iklan

NASIONÁL, HEADLINE, SEGURANSA

Governu analiza didi’ak molok deside taka atividade grupu arte marsiál-rituál

Governu analiza didi’ak molok deside taka atividade grupu arte marsiál-rituál

Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, prezide reuniaun Konsellu Ministru, iha Palásiu Governu, Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 08 novembru 2023 (TATOLI)–Primeiru-Ministru, Kay Rala Gusmão, kuarta ne’e, prezide reuniaun Konsellu Ministru hodi analiza informasaun sira hotu molok deside taka atividade grupu arte-marsiál no arte-rituál iha Timor-Leste.

“Konsellu Ministru analiza ho kuidadu tebes situasaun ida-ne’e tanba akontesimentu sira ne’e la’ós foin akontese. Jestaun Estadu nian liuhosi Governu desde Governu anteriór iha tinan 2009 to’o mai 2017 ho alterasaun ba Lei Arte-marsiál, kriasaun Komisaun Reguladora Arte-Marsiál (KRAM) ho inisiativa sira hosi VIII Governu reativa ho atribuisaun subsídiu ba organizasaun sira ne’e maibé to’o agora ita seidauk hetan kontribuisaun sira-nia ba pás no estabilidade,” Vise-Ministru Asuntu Parlamentár, Adérito Hugo da Costa, hateten, hafoin reuniaun ezekutivu, iha Palásiu Governu.

Nia dehan, iha reuniaun ne’e Konsellu Ministru bolu autoridade Servisu Nasionál Intelejénsia (SNI) no Autoridade Seguransa hodi rekolla dadus.

“Seidauk iha desizaun finál tanba akontesimentu ne’e esploráriku no povu hotu hakfodak ba akontesimentu ne’e, tanba ninia nível grave ba Estadu no nasaun, povu barak ona espresa lamentasaun ba aktu sira ne’e, entaun ne’e la’ós asuntu ida fasil tebes para tur iha oras ida ka rua de’it para rezolve,” nia tenik.

Notísia relevante : Governu sei foti desizaun importante kona-ba arte marsiál-rituál iha reuniaun KM

Maibé Governu toma responsabilidade hodi haree oinsá foti medida ida efetivu, hodi bele hapara ona aktu violénsia sira ne’ebé perturba orden públiku no perturba ita-nia polítika atu dezenvolve país ne’e.

“Primeiru-Ministru ho ekipa halo hela servisu molok foti desizaun loos no emediata iha tempu badak. Orientasaun Xefe Governu nian maka rekolla hotu informasaun hosi autoridde seguransa no defeza, ne’ebé orienta ona entidade hotu para hato’o dadus no faktu sira liga ho perturbasaun órdem públiku ne’ebé komete hosi grupu sira,” governante ne’e akresenta.

Entretantu, foin lalais ligadu ho akontesimentu iha suku Lourba, Xefe Governu deklara katak, iha kuarta ne’e realiza reuniaun Konsellu Ministru hodi deside taka Grupu Arte-Marsiál (GAM) no Grupu Arte-Rituál (GAR) iha territóriu Timor-Leste. 

Antes ne’e, iha loron 19 fevereiru 2022, Governu liuhosi reuniaun Konsellu Ministru aprova Proposta Rezolusaun ne’ebé aprezenta hosi Primeiru-Ministru, Taur Matan Ruak, ba revogasaun Rezolusaun Governu númeru 16/2013 10 jullu, ne’ebé bandu grupu arte-marsiál hala’o atividade.

Ho aprovasaun ne’e, grupu arte-marsiál no arte rituál sira bele prátika maibé tenke tuir lei tanba iha rezolusaun antes, ne’ebé bandu labele prátika, maibé hafoin revoga rezolusaun anteriór, agora bele prátika.

Nune’e, iha loron 26 maiu 2022, Governu deside fó autorizasaun hala’o atividade hodi kria dame iha Timor-Leste, liuhosi halo reabertura ezersísiu arte-marsiál hanesan Ikatan Keluarga Silat Putera Timor-Leste (IKS-PTL), Persaudaraan Setia Hati Terate (PSHT) no Kmanek Oan Rai Klaran (KORK).

Iha loron 08 marsu 2023, Ministru Edukasaun, Juventude no Desportu, Armindo Maia, no Sekretáriu Estadu Juventude no Desportu, Abrão Saldanha, aprezenta proposta-lei kona-ba rejime organizasaun no prátika desportiva arte-marsiál sira iha reuniaun Konsellu Ministru, ne’ebé hetan ona aprovasaun hosi Governu.

Rejime foun ne’e sei inklui orientasaun no norma Konstituisaun, autorizasaun no lisensiamentu organizasaun arte-marsiál, responsabilizasaun dixiplinár no kontra-ordenasionál, kriminalizasaun finansiamentu ilísitu hosi organizasaun no sistema insentivu ida ba prátika arte-marsiál tuir lei.

Hafoin hetan aprovasaun, proposta ne’e haruka ona ba Parlamentu Nasionál hodi halo diskusaun no aprovasaun.

Jornalista     : Antónia Gusmão

Editora          : Julia Chatarina

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!