iklan

EKONOMIA, KOVALIMA, HEADLINE, MUNISÍPIU

Sekretáriu Jerál MOKATIL Covalima husu tratór rua hodi fasilita atividade agrikultura

Sekretáriu Jerál MOKATIL Covalima husu tratór rua hodi fasilita atividade agrikultura

Sekretáriu Estadu Koperativa, Arsénio Pereira da Silva, hamutuk ho Komandante PNTL Covalima, Superentidente Xefe, Calisto Gonzaga, Administradór Postu Tilomar, Benedito Maia no Reprezentante Servisu Agrikultura Covalima halo kolleta ba modo repollu, iha suku Maudemo, Tilomar, Covalima, kuarta (09/08/2023). Imajen Tatoli/Antónia Gusmão

COVALIMA, 09 agostu 2023 (TATOLI)–Sekretáriu Estadu Kooperativa (SEKoop), Arsénio Pereira da Silva, hamutuk ho komitiva, kuarta ne’e, halo vizita ba grupu kooperativa ne’ebé harii hosi Movimentu Kamponéz Timor-Leste (MOKATIL) iha munisípiu Covalima.

Movimentu harii kooperativa multi-setoriál hanesan kooperativa kréditu uniaun, kooperativa hakiak animál, kooperativa kuda modo, no kooperativa kuda batar no foos (bafo)/sorghum Kay Rala.

Sekretáriu Estadu Kooperativa, Arsénio Pereira da Silva, haree hela bafo Kay Rala ne’ebé grupu kooperativa sira kuda iha aldeia Kuitau, suku Maudemo, postu Administrativu Tilomar, munisípiu Covalima, kuarta (09/08/2023). Imajen Tatoli/Antónia Gusmão

Biban ne’e, Sekretáriu Jerál MOKATIL Covalima, Elias Agostinho, relata, daudaun movimentu ne’e prepara ona rai ektare 50 hodi kuda fali batar, bafo no produtu kooperativa sira seluk iha fulan-agostu tinan ne’e. Prepara mós rai atu kuda produtu seluk iha agostu to’o dezembru 2023, daudaun rai ektare 600 iha Covalima iha prosesu ke’e nia laran.

“Ho rai ne’ebé luan, ami hakarak husu tratór rua atu nune’e ami uza hodi fila rai no fasilita atu ami-nia produtu bele to’o iha merkadu, liu-liu modo sira,” Sekretáriu Jerál movimentu hateten hafoin hamutuk ho Sekretáriu Estadu no komitiva halo vizita ba fati produsaun produtu kooperativa no halo lansamentu kuda bafo iha suku Maudemo, postu administrativu Tilomar, munisípiu Covalima.

Nia haktuir, MOKATIL Covalima harii iha tinan 2017, bainhira la’o tinan-ida ona hetan rai ektare 434 iha Covalima hodi utiliza kuda no prodús ona bafo ho kulit hamutuk tonelada 258, ne’ebé bainhira konverte ba batar hetan kilograma 85,600.

Notísia relevante : MOKATIL husu Governu kria lei própriu ba kooperativa

Durante halo produsaun, membru kooperativa sira fa’an produtu ba Governu hodi uza implementa programa Cesta Bázika hanesan batar tonelada 270, fore-mungu tonelada 25, fore-rai tonelada 5, no fore-keli tonelada 15.

Aleinde ne’e, Elias Agostinho preokupa ho animál ne’ebé abitante lokál sira husik livre no estraga ai-horis sira ne’ebé agrikultór sira kuda.

“Tanba ne’e, husu ba karau na’in sira atu sulan karau nune’e labele estraga ai-horis sira ne’ebé kuda,” nia fó hanoin.

Iha biban hanesan, Administradór postu Tilomar, Benedito Maia, hateten, grupu kooperativa hasoru difikuldade tanba maski iha rai barak atu halo atividade agrikultura maibé agrikultór sira falta kombustível.

“Difikuldade seluk mak sira dalaruma kolleta barak, maibé bainhira lori ba merkadu, ema ladún sosa, entaun sira triste tanba modo sira la folin. Ida-ne’e ami husu atu ajuda prepara merkadu ka fasilita sosa-na’in asesu ba produtu ne’ebé agrikultór sira prodús ona,” nia preokupa.

Kuantidade produsaun seidaun barak

Hatán ba preokupasaun sira, Sekretáriu Estadu Koperativa, hateten, produtu sira ne’ebé prodús hosi povu agrikultór sira ne’ebé hamahan-an iha MOKATIL ne’e ninia kuantidade seidauk barak maibé ne’e inísiu di’ak hodi Governu fó apoia ba inisiativa di’ak sira no motiva agrikultór sira bele prodús barak liután.

“Durante vizita ami haree sira utiliza másimu tebes rai ne’ebé iha tanba sira kuda batar, depois sira kuda mós bafo Kay Rala, no fore sira. Ne’e di’ak tebes tanba kolleta tiha bafo ne’e sa’e fali tanba batar ne’e kolleta dala-ida de’it, maibé tinan ne’e kolleta ona dala-tolu,” nia esplika.

Sekretáriu Estadu Kooperativa, Arsénio Pereira da Silva, hamutuk ho Administradór postu Tilomar, no Komandante Komandu PNTL Covalima hasai foto hamutuk ho membru MOKATIL, iha sede MOKATIL, Tilomar, Covalima, kuarta (09/08/2023). Imajen Tatoli/Antónia Gusmão

Maski nune’e, governante ne’e rejista hotu preokupasaun sira no sei diskute hamutuk ho ekipa téknika sira.

“Buat sira ne’e bainhira rona ona labele halo kedas desizaun, maibé apoia bazeia ba regra no lei sira ne’ebé iha. Sira-nia preokupasaun ligadu ho apoia materiál, ha’u hanoin ida-ne’e pertinente tebes tanba sira atu halo produsaun klaru katak materiál sira tenke iha, hanesan Governu nia polítika maka la’ós apoia finanseira no materiál de’it maibé fasilita formasaun ba parte tékniku no jestaun,” nia subliña.

Arsénio mós promete sei promove produtu agrikultura hosi grupu kooperativa sira no fasilita kompradór, liu-liu setór privadu sira hakarak sosa.

“Preokupasaun ne’e sei prevee iha planu estratéjiku no planu asaun anuál, tanba produtu agríkola sempre iha valór ba ema-nia saúde no sai ai-han ba balada sira,” nia tenik.

Fundadór MOKATIL ne’e apela ba membru movimentu no grupu kooperativa iha territóriu Timor, katak Governu liuhosi Sekretaria Estadu Kooperativa (SEKoop) prontu apoia maibé tenke organiza malu no kria unidade iha grupu nia laran tanba kooperativa nia prinsípiu dahuluk mak tenke servisu hamutuk no fiar malu.

Governu mós sei halo desizaun ruma atu hafolin produtu agrikultór, tanba polítika Governu nian mak atu hasa’e ekonomia família.

Aproveita oportunidade iha Covalima, Sekretáriu Estadu no komitiva halo kolleta modo repollu iha aldeia Aitaman, suku Maudemo, postu administrativu Tilomar ne’ebé kuda hosi membru MOKATIL iha rai ektare rua.

Aleinde ne’e, governante ne’e halo mós vizita ba to’os MOKATIL iha suku Maudemo iha rai ektare rua, ne’ebé agrikultór sira kuda batar, bafo Kay Rala, no fore-talin.

Nune’e mós, hala’o mós vizita ba fatin viveiru no halo lansamentu kuda bafo no pateka.

Durante vizita, Sekretáriu Estadu akompaña hosi Administradór postu administrativu Tilomar, Komandante Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) Covalima, Superentidente Xefe, Calisto Gonzaga, Diretór SEKoop, Reprezentante Servisu Agrikultura Covalima, inklui membru MOKATIL.

Jornalista     : Antónia Gusmão

Editora          : Julia Chatarina

 

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!