iklan

EDUKASAUN

Governu sei implementa merenda eskolár iha fulan ne’e

Governu sei implementa merenda eskolár iha fulan ne’e

Diretór Servisu Edukasaun Munisípiu Dili, Sabino da Costa Pereira. Imajen Tatoli/Osória Marques.

DILI, 01 marsu 2024 (TATOLI)–Diretór Servisu Edukasaun Munisípiu Dili, Sabino da Costa Pereira, hateten iha fulan ne’e Governu hahú implementa merenda eskolár ba eskola públiku 60 no eskola privadu inklui katólika hamutuk 40.

Notísia Relevante: ME prevee rihun $35 atu superviziona programa merenda eskolár 

“Seidauk implementa merenda eskolár ne’e loos duni, maibé tanba dadus ne’ebé mak ita-nia diretór no koordenadór eskola sira mak seidauk entrega hotu no foin mak entraga hotu iha horisehik, entaun presiza haree hodi agrupa. Maibé, ita iha dadus eskola pre-eskolár, primeiru, segundu no terseiru siklu tantu privadu no katólika hamutuk 100-resin,” Diretór Servisu Edukasaun Munisípiu Dili ne’e hateten ba Agência Tatoli iha nia kna’ar fatin, Comoro, sesta ne’e.

Dirijente ne’e hateten, dadus ne’ebé sira forense mai ne’e sempre aumenta entaun atrazu hodi difikulta prosesu implementasaun no to’o horisehik mós iha eskola balun foin entrega, ida-ne’e mós hato’o ona katak relatóriu ka dadus tenke tama hotu ona iha fevereiru ne’e, nune’e bele verifika no prosesa hodi implementa.

“Estudante balun foin mak rejistu no iha balun ne’ebé sai fali, entaun ho hirak-ne’e hotu mak atraza ba implementasaun ne’e. Nune’e horisehik ha’u hasoru no konfirma ona asuntu ne’e ba Diretór, atu lori dadus ba. Maibé, orsida PAM foin simu pose depois segunda ita lori dadus ba, nune’e iha fulan ne’e ita bele implementa tanba iha relatóriu ne’e ita presiza tau Prezidente Autoridade Munisípiu Dili foun nian naran,” nia dehan.

Tanba, nia dehan, iha Munisípiu Dili ne’e eskola katólika ho privadu sira mós sei asesu ba merenda eskolár iha tinan ne’e iha eskola 40, entaun seidauk bele fó sai ba públiku tanba dadus foin tama hotu iha horisehik no presiza agrupa tiha lai.

Eskola katólika ne’ebé asesu ba merenda eskolár mak Eskola São José Operáriu, São Francisco Dare, Cristal no seluk tan tanba merenda eskolár ne’e kobre pre-eskolár to’o terseiru siklu.

Ba eskola privadu ne’e mak Eskola Bázika Anur, Raina da Paz, Nobel da Páz, inklui pre-eskolár privada iha Munisípiu Dili nian, maibé to’o agora grupu EJP seidauk iha entaun presiza halo koordenasaun ho sira tanba liga ho distánsia no ida-ne’e Munisípiu Dili mak kria grupu EJP ne’e.

Iha tina kotuk, iha grupu EJP hamutuk 17 ne’ebé kobre eskola 60-resin, nune’e ba tinan ne’e parte relevante sei buka tan grupu EJP ba eskola 40.

Grupu EJP ba eskola 40 ne’e, ME koordena ona ho eskola refere hodi kria ona tanba kuandu implementa merenda eskolár ne’e presiza konta bankária grupu ne’e nian.

Pre-eskolár iha eskola 55, Ensinu Báziku públiku 60, privada ho katólika 37, sekundáriu jerál 23, tékniku vokasionál iha walu (8).

Koordenadór Ensinu Bázika Filiál (EBF) Bebonuk, Felizberto de Jesus, hateten to’o agora Governu seidauk tau atensaun ba programa merenda eskolár tanba tinan ne’e seidauk implmenta.

“Governu tinan-tinan sempre tau orsamentu ba programa merenda eskolár ba labarik iha ensinu báziku sira maibé sempre implementa tarde no atu fevereiru nia rohan ona maibé merenda eskolár ne’e seidauk la’o. Nune’e, ha’u hakarak atu rekomenda ba Ministériu Administrasaun Estatál atu tau mós atensaun ba asuntu ne’e,” koordenadór dehan ba Tatoli, iha  nia kna’ar fatin, Bebonuk, tersa (27 fevereiru 2024) ne’e.

Tanba, tuir nia, iha fevereiru nia rohan ona maibé seidauk iha informasaun kona-ba implementa merenda eskolár, tanba ida-ne’e la’ós ezije maibé presiza hatene hosi Governu tanbasá mak seidauk implementa.

“Ita iha totál estudante ba eskola ida-ne’e hamutuk 1.008, no loron ida gasta $300 hodi sosa aihan. Ita uluk kada labarik ida, han sentavu 25, agora sentavu 42, maibé eskola asesu de’it sentavu 35 no sentavu 7 ne’e grupu EJP mak jere hodi selu transporte no ba fornesedór,” nia hakuir.

Diretór Dirasaun Nasionál Edukasaun Eskluziva no Asaun Sosiál Eskolár, Fernando Soares, hateten durante sira-nia dirasaun halo monitorizasaun no hatudu katak durante implementa merenda eskolár la tuir manuál menu nian.

“Ita monitoring merenda eskolár iha eskola balun iha teritóriu no iha balun ne’ebé mak la tuir menu aihan nian. Hanesan loron ne’e presiza tau naan ka manu-tolun maibé naan ka manu-tolun ne’e laiha entaun ita bele dehan la tuir manuál menu ne’ebé mak iha,” nia dehan.

Ida-ne’e, sai dezafiu ida tanba iha eskola balun ne’ebé mak dook hosi merkadu ka loza, hanesan eskola sira iha iha área rurál.

Entretantu, dadus estudante Munisípiu Dili nian ne’ebé mak Agência Tatoli asesu ho totál estudante hosi edukasaun Pre-Eskolár no ensinu báziku tantu públiku no privadu hamutuk 49.262, ne’ebé kompostu hosi estudante Ensinu Báziku (EB) hamutuk na’in-45.291, hosi EB Públiku na’in 38.478 ne’e mane 20.015 feto 18.463 no ensinu báziku privadu hamutuk na’in-6.813 ho mane 3.683 no feto 3.130.

Dadus estudante hosi edukasaun Pre-Eskolár (EPE) hamutuk 3.971, kompostu hosi edukasaun Pre-Eskolár públiku na’in-1947 ho feto 999 no mane 948, nune’e mós hosi edukasaun Pre-Eskolár Privadu hamutuk na’in-2021 ne’ebé kompostu hosi mane 1.002 no feto 1.022.

Governu prevee Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2024 ba Ministériu Edukasaun (MAE), $54.409,666.

Ba programa kódigu 025, Desentralizasaun administrativa no poder lokál, ho nia osan $30.482,492.

Programa ho kódigu 510, Funsionamentu no Dezenvolvimentu Instituisionál ho nia osan $20.842,366.

Programa kódigu 980, Inkluzaun Sosiál ho nia osan $46.800, programa kódigu A23, Toponímia no Organizasaun Urbana ho nia osan $1.590,744 no programa kódigu A24, Dezenvolvimentu Lokál ho nia osan $1.447,264.

Notísia Relevante: ME tenke monitoriza nafatin implementasaun merenda eskolár

Jornalista : Osória Marques

Editór        : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!