iklan

NASIONÁL, DILI, HEADLINE, SOSIEDADE SIVĺL

FONGTIL husu PNTL kontinua investiga kazu Bobonaro ho imparsiál

FONGTIL husu PNTL kontinua investiga kazu Bobonaro ho imparsiál

Diretór Ezekutivu FONGTIL, Valentim da Costa Pinto 'koko'. Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 07 novembru 2023 (TATOLI)– Forum Organizasaun Naun Govermental Timor-Leste (FONGTIL) husu ba Polisia Nasionál Timor-Leste (PNTL) atu kontinua ejerse nia funsaun hodi halo investigasaun ba kazu konfrontu entre joven sira iha suku Lourba no Carabau, Postu Administrativu Bobonaro, Munisípiu Bobonaro ho imparsiál no independente.

“Husu ba Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) atu halo investigasaun ida ne’ebé rigorozu ho imparsialidade no independente atu nune’e bele hetan kauza husi konflitu sira. Tanba povu iha esperansa boot tebes ba PNTL atu garante pás no estabilidade iha Timor-Leste”, hatete Diretór Ezekutivu FONGTIL, Valentim da Costa Pinto, ba Agência TATOLI, tersa ne’e.

Notísia relevante : Vítima balu hosi kazu Lourba sei hela ho família

Diretór ne’e mós husu ba Governu atu revee fali Lei Organika PNTL atu hatudu profisionálizmu iha atuasaun sira kuandu mosu disturbu ba Ordem Publiku sira.

Tanba ne’e, FONGTIL mós husu ba Governu atu investiga kle’an konflitu no krime ne’ebé akontese, hodi bele hasai rezolusaun ida atu taka provisoriamente arte martesiál.

“Rekomenda ba governu atu suspende temporariamente atividade grupu arte marsiál no Grupu Arte Rituál to’o hetan solusaun ida ne’ebé justu ba ema hotu”, nia rekomenda.

Instrumentu legál sira ho bazeia ba lei númeru 5/2017, kona-ba kriasaun Komisaun Reguladór Arte Marsiais (KRAM) no haktuir iha diretiva KRAM ne’e define ho klaru kona-ba rekezitu no nia sansaun ba GAM, maibé esforsu sira ne’e kontinua la responde ba situasaun.

Tamba ne’e, FONGTIL preokupa no apela ba entidade hotu hodi bele buka solusaun hamutuk hodi bele asegura pás no estabilidade  iha nasaun no povu nian.

“Husu Primeiru Ministru atu konsisténsia ho nia deklarasaun hodi orienta Ministru Interiór no Ministru Defesa atu halo Invistigasaun ba Membru PNTL no F-FDTL bainhira iha duni prova envolve iha GAM no GAR”, nia sujere.

Alende ne’e, FONGTIL mós husu ba instituisaun judisiáriu sira atu funsiona ho di’ak no efetivu liuliu iha prosesu investigasaun no akuzasaun ba krime sira ne’ebé akontese deskonfia envolve membru GAM no GAR.

Husu mós ba  Ministru Administrasaun Estatál (MAE) atu haree didi’ak papél autoridade lokál tuir lei númeru  9/2016, lei suku artigu 6, kona-ba kompeténsia sira, husu ba autór sira tenke koopera ho instituisaun estadu atu bele hatán ba krime sira ne’ebé akontese.

Atu solusioná situasaun hirak ne’e, nia sujere ba Governo tenke halo edukasaun sidadania ba joven sira atu bele hatene lei sira hodi kontribui ba redusaun konflitu.

“Sujere ba governu liuhusi SEFOPE atu kria polítika oinsá bele fó formasaun ba joven sira hotu ne’ebé la’ós foka de’it ba rai li’ur, maibé tenke foka ba joven sira iha rai-laran”, nia sujere tan

Líder sosiedade Sivíl ne’e mós rekomenda ba governu atu rekruta ka aumentu rekursu Ofisál Polisia Suku (OPS) ho nesesáriu atu bele responde ba nesesidade konflitu.  Instituisaun relevante hanesan Ministériu Justisa atu sosializa Lei báziku kona-ba Direitu fundamental tuir lei inan hateten.

Importante liu, nia husu KRAM presiza hala’o sira nia papél ho loloos atu regula GAM no GAR nia membru ne’ebé mak komete krime no Governu mós presiza avalia fali KRAM nia servisu

Notísia relevante: Vítima hosi kazu Lourba iha tratamentu ospitalár

Jornalista : Jesuína Xavier

Editór         : Florencio Miranda Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!