere bolu autoridade protesaun sívil mai atu esplika ba deputadu sira kona-ba sira-nia intervensaun hodi responde ba vítima dezastre naturál ne’ebé kauza hosi udan boot semana kotuk ne’e, ninia prosesu responde to’o ona iha ne’ebé no sira mós bele atualiza planu rezerva ba responde ka mitiga iha futuru.
“Tanba tuir serbisu metreolójia katak, tinan ne’e no tinan oin sei akontese bailoron naruk tanba iha bailoron naruk sei akontese ahí han rai. Tanba ne’e, husu ba protesaun sívil sira atu bele iha ona planu prevensaun ida ba future,” nia hateten.
Deputadu CNRT, Leandro Lobato, husu Governu fó atensaun identifika fatin risku sira bele orienta brigada sira bele normaliza mota ba fatin risku sira, nune’e labele fó impaktu ba populasaun sira-nia uma hodi halo prevensaun antes.
“Aproveita atu informa ba Institutu Jestaun Ekipamentu no Apoiu Dezenvolvimentu Infraestrutura, Institutu Públiku (IGEADE, I.P) liuliu brigada estrada Samba 9. Hanoin katak, ita bele prevene ba situasaun sira-ne’ebé liga ho klima ohin loron ita hasoru, udan mós akontese tempu bailoron no bailoron mós naruk. Maibé, ohin loron, udan makas fó hela ameasa ba populasaun sira iha parte merkadu no jardin erói, eskola sekundária no mós uma populasaun kuaze 200-resin iha Liquiça nian. Se ita lakoi halo normalizasaun mota mak mota sei fó ameasa no bele sobu sasán,” nia dehan,
Deputadu CNRT, Albino da Silva, hateten liga ba dezastre naturál ne’ebé akontese iha fatin hotu no nia-parte konsege haree dezastre sira-ne’e liu-liu iha postu administrativu Luro, eskola Odofuru estudante na’in-haat hanesan feto rua no mane rua korrente bee-mota lori, na’in-tolu konsege salva maibé mane ida to’o agora seid’uk hetan nia mate-isin.
“Husu Governu atu tau atensaun ba situasaun ida hanesan ne’e, tanba dezastre naturál hanesanudan boot akontese tina-tinan ne’ebé buka hela solusaun ida, nune’e udan boot mai situasaun sira-ne’e labele repete,” nia hateten.
Nune’e, nia dehan, ponte Berkolu presiza halo normalizasaun tanba se lae movimentasaun hosi Dili ba Lospalos no hosi ne’eba mai kotu labele, no mós iha Tutuala desligasaun terrenu agora estrada atu kotu mezmu fatin ne’eba potensiál ba turizmu no movimentu ema barak ba-mai, nune’e presiza halo intervensaun lalais.
Deputadu hosi bankada Partidu Demokrátiku (PD), Alexandrino Nunes, apresia serbisu IX Governu lidera hosi Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, maske foin iha loron 10 nia laran Governu hala’o nia serbisu, maibé iha orientasaun klaru hodi responde lais liuliu família vítima hosi akontesimentu dezastre naturál hodi estraga estrada, ponte, uma populasaun no sasán no lakon mós família balun.
“Primeiru-Ministru responde ho lalais hodi orienta Ministéiru Obra Públika, MSSI no Sekretáriu Estadu Protesaun Sívil halo ona atuasaun rápida iha faze emerjénsia hodi salva uluk ka evákua sai hosi fatin poténsial risku,” nia dehan.
Nia lori bankada nia naran hato’o votu solidariedade ba família vítima ne’ebé afetadu ba dezastre natural ne’ebé akontese iha semana kotuk, lakon sira-nia sasán hotu no mós halo sira-nia laran la hakmatek.
Deputadu CNRT, Gabriel Soares, fó hanoin ba Governu liuliu Ministéiru Obra Públika (MOP) liuhosi Institutu Jestaun Ekipamentu (IJE) mezmu iha terrenu sira tun daudaun ona, maibé ba kosta súl tanba nia-parte foin fila hosi Natarbora husu atu reforsa nafatin haree eletrisidade riin dalabarak monu balun kleuk, tanba afeta hosi udan boot no estrada balun ateru ona maibé seidauk di’ak no husu atu reforsa halo di’ak tanba ba kosta súl nia kobre munisípiu rua ka tolu.
Hatán ba kestaun sira-ne’e, Prezidente Parlamentu Nasionál, Maria Fernada Lay, hateten mezmu iha plenária la marka prezensa hosi membru IX Governu KOnstitusionál maibé tékniku sira hosi Governu rejista hela.
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes

