Banku Munidál rekomenda Komisaun C halo analiza ba proposta OJE 2024
DILI, 20 setembru 2023 (TATOLI)—Banku Mundiál, kuarta ne’e, aprezenta ba Komisaun C trata asuntu Finansa Públika iha Parlamentu Nasionál (PN) kona-ba ekonomia Timor-Leste no rekomenda atu halo analiza di’ak liután ba proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2024 bainhira Governu submete ba PN.
Notísia Relevante: Banku Mundiál rekomenda Timor-Leste foku ba diversifikasaun ekonómika
Prezidente Komisaun C, Deputada Cedeliza dos Santos, hateten ohin komisaun hala’o enkontru ho Banku Mundiál sira halo aprezentasaun kona-ba relatóriu sira-ne’ebé sira hetan, ne’ebé iha rekomendasaun lubun ida mak presiza halo diversifikasaun ba ekonomia hanesan presiza investe iha área agrikultura no turizmu.
Governu mós tau atensaun oinsá investe bele hasai reseita rai-laran no presiza halo diversifikasaun ba osan fundu petroliferu, ne’ebé ko’alia mós kampu traballu oinsá investe iha setór agrikultura no turizmu hodi fó serbisu ba joven sira.
“Ohin, sira halo aprezentasaun interresante ne’ebé sira hato’o mós liuliu kona-ba orsamentu, ita-nia reseita sira-ne’ebé hetan durante ne’e. Sira mós ko’alia kona-ba impaktu hosi ita fahe osan de’it ne’e mak ita aloka ba Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2024. Ita Timor apoiu orsamentu bara-barak ba bolsa da mãe, idózu, désimu terseiru, cesta bázika, entaun osan hasai barak tebes maibé la fó fali retornu, entaun osan ne’e ita gasta barak demais,” Prezidente Komisaun C ne’e hateten ba jornalista sira iha uma fukum PN.
Banku Mundiál mós ko’alia kona-ba orsamentu aloka ba kapitál dezenvolvimentu nia gastu sira ladún la’o tanba bainhira aloka osan boot, nia gastu ne’e barak liu ba transferénsia públika hodi transfere ba idózu no veteranu sira.
Informasaun hirak ne’e importante tebes ba Komisaun C, tanba hanesan iha fulan-novembru Parlamentu Nasionál liuliu komisaun C sei hala’o analiza ba OJE 2024, entaun informasaun sira ne’e ajuda tebes komisaun C para hato’o informasaun di’ak ba Governu no komisaun hodi halo analiza.
Country Representantive Banku Mundiál iha Timor-Leste, Bernard Harbone, hateten Banku Mundiál aprezenta rezultadu relatóriu fulan neen nian ba Komisaun C kona-ba situasaun ekonomia Timor-Leste ne’ebé foka liu ba agrikultura.
“Setór agrikultura importante tebes ba ekonomia Timor-Leste, tanba 70% hosi populasaun ne’ebé hela iha área rural la’ós hela iha sidede, no haree produsaun agrikultura uluk sa’e maibé agora menus tanba produsaun menus tanba ita haree natar barak mak la utiliza tanba irrigasaun aat. Governu presiza investe barak iha área agrikultura,” nia hateten.
Tanba ne’e, komisaun C halo nia papel importante haree oinsá mak orsamentu Estadu ninian hodi hadi’a ba dezenvolvimentu nasaun nian.
Maibé kona-ba kresimentu ekonomia Timor-Leste, tuir nia, di’ak tebes tanba 3,9 kresimentu ekonomia sa’e di’ak maibé la makaas, no la lalais hanesan saida mak TL hakarak tanba laiha kampu traballu ne’ebé sufisiente ba joven sira-ne’ebé serbisu, entaun hamosu nia kresimentu enkonomia neineik.
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes
