Top

PD prefere pensaun vitalísia ba Deputadu idade produtivu halakon totál

Uma Fukun Parlamentu Nasionál. Imajen/Espesiál

DILI, 08 setembru 2023 (TATOLI)—Vise bankada PD iha Parlamentu Nasionál (PN), Deputada Maria Teresa Gusmão, hateten PD iha kompromisu boot atu altera lei pensaun vitalísia iha lejisladura daneen no prefere deputadu idade produtivu ne’e ninia pensaun halakon totál.

Notísia Relevante: Deputadu maiória lakohi altera lei pensaun vitalísia   

“PD iha kompromisu boot atu altera lei pensaun vitalísia. Se agora partidu maiória CNRT hakarak altera, hanoin PD a-favór 100% tanba ita sei iha faze aselera dezenvolvimentu. Entaun, envez pensaun vitalísia ne’e bele tetu ba Deputadu idade 60-resin ita bele konsidera pursentu natoon oan ruma ba sira ba Deputadu sira-ne’ebé idade ona. Hanesan funsionáriu públiku karik sira-ne’ebé reforma ona sira iha pursentu kiik ruma hodi bele moris iha idade bainhira sira la forsa on. Maibé, ba Deputadu sira idade produtivu iha forsa sei bele halo serbisu seluk hafoin depois mandatu tinan lima ramata, ita tetu didi’ak pensaun vitalísia bele halakon total. Se lae, ita garantia de’it ba pensaun vitalísia,” Vise bankada PD ne’e hateten ba jornalista sira iha uma fukum PN, sesta ne’e

Tamba ne’e, ideia hosi bankada PD ne’e konforme membru PN hotu iha lejislatura daneen ne’e  atu diskute hodi tetu no haree atu redús ka halakon, hanesan ba Deputadu ne’ebé idade 60-resin ona,  idade produtivu bele halakon totál no karik iha pursentu ki’ik atu fasilita Deputadu sira-ne’e, maiória Deputadu sira agora bele deside.

“Maibé ami pesoal katak, ba idade ne’ebé produtivu halakon 100% maibé ba sira-ne’ebé idade 60-ital ba leten ita tau konsiderasaun,” nia hateten.

Deputada hosi bankada Governu ne’e hein bainhira hosi bankada CNRT aprezenta inisiativa ruma ka inisiativa mai hosi Governu kona-ba alterasaun pensaun vitalísia prontu apoiu.

Antes ne’e, Xefe Bankada CNRT iha Parlamentu Nasionál, Deputadu Duarte Nunes, hateten sei aprezenta inisiativa hodi altera lei pensaun vitalísia, tanba inisiativa ida-ne’e sai mós priroridade iha kompromisu loron 120 nian.

“Seidauk tanba komisaun sira-ne’e foin mak estabelese no ami hein Governu halo inisiativa lori mai, ami avansa. Parlamentu bele iha inisiativa no bele mós Governu depende, tanba agora Parlamentu kuaze CNRT mak maiória ne’ebé ami sei ko’alia ba malu ho Governu ida-ne’ebé mak iha ona. Se parte sosiál (Ministériu Solidariedade Sosiál no Inkluzaun) prontu ona avansa proposta ruma, entaun sira konkorda ami mós subskreve bele,” Xefe bankada CNRT ne’e hateten ba Agencia Tatoli iha Uma fukum PN.

Nia hatutan, alterasaun ne’e nafatin hanesan ho inisiativa ne’ebé uluk diskute ona iha lejislatura dalimak altera pensaun vitalísia hodi integra ba seguransa sosiál, maibé la konsege finaliza no to’o agora kaduka hela.

Tanba ne’e, importante inisiativa lei ne’e mai atu substitui pensaun vitalísia hodi integra ba seguransa sosiál maibé sei iha diskusaun bele iha mudansa maibé nia objetivu prinsípál atu integra ba seguransa sosiál.

“Loron 120 la signifika tenke aprova hotu, hanesan horibainhira Primeiru-Ministru dehan tenke book buat ruma iha ne’eba hahú ona inisiativa iha ona, iha loron 120 nia laran ne’e,” nia hateten.

Deputadu FRETILIN, Antoninho Bianco, hateten ida-ne’e husu ba bankada Governu sira kona-ba atu aprezenta inisiativa no ajenda.

“Maibé iha lei bara-barak mak iha programa Governu depois lei ne’ebé ligasaun ho Parlamentu. Klaru, FRETILIN partidu ne’ebé ninia hanoin di’ak ba serbisu rai ne’e, lei saida de’it mai ami sei fó kontribuisaun atu halo redusaun ka atu halo lei, prinsípiu mak hametin buat ne’ebé iha ona, hadi’a buat ne’ebé seidauk di’ak no haburas buat sira-ne’e iha,” Deputadu bankada opozisaun ne’e hateten.

Deputadu hosi bankada KHUNTO hanesan bankada opozisaun iha Parlamentu Nasionál, António Verdiál de Sousa, hateten KHUNTO apoia altera lei pensaun vitalísia iha lejislatura daneen.

“Presiza boa-vontade hosi Deputadu hotu-hotu iha uma demokrásia ida-ne’e maibé hanesan bankada opozisaun ami iha vontade di’ak, maibé presiza tenke iha konsensu polítiku maibé nafatin trata órgaun soberania ne’e ho nia dignidade tomak,” nia dehan.

Deputadu hosi bankada opozisaun iha lejislatura daneen ne’e aseita ho proposta-lei ne’ebé iha lejislatura dalimak hala’o ona diskusaun maibé labele finaliza, nune’e kaduka ne’ebé atu pensaun vitalísia integra ba seguransa sosiál maibé presiza diskute didi’ak hodi presiza dignifika órgaun soberania.

“La’ós halakon totál, lae. Ita mós tenke dignifika ema iha umanidade nia laran. Nia kuandu tinan atu reforma klaru ita tenke fó reforma ba ema ne’e, la’ós tuir ita-nia hakarak tenke halakon total, atu integra ba seguransa sosiál ida-ne’e mak ita tenke ko’alia,” nia hateten.

Deputada opozisaun PLP, Maria Angelina Sarmento, hateten PLP hanesan partidu dahuluk defende halakon pensaun vitalísia desde inísiu kedas.

“Ba asuntu pensaun vitalisa ne’e atu dehan katak sé mak primeiru foti kestaun ne’e sai ne’e PLP. Iha tinan 2017, PLP nia kampaña hodi halo votante rihun 60 vota ba PLP, tanba PLP hakarak halakon pensaun vitalísia,” nia dehan.

Nia dehan, agora partidu sira seluk mós ko’alia ida-ne’e, embora iha lejislatura ba kotuk PLP iha kadeira ualu de’it maibé asuntu ne’e PLP ko’alia no foti iha plenária tenke iha rejime jurídiku ida-ne’ebé tenke substitui lei pensaun vitalísia atu pensaun vitalísia ida-ne’e halakon iha sosiedade.

Maibé iha fulan-fevereiru ne’e nia rohan bainhira Ministériu Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (MSSI) lori rejime lei ida-ne’e mai debate iha Parlamentu Nasionál (PN) la hetan apoiu hosi Deputadu sira.

“Entaun, se agora bankada balun hakarak foti insiativa hodi halakon pensaun vitalísia. Klaru, ami apoiu, tanba inisiativa ne’e hosi ami dezde inísiu. Ohin loron, sira hateten sira mós hakarak halakon, uluk sira lakohi, só ami de’it mak ko’alia,” nia dehan.

Notísia Relevante: Loron 120: CNRT prioriza sei aprezenta inisiativa altera lei pensaun vitalísia

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór       :  Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!