DILI, 18 Abríl 2026 (TATOLI)– Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID sábadu kalan ne’e aplika medida Prizaun Preventiva ba arguidu na’in tolu ne’ebé suspeitadu ba kazu osan falsu.
Arguidu na’in tolu mak hanesan WYF, JT no WY.
Durante interogatóriu dahuluk ba arguidu na’in tolu nee hili direitu ko’alia nune’e prosesu ba interogatóriu dahuluk judisiário ba arguidu sira ne’e la’o kuaze loron tomak.
Arguidu sira ne’e hahú submete ba interrogatóriu dahuluk iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili ho oras tuku 9:00 dadeer ne’e too tuku 20:30 kalan.
Prosesu Judisiál ba sira la’o kle’ur tanba arguidu na’in tolu hili direitu ko’alia. Nune’e Tribunál halo separasaun ba arguidu na’in tolu hodi rona sira nian depoimentu idak di’ak ba iha krime ne’ebé promove ba sira.
Iha sala julgamentu Arguidu sira ne’e uza lian Mandarin nune’e Tribunál liuhusi Juíz Turnu Ana Paula Fonseca husu atu halo tradusaun ba deklarasaun arguidu idak di’ak nian durante identifikasaun.
Nune’e durante Tribunál liuhusi Juíza Ana Paula Fonseca halo identifikasaun ba arguidu sira, arguidu sira koopera no fó sira-nia deklarasaun bazea ba krime ne’ebé Ministeriu Públiku promove ba sira.
Hafoin Tribunál halo tiha identifikasaun ba sira, iha sala julgamentu Ministériu Públiku ne’ebé reprezenta husi Prokuradór Domingos Goveia Leite iha nia alegasaun solisita ba Tribunál aplika Prizaun Preventiva tanba arguidu sira-nia hahalok ne’e priense elementu krime tuir artigu 183 husi Kódigu Prosesu Penál Timor-Leste.
Iha alegsaun defeza sira husi Arguidu nain tolu, Pedro Camões iha alegasaun husu Tribunál aplika medida kausaun tanba arguidu sira ne’e mai husi estranjeiru, ho fundamentu aplika medida kausaun ( ho osan garantia )
Maibé , hafoin rona tiha parte hotu iha alegasaun Juíza Ana Paula Fonseca la aplika medida koasaun no iha Juíza Ana Paula nia despaixu ikus deside aplika Prizaun Preventiva ba arguidu na’in tolu.
Bainhira polísia lori sai arguidu sira mai li’ur atu lori ba iha estabelesimentu Prizionál Bekora hodi kumpre despaixu Tribunál nian ne’e arguida feto ho inisiál WYF dezmaia hafoin rona tiha despaixu Tribunál nian.
Arguida mós tanis tanba hanoin nia oan ne’ebé sei ki’ik.
Iha entrevista, defeza Arguidu na’in tolu, Advogadu Privadu Pedro Camões hateten, despaixu Tribunál nian ba nia kliente na’in tolu ne’e la adekuadu no la proporsionál.
Medida ne’ebé aas liu ne’e mak Prizaun Preventiva, defeza sira haree husi provas ne’ebé rekolla tiha ona ho moeda sira nian mai Timor ne’e iha dokumentu tanba ne’e medida diiak liu ne’e ba Tribunál mak medida ida tau osan garantia patrimoniál (medida kausaun) ami husu ida-ne’e. Tribunál entende katak komunista mai husi rai li’ur infelizmente Ministeriu Públiku mós hanesan ne’e defeza fiar ne’e laloos”, Cam6oes hateten ba jornalista sira iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili Kaikoli sábadou ne’e.
Nia dehan, razaun Defeza la simu medida ida Tribunál foti hodi aplika Prizaun Preventiva ba nia kliente na’in tolu ne’e tanba Tribunál ne’e só aplika de’it lei, labele foti tanba de’it razaun ema ne’e mai husi rai li’ur tanba de’it arguidu Xinez.
” Entaun Justisa ne’ebé loloos ne’e mak ne’e, kuandu moedas sirkula ou lae felizmente dokumentu hothotu polísia sira foti iha armazen signifika dokumentu hothotu iha Mínisteriu Públiku, iha faze Preventiva moeda sira ne’e la sirkula ba merkadu”, nia dehan
Defeza ne’e dehan, moeda ne’e iha maibé sira dala barak uza ba interrese animasaun no tradisaun.
” Maibé Tribunál aplika Prizaun Preventiva. Ami seidauk simu despaixu ne’e kuandu ami simu ohin Sábadu segunda no tersa ami sei halo rekursu”, nia dehan.
Nia dehan nu’udar defeza ne’ebé fó asisténsia ba arguidu na’in tolu ne’e la satisfas ho despaixu Tribunál no sei halo rekursu hodi kontesta desizaun Tribunál durante loron tolu nia laran.
Jornalista: Natalino Costa
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo
