Top

Paresér komisaun A konsidera atu António Sampaio mak hato’o rekerimentu

Korespondente Ajensia Lusa iha Timor-Leste, António Sampaio. Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 12 janeiru 2024 (TATOLI)—Komisaun A trata asuntu Justisa no Konstituisionál hato’o ona paresér tékniku ba meza Parlamentu Nasionál (PN) kona-ba Prezidente Repúblika (PR), José Ramos Horta, hato’o pedidu hosi jornalista Portugeza, António Sampaio, nian ba PN atu husu sai sidadaun Timor-Leste.

Notísia Relevante: Pedidu António Sampaio sai sidadaun TL ne’e labele mai hosi PR

Prezidente Komisaun A, Deputadu Patrocínio Fernandes dos Reis, hateten pedidu hosi Prezidente Repúblika husu atu Parlamentu Nasionál halo deliberasaun ida para atribui sidadania ba sidadaun Portugueza ida, António Sampaio, maibé TL nia lei la fó dalan atu ema ida mak husu fali sidadania ba ema seluk.

“Ne’ebé, pedidu Prezidente Repúblika nian komisaun tau iha konsiderasaun halo analiza ho ita-nia lei ne’ebé iha. Ami fó ona paresér tékniku hodi hatama ba meza Parlamentu katak, ita-nia lei fó dalan atu ema hotu bele halo rekerimentu ba sai sidadaun Timor-Leste. Maibé, sidadaun ida interrese atu hetan nasionalidade ne’e, nia mak tenke halo rekerimentu la’ós fali entidade seluk,” Prezidente Komisaun A ne’e hateten ba jornalista sira iha uma fukun PN, sesta ne’e.

Tanba ne’e, komisaun A halo ona analiza no paresér tékniku ba pedidu ne’e submete ona ba meza agora hein prosesu tuir mai, meza PN mak sei haree se paresér favorável prienxe kritériu depois plenária mak sei deside bele ka lae opta ida-ne’e.

Enkuantu António Sampaio, hanesan Jornalista Portugeza ida-ne’ebé hala’o atividade jornalístiku iha Timor-Leste tinan barak ona dezde iha luta rezisténsia ne’ebé hakerek artigu barak kona-ba kauza Timor-Leste nian, hodi fó sai ba mundu akompaña kona-ba sofrimentu ne’ebé povu rai ida-ne’e hasoru ne’ebé kontribui tebes ba autoderminasaun indepedénsia Timor-Leste nian.

Iha tempu ukuna an to’o mai agora ne’e, António Sampaio nu’udar jornalista korespondente Ajénsia Lusa Portugál nian iha Timor-Leste.

Enkuantu tuir regulamentu ba lei nasionalidade nu’udar diploma legál ne’ebé permite atu implementa Lei Nasionalidade nú. 9/2002, 5 novembru, no lei ida-ne’e haree kona-ba norma hirak ne’ebé tau iha artigu 3.º konstituisaun repúblika demokrátika Timor-Leste.

Liuhosi artigu sira-ne’ebé integra iha kapítulu sira, atu regula liuliu kona-ba dokumentu hirak ne’ebé presiza atu instrui prosesu, prosesu administrativu hodi adkiri, lakon no rejista nasionalidade Timorense.

Prosesu sira hala’o ho ekilíbriu no simples, bazeia ba realidade, no garante ema-interresadu sira-nia direitu ba nasionalidade Timorense lahó hadook hosi norma konstituisaun nian.

Ministériu Justisa (MJ) liuhosi Dirasaun Nasionál Servisu Rejistu Notariadu (DNSRN) mak sertifika ema estranjeiru sai sidadaun Timor.

Sertifikasaun ne’e liuhosi kategoria tolu hanesan kaben ho timoroan, naturalizasaun no naturalizasaun hosi altu relevante.

Por kazamentu mak timoroan feto ka mane ne’ebé kaben ho ema estranjeiru maizumenus tinan-lima (5) ona permanente hela iha Timor-Leste no por naturalizasaun ema estranjeiru la’ós kaben ho ema Timor, maibé Estadu Timor-Leste mak bolu atu fó servisu ba sira halo, ezemplu hanesan jogadór sira.

Altu relevante servisu ema estranjeiru ne’ebé mai halo servisu boot iha rai-laran Estadu Timor-Leste labele halo ne’ebé kle’ur hela iha Timor fó kontribuisaun boot ba dezenvolvimentu país nian.

Kompeténsia ne’ebé iha Ministériu Justisa so admite de’it nasionalidade ba kategoria rua por kazamentu no naturalizasaun no altu relevante servisu, ida-ne’e kompeténsia Prezidente Parlamentu mak fó maibé rejistadu prosesu nafatin iha notariadu.

Tuir Lei Nasionalidade iha artigu artigu 13 (Hetan naturalizasaun tanba halo servisu ho folin boot no importante), ne’ebé hateten Parlamentu Nasionál bele fó nasionalidade nu’udar timoroan ba sidadaun estranjeiru ne’ebé halo servisu ho folin boot no importánsia ba país.

No, hosi Lei Nasionalidade iha artigu 18 (Tenke halo rejistu ba faktu), iha númeru 3 ne’e hateten, ema -ne’ebé iha interrese bele halo rekerimentu hodi hetan rejistu kona-ba aktu hirak be temi ona iha númeru 1 artigu ida-ne’e.

Jornalista   : Nelson de Sousa

Editór          : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!