Padre Evaristo : “sarani tenke tau a’as sentidu pertense ba rai hodi kria unidade”

VIQUEQUE, 27 novembru 2023 (TATOLI)—Padre Parokia Igreja Maria Imaculada Tilou Viqueque Vila, munisípiu Viqueque, Evaristo António da Costa, prezide misa agradesimentu no komemorasaun loron proklamasaun independénsia ba dala-48 (28 novembru 1975 – 2023).
Iha biban ne’e, Amu selebrante hateten, iha faze ukun rasik-an ida-ne’e abitante munisípiu Viqueque tenke tau a’as sentidu pertense hodi kria unidade.
“Ohin loron ita hanoin filafali tinan 48 liubá, povu barak obedese sira-nia an no hetan sofrementu oin-oin, hafoin hetan libertasaun. Tanba ne’e, iha faze ukun-an ida-ne’e ha’u husu sarani sira hotu tenke tau a’as sentidu pretense ba rai ida-ne’e hodi kria unidade iha nasaun Timor-Leste. Tanba independénsia ida-ne’e ema barak mak sakrifika-an ba rai no povu ne’ebé nakonu ho vertude esperansa, sente katak rai no povu ne’e sira-nia,” Padre Evaristo hateten liuhosi ninia omília, durante misa iha Parokia Maria Imaculada Tilou Viqueque Vila, segunda ne’e.
Nia haktuir, durante Timor-Leste nia funu naruk, eroi no asu’ain sira hamriik hodi sakrifika-an atu halo karidade tanba sentidu pertense maka halo sira iha aten brani no esperansa katak loron ida sei manán funu.
“Maski balun iha dúvida no nega, maibé eroi no asu’ain sira hamriik ho aten brani tanba sira halo tuir Maromak. Hahú ohin ne’e ita proklama independénsia, maski unilaterál, maibé proklamasaun ida-ne’e vale no metin hanesan aliserse fundamentu ida atu hamriik hodi hateten kona-ba justisa, direitu no liberdade,” nia haklaken.
Notísia relevante : Veteranu Viqueque 50 sei simu kondekorasaun iha ámbitu komemora proklamasaun independénsia
Amu selebrante konsidera, proklamasaun independénsia hahú hosi tinan 1975 sai hanesan ai-riin besi ida hodi hatudu rai hotu-hotu.
“Karik laiha proklamasaun unilaterál, ita laiha aliserse ida hodi hamriik iha leten atu hateten ba mundu katak ita mós nasaun ida,” nia hato’o.
Biban ne’e, Padre husu grupu arte-marsiál no arte-rituál sira ne’ebé eziste iha Viqueque, ho prezensa Maromak nian, tenke hamatek no kria pás.
“Nune’e bele iha kontribuisaun domin no konsiderasaun ba ita-nia rai tanba maluk sira-ne’ebé moris hosi tinan 1975 to’o 1999 ne’e sente sofrementu iha tempu invazaun. Iha loron 28 novembru ida-ne’e, ita tenke para ona violénsia no krime, hahú hosi na’i-ulun to’o povu ki’ik sira atu nasaun bele dezenvolvidu,” nia hameno.
Iha fatin hanesan, Reprezentante Komisaun Organizadora, Cosme Sarmento, agradese ba abitante munisípiu Viqueque ne’ebé partisipa misa agradesimentu.
“Depois misa ramata, ita sei kontinua lori ai-funan no lilin ba jardín eroi iha suku Bibileo,” nia hato’o.
Misa agradesimentu ne’e hetan partisipasaun hosi reprezentante Governu sentrál hanesan Ministru Agrikultór Pekuária, Peska no Floresta, Marcos da Crus, Brigadeiru FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) Sabika Besi Kulit, Komandante Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) munisípiu Viqueque, Veteranu inklui funsionáriu sira hosi Viqueque.
Jornalista : Vitorino Lopes da Costa
Editora : Julia Chatarina

