DILI, 05 setembru 2023 (TATOLI) – Ministériu Edukasaun Superiór, Siénsia no Kultura (MESSK) kria Komisaun Organizadora Universidade ba Institutu Públiku no Privadu (COUIPP, sigla portugés) hodi tau-matan ba ensinu superiór sira iha Timor-Leste hodi garante nia kualidade.
Ministru tutela, José Honório Jerónimo, hatete estabelesimentu komisaun ne’e iha hela prosesu nia laran no komisaun ida ne’e harii atu iha tinan lima nia laran ne’e garante IESPP sira tenke aposta ba kualidade no bainhira simu apoiu ruma husi Governu tenke fó fila saida maka Ezekutivu hakarak.
“Ho onestidade tenke rekoñese katak Timor-Leste kontinua enfrenta problema iha edukasaun ne’ebé seidauk hatudu nia kualidade. Ha’u ko’alia ona iha fatin lubuk ida katak iha buat simples ida maka presiza atu halo bainhira hakarak ensinu superiór sira atu hatudu nia kualidade maka hahú agora tenke investe maka’as iha rekursu umanu”, governante dehan iha salaun Katedrál, Vila Verde, ohin.
Nia salienta dosente sira tenke hahú prodús ona atividade sira iha aula laran ho lian ofisiál rua maka portugés no tetun, maibé tetun tenke tuir duni padraun Institutu Nasionál Linguístika (INL) nian.
Ba utilizasaun língua portugeza no tetun iha ensinu superior, tuir José Honório, la’ós atu ignora tiha lingua sira seluk tanba lingua ne’e importante ba ema atu aprende, nune’e bele sai bukae ida. “Intensaun IX Governu nian, liuhusi MESSK hakarak atu aselera tetun no portugés ne’e tanba dalen rua ne’e nu’udar língua obrigatóriu ba timoroan hotu atu aprende”, katak.
Ministériu iha ona profesór na’in-neen, kompostu husi portugés haat no timoroan rua ne’ebé fó hela formasaun portugés ba dosente sira iha ensinu superiór sira. Iha Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL) mós iha profesór portugés balun maka kontinua disponibiliza kursu ba dosente UNTL liuhusi projetu FOCO (Formar, Orientar, Certificar no Otimizar).
Komisaun organizadora refere kuandu harii ona mak MESKK sei halo fali Lei Baze Ensinu Superiór ida atu regulariza universidade sira iha país, nune’e labele loke kursu sein koñesimentu husi ministério, maibé tenke husu autorizaun husi ministériu tanba instituisaun estadu ne’e maka nu’udar órgaun reguladór ba universidade sira.
Notísia relevante: MESSK sei kria Lei Baze Ensinu Superiór hodi garante kualidade iha IESPP
Jornalista: Tomé Amado
Editora: Maria Auxiliadora




