DILI, 19 fevereiru 2024 (TATOLI)- Xefe Estadu Maiór Jenerál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), Tenente Jenerál Domingos Raul Falur Rate Laek, kompromete sei dezenvolve Sentru Instrusaun Komandante Nicolau Lobato (CICNL, sigla portugés) Metinaro sai sentru formasaun ne’ebé kualidade liuliu hadi’a maneira ensinu formasaun no kurríkulu ho nune’e bele forma militár sai militár ne’ebé kualifikadu iha futuru.
“Ha’u-nia kompromísiu bo’ot, ha’u sei reforsa kapasidade instrutór sira no dosente sira ne’ebé hanorin iha sentru instrusaun ida ne’e, atu sentru instrusaun ida ne’e tenke sai kualidade no sidadaun sira ne’ebé sai hosi sentru instrusaun ida ne’e kualidade; tenke sai patriota nasionalista ne’ebé kualidade,” Falur Rate Laek hateten iha nia intervensaun bainhira partisipa seremónia aniversáriu CICNL bad ala-23, iha Metinaro, segunda ohin.
Autoridade másima F-FDTL ne’e komprometidu atu kontinua tau matan ba CICLN nune’e iha futuru sai hanesan laboratóriu ba formasaun liuliu ba militár sira atu afirma identidade militár oinsá iha karakter no lideransa di’ak iha institusaun militár.
Autoridade ne’e hakle’an, presiza dezenvolve CICLN tanba iha era mileniál ho teknolojia, militár sira tenke prepara aan, atualiza aan liuhosi formasaun oioin iha rai-laran no rai-li’ur hodi hasa’e kualidade ensinu no kurríkulu iha sentru ne’e.
“Sentru Instrusaun Nicolau Lobato presiza promove la’ós de’it melloria kualifikasaun téknika profisionál militár, maibé iha nesesidade garante katak militár sira bele asesu ba saúde no progresaun karreira militár hodi afirma lejítimu kultura militár ne’ebé respeita irárkia militár,” nia esplika.
Iha biban ne’e, Xefe Estadu Maiór Jenerál F-FDTL, Tenente Jenerál Domingos Raul Falur Rate Laek parabeniza militár sira ne’ebé mak hakna’ar aan iha CICNL, sentru formasaun ne’ebé agora komemora aniversáriu ba dala-23 iha tinan ne’e no husu mós ba militár sira kontinua hatudu servisu ho profisionál, loialidade no respeita ba komandu nune’e bele dezenvolve istituisaun F-FDTL.
“Ba ita-bo’ot sira ne’ebé servisu Sentru Instrusaun ida ne’e ha’u hakarak dezeja, kontinua esforsu hatudu dedikasaun, profisionalizmu nune’e bele dezenvolve istituisaun F-FDTL,” Falur hato’o.
Iha fatin hanesan, Komandante Sentru Instrusaun Komandante Nicolau Lobato Metinaro, Tenente Koronel Eúgenio Guterres ‘Tofa’, hateten, CICNL hahú eziste iha 19 fevereiru 2001 to’o 2023 fó ona formasaun no treinamentu ho tipu oioin ba militár barak.
Nia haktuir, hanesan iha tinan 2021 no 2022 CICNL konsege fó formasaun ba prasas ho kuantidade ne’ebé mak bo’ot tebes ho totál formandu 1.200 soldados ne’ebé inkorpora iha formasaun ne’e iha faze rua, iha tinan rua tutuir malu.
No, tinan 2023 CICLN mós fó formasaun no treinamentu militár barak, prinsipalmente kursu espesializasaun no mós kursu promosaun ba kategoria oioin. Formasaun no treinamentu militár ne’ebé CICNL realiza iha tinan 2023 mak hanesan kursu promosaun ba kapitaun ho totál 59 formadu.
Nune’e mós, CICNL fó kursu formasaun atualizasaun ba ofisiál kuadru permanente ba militár hamutuk totál 26, kursu formasaun ba sarjentu ho totál 150 formandu, kursu promosaun ba Cabo ho totál 120 formandu, kursu formasaun bázika Banda Militár ho totál 26 formandu, kursu formasaun ba ofisiál kuadru permanente ho totál 126 formandu ne’ebé komesa iha marsu tinan ne’e no sei ramata iha loron 8 marsu tinan ne’e.
CICNL mós iha 2023 fó formasaun espesialidade ba militár sira iha lian inglés hodi prepara aan ba operasaun apoiu pás iha rai-li’ur no CICNL iha tinan kotuk fó formasaun espesializada ba militár sira iha área enjeñeria, médiku no kondusaun.
Fó mós formasaun lian portugés iha faze esperimentasaun ba kursu intensivu língua portugeza. Alende ida ne’e, CICNL mós fó treinamentu tiru ba membru F-FDTL no konsege militár sira ba tuir kompetisaun tiru iha Darwin-Austrália, F-FDTL sai hanesan mellór klasifikasaun.
“Tinan ida ne’e mós, bazeia ba ita-nia Planu Asaun Anuál ne’ebé iha, ita kontinua fó atensaun ba realizasaun formasaun trinamentu militár ho tipu oioin ne’ebé mak planeadu ona atu ezekuta,” Komandante ‘Tofa’ informa.
Komandante hatutan, formasaun ne’ebé sei kontinua iha tinan ne’e mak hanesan kursu promosaun kapitaun, kursu formasaun ba ofisiál ho réjime espesiál kuadru permanente, kursu promosaun sarjentu no ajudante, kursu promosaun sarjentu, kursu promosaun ba kabu, kursu elementár operasaun ba apoia pás iha rai-li’ur, kursu observadór militar inklui kursu espesializasaun sira seluk ne’ebé mak preparadu ona atu ezekuta.
Iha biban ne’e mós Komandante Tofa kongratula militár sira ne’ebé halo kna’ar iha CICNL relasiona ho komemorasaun aniversáriu ezisténsia CICNL Metinaru ba dala-23 iha tinan ne’e atu kontinua hatudu servisu ne’ebé di’ak.
“Husu membru sira atu kontinua hatudu servisu ne’ebé di’ak, rona orientasaun no desizaun sira hosi superiór sira ba atribuisaun tarefa servisu ne’ebé sira fó ba imi idaidak, tenke servisu nafatin tuir tarefa servisu ne’ebé mak iha hodi bele garantia nafatin seguransa no estabilidade rai no povu Timor-Leste,” nia fó hanoin.
Entretantu, iha tinan 2024 ne’e, orsamentu alokadu ba instituisaun F-FDTL hamutuk 35.110.177 dolár amerikanu hodi implementa programa sira hanesan Defeza nasionál (15.246.023 USD), Funsionamentu no dezenvolvimentu institusionál (19.814.154 USD) no Inkluzaun sosiál (50.000 USD).
Jornalista: Natalino Costa
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo




