CNC sei observa atividade ensinu profesór sira ne’ebé partisipa formasaun sobre Istória Nasionál

DILI, 14 agostu 2023 (TATOLI) – Centro Nacional Chega (CNC), parseria ho Institutu Nasionál Formasaun Dosente no Profisionál Edukasaun Timor-Leste (INFORDEPE) disponibiliza ona formasaun kona-na Istória Nasionál ba profesór hamutuk 700. Atu hatene progresu husi formasaun mak CNC sei observa, iha tempu badak, atividade ensinu husi manorin sira ne’e.
Formasaun ba profesór sira husi munisípiu ne’e realiza ona, iha tinan kotuk, ne’ebé faze dahuluk no daruak hala’o iha edifísiu CNC, iha Dili, no datoluk iha Baucau.
Formasaun ne’e halo tanba iha 2018, CNC halo estudu sobre koñesimentu ne’ebé manorin sira iha kona-ba Istória nasaun nian. Rezultadu hatudu iha koñesimentu insufisiente ne’ebé permite lesionasaun konteúdu sira sobre Istória Nasionál ho kompletu, presizaun no verasidade. Nia objetivu mak atualiza koñesimentu istória país nian, iha kontestu sala de aula, reprodús koñesimentu refere.
Tuir lista ne’ebé CNC hetan husi Ministériu Edukasaun (ME), profesór ne’ebé hanorin dixiplina istória no jeografia ne’e besik 1.500. Husi númeru ne’e falta manorin kuaze 800 maka seidauk tuir formasaun.
Diretór-Ezekutivu CNC, Hugo Fernandes, hatete monitorizasaun ba atividade profesór 700 ne’e atubele akompaña sira-nian dezenvolvimentu kona-ba maneira no konteúdu hanorin ba estudante sira iha aula laran tuir duni nesesidade formasaun ne’ebé sira hetan ka la’e.
Observasaun husi CNC ba manorin sira ne’e atu kumpre orientasaun husi Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus, bainhira hasoru malu iha Ministériu Edukasaun, iha Vila Verde, ohin.
“Ha’u konsidera orientasaun ministra Dulce nian husu ami atu halo monitorizasaun ne’e pertinente tebes, nune’e bele hatene profesór sira ne’ebé hetan ona formasaun ne’e aplika duni ka implementa maneira aprosimasaun ba dixiplina ba iha aula hodi fó duni referénsia atu mellora istória ba direitu umanu ne’e ho di’ak ka la’e”, realsa.
Formasaun ne’ebé CNC fó ba profesór sira iha primeiru no segundu siklu ne’e atu hasa’e sira-nian koñesimentu hodi bele hanorin dixiplina ne’e ho di’ak no ajuda alunu sira atubele hatene istória rai ida ne’e nian ho loloos.
“Ita iha ona kooperasaun di’ak ho Ministériu Edukasaun atu realiza nafatin formasaun hodi dezenvolve materiál didátiku ba profesór sira, nune’e bele hametin liután rede manorin istória ba direitu umanu iha territóriu”, asegura.
Dulce de Jesus apresia tebes ba esforsu CNC nian ne’ebé apoia ona ministériu hodi realiza mós formasaun ba profesór sira iha istória nian.
“Ha’u sujere hela ba Diretór CNC katak bá oin presiza koopera ho parte inspesaun Ministériu Edukasaun nian atu tulun malu hodi tun bá monitoriza eskola sira ne’ebé maka nia profesór sira hetan ona formasaun ne’e implementa duni konteúdu sira ne’e iha sala aula laran ka la’e?”, kestiona.
Tanba serbisu sira ne’ebé maka ME halo ona iha tinan hirak kotuk ne’e, ida maka fó importánsia atu dezenvolve dixiplina istória ba primeiru no segundu siklu. Ho ida ne’e maka daudaun CNC hetan mós oportunidade atu dixiplina sira ne’ebé sira prodús bele enkaixa iha kurríkulu.
Liuhusi kooperasaun sira ne’ebé maka ME no CNC halo ona maka Chega dezenvolve ona manuál istória no disponibiliza formasaun ba profesór sira. Tanba ne’e maka ministériu konsidera katak CNC iha duni kbiit tomak atu asume nia responsabilidade hodi tulun manorin sira.
Notísia relevante: CNC aprezenta manuál dixiplina istória ba manorin sira
Jornalista: Tomé Amado
Editora: Maria Auxiliadora

