OMS entrega balansa 640 ba eskola sira hodi akompaña kreximentu alunu nian

DILI, 21 novembru 2023 (TATOLI) – Organizasaun Mundiál Saúde (OMS) iha Timor-Leste disponibiliza balansa hamutuk 640 ba Ministériu Edukasaun hodi distribui ba eskola sira iha territóriu ho intensaun atu utiliza hodi akompaña kresimentu estudante sira-nian.
Reprezentante OMS iha Timor-Leste, Arvind Mathur, hateten eskola nu’udar fatin ida ne’ebé ideál liu atu promove komportamentu no prátika saudavel ba alunu sira. Tanba ne’e, OMS apoia instrumentu refere ba eskola sira ne’e atubele sukat altura no pezu estudante sira-nian.
“Ho instrumentu sira ne’e ita bele garante katak labarik sira sei simu apoiu nutrisionál ne’ebé nesesáriu hanesan akonsellamentu nutrisionál ka alimentár suplementár no sei kontribui ba futuru labarik sira-nian ne’ebé saudavel no naroman liu”, Arvind Mathur hatete iha ámbitu entrega balansa sira ne’e iha Vila Verde, ohin.
Instrumentu sira ne’e bele apoia no monitoriza kreximentu no problema saúde estudante sira-nian. Liuhusi monitoriza marka dezenvolvimentu no pontu kontaktu no bele avalia moris di’ak siklu sosiál labarik sira-nian. Ekipamentu ne’e bele fasilita inan no aman sira atu iha evolvimentu no sensibilizasaun ba progresu labarik sira-nian iha futuru.
OMS nia papél importante ida maka monitoriza kreximentu labarik sira iha mundu inklui iha Timor-Leste kona-ba sira-nian progresu fíziku no dezenvolvimentu iha tempu naruk. Balansa sira ne’e atubele sukat no rejista hanesan indikadór ka xave sira atu hatene aas ka pezu labarik sira-nian hodi bele marka mós dezenvolvimentu relevante sira seluk.
Nia salienta katak ho apoiu instrumentu sira ne’e la signifika atu sai prosesu ida hodi garante labarik sira atu sai aas liu ka atu hetan pezu ne’ebe boot liu, maibé prosesu ne’e atu avalia sira-nian progresu dezenvolvimentu ba tempu naruk.
Tanba ne’e edukasaun no sistema saúde tenke prioritiza saúde no bem-estar estudante sira-nian inklui mós komunidade sira. Tanba eskola iha knaar importante atu promove saúde no moris di’ak no dezenvolvimentu labarik no adolesente sira-nian. Direitu esensiál labarik sira atu hetan edukasaun maka tenke hetan moris ida saudavel.
“Edukasaun no saúde nu’udar buat rua ne’ebé iha ligasaun, bainhira saúde ladi’ak sei husik hela rezultadu ba edukasaun ida ne’ebé ladi’ak no bainhira edukasaun falta sei limita oportunidade ba saúde”, afirma.
Sekretáriu Estadu Edukasaun Ensinu Sekundáriu no Eskola Téknika, Domingos Lopes Lemos, admite katak kompromisu OMS nian atu apoia edukasaun iha país, liuliu ba estudante sira ne’e tenke tau iha konsiderasaun tanba sira iha interese duni hakarak dezenvolve moris ida saudavel ba timoroan sira.
Governante ne’e asegura katak balansa sira ne’ebé OMS fornese ona ba ministériu ne’e sei distribui ba eskola sira hodi bele utiliza, liuliu iha Programa Merenda Eskolár ne’ebé Governu halo ona investimentu boot hakarak hadi’a no hasa’e kreximentu estudante sira-nian.
“Ho meius sira ne’ebé mak OMS apoia ne’e bele ajuda eskola sira hotu atu fó atensaun ba labarik sira hodi hadi’a sira-nian nutrisaun liuhusi utiliza dasi sukat todan no tetu aas ba kada labarik sira, nune’e bele hatene katak ho merenda eskolár ne’ebé maka labarik sira asesu kada loron ne’e fó duni nutrisaun di’ak ba sira ka la’e?”, tenik.
Ministériu Edukasaun prepara ona planu atu halo uluk identifikasaun ba eskola sira molok distribui balansa ne’e ba sira.
Jornalista: Tomé Amado
Editora: Maria Auxiliadora

