DILI, 13 jullu 2023 (TATOLI) – Komisaun Funsaun Públika (KFP) haruka ona karta ba Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus, atu foti desizaun ruma liga ba kontratu profesór 1.715 ne’ebé Ministériu Edukasaun, Juventude no Desportu (MEJD) rekruta ona iha mandatu Governu anteriór.
Prezidente KFP, Faustino Cardoso, hatete Komisaun laiha kompeténsia atu deside mesak destinu manorin kontratadu sira ne’ebé MEJD rekruta ona, tanba ne’e haruka karta ba Ministra Edukasaun Dulce de Jesus iha mandatu IX Governu nian atu foti desizaun ruma, nune’e bele fó kbiit ba Komisaun atu hala’o ninia kompeténsia sira.
Konteúdu husi karta ne’ebé haruka ba Ministra Edukasaun ne’e esplika kona-ba manorin kontratadu 1.715 ne’ebé tama iha rejime kontratasaun ne’ebé hala’o tiha ona iha Governu anteriór nian, tanba informasaun ne’ebé governasaun anteriór hato’o ba KFP ne’e akontese ona iha tempu tranzisaun governametál.
Tanba ne’e, KFP haree ba aspetu étika ba governasaun nian, Komisaun presiza halo komunikasaun ho Ezekutivu agora atu serbisu hamutuk hodi asegura prosesu ida di’ak hodi bele fó solusaun ba funsionáriu sira hotu inklui profesór voluntáriu sira ne’ebé maka hetan ona kontratu husi Governu Daualuk ne’ebé hein hela atu goza sira-nian direitu tuir rejime ne’ebé mak iha.
“Karta ne’e ami haruka ona ba ministra iha semana kotuk. Ami hein de’it ninia resposta. Kuandu Ministra dehan ok ami bele halo aprovasaun depois sei hasai desizaun ba pedidu sira ne’e. Tanba buat sira ne’e hotu ita labele halo naran-naran de’it, tenke tau iha kestaun étika bainhira ita tama iha tranzisaun govermentál ita sempre tetu ein konsiderasaun situasaun sira hanesan ne’e”, Faustino esplika iha ámbitu misa agradesimentu ba komemorasaun aniversáriu Funsaun Públika nian ba daualuk iha igreja Katedrál, Vila Verde.
Kestiona kona-ba tan saida maka KFP tenke haruka fali karta ba Ministra Edukasaun, dirijente ne’e esplika katak tanba antes ne’e Komisaun rasik mak hasai sirkulár ida iha mandatu VIII Governu nian ne’ebé hatuur katak iha períodu ida hanesan ne’e sei la simu proposta sira husi kada instituisaun Estadu nian atu halo pedidu ba promosaun, nomeasaun ba diresaun kargu xefia, halo estensaun ba kontratu, halo pedidu transferénsia pozisaun husi kazuál ba iha ajente administrasaun públika inklui mós labele halo pedidu ba rekrutamentu.
Nia realsa katak Funsaun Públika entende ho didi’ak katak iha períodu tranzisaun sira hanesan ne’e di’ak liu instituisaun Estadu sira suspende tiha lai proposta sira ne’e inklui mós proposta ne’ebé maka mai husi MEJD.
“Ami entende katak MEJD iha mandatu VIII Governu hasai ona polítika ida katak atu transforma voluntáriu sira ne’e liuhusi rejime kontratasaun. KFP konsidera prosesu ne’e la’o kle’ur no Komisaun foin simu prezensa ekipa téknika husi MEJD iha VIII Governu nian iha fulan-maiu liubá hodi hato’o sira-nian pedidu ne’e. KFP konsidera la korresponde ona ho sirkulár ne’ebé maka hasai ona, maibé prosesu sira ne’e hotu KFP kontinua halo koordenasaun ho ekipa téknika MEJD”, afirma.
Molok hasai sirkulár sira ne’e, Komisaun mós halo diskusaun iha nivel plenáriu hodi tetu sirkunstánsia, prinsípiu boa governasaun nian, aspetu étika governativa sira, nune’e ikus mai foti desizaun hodi hasai sirkulár.
Karta sirkulár ne’ebé KPF hasai ba instituisaun Estadu sira iha prosesu tranzisaun govermentál atu labele kria fali situasaun ruma hodi halo impedimentu ba Governu foun ne’ebé mai asume ninia mandatu, liuliu ba rekrutamentu nian.
Iha sorin seluk porta-vós profesór kontratadu sira, Agostinho da Costa Belo, hato’o preokupasaun sira tanba asina ona kontratu ho MEJD dezde abríl, maibé seidauk simu saláriu.
Nune’e nia rekomenda ba Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, no Ministra Edukasaun atu prosesa lalais ona sira-nian direitu, tanba sira kontribui ona ba forma jerasaun foun sira iha edukasaun formál iha tempu barak nia laran.
Nia dehan husi saláriu ne’e maka sira sei utiliza ba nesesidade família nia inklui ba sira nia-aan rasik, nune’e bele apoia sira hodi kontinua forma alunu sira atu dezenvolve nasaun.
“Ami-nian esperansa ba mandatu IX Governu ida ne’e mak kontinua rezolve manorin sira-nian kontribuisaun nu’udar rekursu ida ne’ebé iha kualidade atu garante dezenvolvimentu iha futuru”, nia espera.
Notísia relevante: Ministra Edukasaun sei reavalia kualifikasaun profesór kontratadu 1.715
Jornalista: Tomé Amado
Editora: Maria Auxiliadora
