DILI, 05 marsu 2024 (TATOLI)—Reprezentante povu iha Parlamentu Nasionál (PN) liuhosi Deputada CNRT, Carminda Carlota, iha esperansa ba Prezidente Autoridade Munisípiu (PAM) Dili, Gregorio Saldanha, iha polítika di’ak hodi bele rezolve problema lixu.
Notísia Relevante: Gregório Saldanha simu pose husi MAE, Prioriza área 12 durante mandatu
“Husu Prezidente Autoridade foun Dili, tau atensaun ba asuntu lixu,” Deputada Carminda hato’o iha ninia intervensaun liuhosi reuniaun plenária PN, tersa ne’e.
Deputadu CNRT, Luis Ximenes Caldeira, mós iha esperansa ba PAM Dili foun bele realiza ninia programa 12 ne’ebé hato’o ona iha sermoónia simu pose ne’e.
“Programa 12 ne’ebé PAM Dili foun hato’o tu hala’o iha munisípiu Dili hein programa sira-ne’e bele realiza, labele sai de’it slogan liuliu liga ho inundasaun sempre akontese tina-tinan iha Dili,” nia hateten.
Tanba ne’e, nia hein katak PAM Dili foun bele realiza misaun no vizaun sira-ne’ebé hato’o atu hadi’a sidade Dili, hodi tau atensaun ba preokupasaun ne’ebé ita hasoru durante ne’e.
Antes ne’e, liuhosi reuniaun plenária, Deputadu CNRT, Saul Salvador, husu autoridade kompetente atu aplika sansaun todan ba sidadaun ne’ebé so’e lixu arbiru.
Deputadu Saul hakarak promove debate problema lixu ne’ebé Deputadu sira sempre aprezenta problema ne’e iha PN, nune’e nia konsidera problema lixu kualifika nu’udar problema nasionál iha sosiedade no tuir ninia perspetiva problema konsiénsia umana iha sosiedade.
Lixu iha kapitál Dili no munisípiu sira orijen hosi fatin rua hanesan iha família no lixu komersiál ne’ebé prodús husi negosiante ambulante, loza, supermerkadu, merkadu tradisionál.
Aleinde loza boot sira ho merkadu prodús kuantidade lixu barak, maibé la fó responabilidade boot ba sira atu halo jestaun rasik oinsá lori rasik lixu ba soe iha lixeiru.
“Ho soe lixu arbiru ninia impaktu mak afeta saúde públika no provoka inundasaun iha tempu udan. Konsiensia sidadaun iha problema, kona-ba sentidu pertensia no responsabilidade no sensibilidade komun ba Timor-Leste, nune’e presiza halo reflesaun,” nia dehan,
Primeiru, fó sansaun grave ba ema-ne’ebé soe foer arbiru iha fatin proividu.
Daruak, reflete kontrolu poder lokál kona-ba laiha konsiénsia komunidade soe lixu arbiru iha sidade laran.
Datoluk, promove atensaun empreza sira hanesan kompañia CALTECH no sira seluk ne’ebé promove resiklajen modifika lixu ba produtu ba ema seluk bele utiliza.
Dahaat, presiza envolve komunidade hotu, funsionáriu públiku no parte hotu, ho ajente militár iha instuisaun defeza no seguransa atu halo atividade limpeza jerál.
Aleinde foku prioriza planu ordenamentu territóriu sidade Dili hodi ordena kapitál ho didi’ak atu bele prevene inundasaun ne’ebé sempre akontese iha tempu udan.
Nune’e, membru hosi órgaun lejislativu ne’e husu IX Governu Konstitusionál atu rezolve pontu sira-ne’e no ba Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) atu kombate asuntu ne’e ho forma sériu.
Deputadu FRETILIN, David Dias Ximenes ‘Mandati’, mós konsidera problema lixu iha kapitál Dili sai preokupasaun boot ohin loron, nune’e presiza iha jestaun lixu iha Dili.
Prezidente komisaun E trata asuntu Infraestura, Deputadu Marcos Xavier, hein katak ekipamentu modernu atu trata lixu ne’ebé MAE sosa to’o ona iha TL ne’e sei fasilita liután autoridade nia serbisu hodi rezolve problema lixu iha Dili.
Nia mós nafatin husu sidadaun hotu atu iha konsiénsia labele soe lixu arbiru, tanba impaktu hosi lixu boot tebes hanesan agora iha tempu udan mosu inundasaun iha fati-fatin iha sidade Dili.
Antes ne’e, Vise Ministru ba asuntu Parlamentár, Adérito Hugo da Costa, hateten kona-ba jestaun lixu atuál Governu liuhosi Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) iha hela progresu implementasaun jestaun foun kuidadu lixu iha kapitál Dili, akizisaun ekipamentu aas ho oioin hodi implementa iha sidade laran no agora iha prosesu kontratu setór privadu pretende partisipa projetu manutensaun no jestaun lixu.
Nune’e, nia hein iha tempu badak ne’e Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) finaliza kontratu no hein empreza sira bele partisipa.
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes




