iklan

EDUKASAUN, HEADLINE

Estudante 600-resin iha Departamentu Peska no Siénsia Mariña ezije dosente iha área espesífika

Estudante 600-resin iha Departamentu Peska no Siénsia Mariña ezije dosente iha área espesífika

Asosiasaun Akadémika Estudantíl Fakuldade Agrikultura UNTL (AAEFA-UNTL) realiza konferénsia imprensa iha Kampus Sentrál. Sesta (20/10).Imajen Tatoli/ Egas Cristóvão

DILI, 20 outubru 2023 (TATOLI) – Estudante 600-resin iha Departamentu Peska no Siénsia Mariña iha Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL) ezije atu universidade disponibiliza dosente iha área espesífika hodi garante prosesu aprendizajen ida adekuada.

Departamentu ne’ebé kria iha 2017 no hahú simu estudante foun iha 2018 daudaun enfrenta hela problema iha rekursu manorin sira.

Objetivu husi kriasaun departamentu ne’e atu prepara rekursu umanu ne’ebé kualifikadu hodi kontribui ba dezenvolvimentu nasionál, espesialmente iha setór peska no mariña nian tanba Timor-Leste iha liña kosteira kuaze 783 km no Zona Ekonómika Eskluziva ho 77.474 km2, ho rekursu marítimu ne’ebé potensiál tebes.

Iha programa IX Governu ko’alia mós kona-ba dezenvolvimentu setór ekonómiku, liuliu ekonomia azúl ka dezenvolvimentu ekonómiku bazeia rekursu ezistente iha tasi, turizmu, indústria no servisu sira seluk tan. Maibé, tuir portavoz Estudante Departamentu Peska no Siénsia Mariña, Benditos dos Santos, katak haree ba objetivu hodi estabelese departamentu ne’e konsidera sai retórika de’it iha sosiedade Timor-Leste. Tanba preparasaun rekursu umanu iha UNTL la tuir vizaun no objetivu ne’ebé iha.

“Infelizmente, buat ne’ebé akontese durante iha Departamentu Peska no Siénsia Mariña ne’e, públiku espesialmente inan no aman sira, sosiedade sivíl, sivita akadémika no veteranu antigu kombatente ba libertasaun iha Timor-Leste presiza hatene katak rekursu dosente espesialista iha área peska no siénsia mariña laiha, nune’e difikulta tebes estudante sira iha prosesu ensinu aprendizajen”, hatete iha konferénsia imprensa iha Kampus Sentrál, ohin.

Asosiasaun Akadémika Estudantíl Fakuldade Agrikultura UNTL (AAEFA-UNTL) realiza konferénsia imprensa iha Kampus Sentrál. Sesta (20/10).Imajen Tatoli/ Egas Cristóvão

Portavoz ne’e lamenta liután katak tanba falta dosente difikulta liu estudante sira ne’ebé sei ativu iha aula nomós finalista sira ne’ebé maka atu orienta proposta no monografia, ba peskiza, semináriu no defeza monografia.

“Durante tinan neen nia laran dosente autoriza estudante ho estudante hanorin malu, fó ezame, fó prátika no fó valór ba malu iha prosesu ensinu aprendizajen nia laran. Situasaun ida ne’e sai preokupasaun boot tebes ba estudante iha Departamentu Peska no Siénsia Mariña tan la garante kualidade iha ensinu aprendizajen”, lamenta.

Benditos Santos ezije ba inisiadór departamentu ne’e atu responsabiliza problema refere, nune’e labele halo estudante sira sai vítima.

“Uluk ita-boot sira promete buat barak mai ami estudante katak imi sei transforma ami ho kualidade aas no kualifikadu. Nune’e, husu inisiadór sira atu responsabiliza ba problema estudante nian to’o rekrutamentu dosente foun iha área peska no siénsia mariña atu garante kualidade iha aprendizajen”, afirma.

Nia mós husu ba Reitór UNTL, João Martins, atu hasai urjentemente despaixu ida hodi hapara imediatamente estudante ho estudante hanorin malu iha Peska no Siénsia Mariña tanba ida ne’e prezudika alunu sira iha prosesu ensinu no aprendizajen.

Asosiasaun Akadémika Estudantíl Fakuldade Agrikultura UNTL (AAEFA-UNTL) realiza konferénsia imprensa iha Kampus Sentrál. Sesta (20/10).Imajen Tatoli/ Egas Cristóvão

“Ami hein reitór ho estrutura tomak fó solusaun imediata ba ezijénsia sira, nune’e ami estudante labele sai vítima beibeik. Karik laiha solusaun ba ami-nian problema mak sei mobiliza estudante hotu hodi halo asaun hasoru estrutura departamentu no fakuldade inklui universidade”, deklara.

Reitór UNTL, João Soares Martins, hatete antes katak falta rekursu ne’e hanesan dezafiu boot ne’ebé departamentu hasoru, maibé nia husu ba Dekanu Fakuldade Agrikultura atu buka solusaun ba problema ne’e.

“Ita-nian Departamentu Peska no Mariña agora iha problema, maibé ita sei halo esforsu atu halo rekrutamentu hodi asegura estudante sira-nian prosesu aprendizajen labele paradu”, dirijente UNTL hatete foin lalais ne’e iha Colmera.

Hatán ba preokupasaun, Dekanu Fakuldade Agrikultura, Vicente Correia, dehan nia mós halo nafatin esforsu hodi apoia rekursu umanu iha departamentu ne’e, maibé atu hetan dosente iha área espesífika maka hasoru difikuldade.

“Ha’u hakarak dehan falta dosente ne’e kestaun boot ida. Atu koloka dosente sira tuir área espesífika ne’e maka la fásil hanesan estudante sira-nian hanoin tanba buat hotu presiza prosesu no tenke haree mós ba orsamentu sira.  Ne’e duni, to’o agora seidauk bele responde ho didi’ak tuir ezijénsia estudante sira”, realsa.

Hanesan dekanu fakuldade sei buka solusaun hodi rezolve problema ne’ebé akontese iha departamentu nia laran no nia husu kolaborasaun entre dosente no estudante sira hodi solusiona  kestaun sira ne’e.

Daudaun ne’e, Departamentu Peska no Siénsia Mariña iha dosente na’in-hitu – lima kontratadu no rua voluntáriu.

UNTL nu’udar universidade públika no únika iha Timor-Leste ne’ebé ho nia natureza ensinu públiku iha ne’ebé iha autonomia administrativa, patrimoniál, sientífika, pedagójika no tutela diretamente ba Ministériu Ensinu Superiór.

Vizaun ne’ebé UNTL opta no hatuur iha planu estratéjiku mak “Sentru Exelénsia ba Ensinu Superiór iha Timor-Leste.” Atu atinje vizaun ida-ne’e mak presiza iha kualidade ba prosesu ensinu aprendizajen ne’ebé di’ak hodi prodús rekursu umanu kualifikadu hodi leno-aan ba lema UNTL “Sapientia et Veritas” ka Matenek no Lia-Loos.

Notísia relevante: Departamentu Peska no Siénsia Mariña iha UNTL falta dosente iha área espesífika

Jornalista: Tomé Amado

Editora: Maria Auxiliadora

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!