Membru PN husu Governu halo intervensaun no normaliza presu foos sa’e

DILI, 07 agostu 2023 (TATOLI)—Membru Parlamentu Nasionál liuhosi Deputada Helena Martins Belo, husu IX Governu Konstitusionál atu halo intervensaun no normaliza presu foos sa’e iha merkadu hodi bele fasilita povu sosa foos.
Notísia Relevante: MTKI konsidera empreza balun halo espekulasaun presu sasán
“Folin foos ne’ebé kontinua sa’e loro-loron, entaun espekulasaun presu mak mosu ka saida mak akontese, tanba la’ós nia semana ida mak sa’e. Tanba ne’e, ami husu atu oinsá normaliza tanba bele mós akontese espekulasaun presu, maibé oinsá atu normaliza ba ita-nia povu sira bele asesu ba iha kompra,” nia levanta liuhosi reuniaun plenária PN, segunda ne’e.
Nia hateten, IX Governu Konstitusionál presiza foti medida hodi halo intervensaun normaliza folin foos iha rai-laran.
Deputada FRETILIN, Cristina Rebelo, hateten sasán folin sa’e iha merkadu ne’e hanesan foos la’ós foin mak ko’alia maibé hato’o ona iha plenária, nune’e hakarak hatene asaun saida mak hodi solusiona problema ne’ebé akontese.
Nia dehan, hanesan maluk Deputadu seluk dehan hatun taxa importasaun fatór ida, maibé Timor-Leste mós presiza konsidera kestaun esternál sira seluk afeta foos folin sa’e.
“Kuandu ko’alia foos, Índia rasik de’it mós hetan inflasaun makaas hanesan ita hotu hatene. Oras ne’e daudaun, sira hapara ona esportasaun ba rai sira seluk. Nasaun ne’ebé agora afeta makaas mak Vietname ho Tailándia, sira rasik mós esportadór hosi foos ne’e rasik, maibé Índia la halo esportasaun afeta mós ba presu iha sira-nia rain,” nia dehan.
Ikus mai, nia hateten, ida-ne’e akontese mós iha Timor-Leste, tanba ne’e situasaun sira-ne’e Timor-Leste tenke haree kle’an hodi responde la’ós de’it iha tempu badak maibé ba mós tempu naruk.
Deputadu CNRT, Patrocínio Fernandes, hateten kestaun folin sasán sa’e tanba taxa impostu aumenta iha lei atuál Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2023, nune’e IX Governu iha hanoin tau planu atu revee taxa impostu ba fali normál.
Vise Ministru ba asuntu Parlamentár, Adérito Hugo da Costa, hateten kona-ba folin sa’e, halo ona andamentu envia ba ministéiru relevante atu fó resposta.
“Maibé hanesan Prezidente Komisaun A hato’o ona katak, resposta imediata hosi parte IX Governu nian mak liuhosi Orsamentu Retifikativu no polítika sira liga ho kestaun taxa ninian,” nia dehan.
Governante ne’e dehan, Governu komprometidu, iha 10 agostu semana ne’e atu submete proposta Orsamentu Retifikativu inklui ho polítika sira-ne’ebé atu introdús liga ho kestaun taxa ninian.
“Ita hotu akompaña ho situasaun ikus fenómenu presu sasán folin sa’e no mós presiza rekonsidera polítika sira-ne’ebé hadi’a iha jestaun fronteira ninian. Governu sei fó atensaun sériu ba asuntu ne’e atu reforma ba sira iha setór finansa nian, nune’e fó efisiénsia ba atendimentu nesesidade nasionál hanesan taxa ninian,” nia hateten.
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes

