OÉ-CUSSE, 08 abríl 2024 (TATOLI) – Xefe Suku Costa, sub-rejiaun Pante Makasar, Francisco Colo, hateten, estrada rurál iha aldeia Mahata, bairru Kutete dalan Sikone kotu difikulta komunidade sira lori sira-nia produtu lokál ba fa’an iha merkadau tradisionál sira inklui difikulta mós movimentu transporte públiku no privada.
“Estrada ne’e atu liga komunidade bairru Kutete, aldeia Mahata, mai iha sentru kapitál Oé-Cusse, estragu tanba afeta husi dezastre naturál inundasaun tanba udan-boot iha 04 abríl ne’e, ha’u rasik komunika direita ho Diresaun Rejionál Infraestrutura (DRI), atu hadi’a, tanba dezde estrada ne’e kotu afeta tebes ba komunidade asesu ba merkadu,” Fransisco Colo, ba jornalista sira iha Oé-Cusse, segunda ne’e.
Notísia relevante: PM inaugura projetu reabilitasaun estrada kilómetru 14 iha Pante Makasar
Líder komunitáriu ne’e fó sai kona-bá, rezultadu komunikasaun ho DRI, katak iha tempu badak sei halo manutensaun ba estrada refere liuhosi Institutu Jestaun Ekipamentu (IJE), maibé sei presiza kombustível no funsionáriu ne’ebé sei dezloka ba fatin ne’e, presiza akomodasaun iha terrenu.

“Estrada ne’e kotu impaktu ba komunidade suku rua, Costa no suku Nípani, ne’e iha bairru Nunu-Ana, iha ne’ebá mós destaka hela postu seguransa UPF, entaun presiza aselera tanba estrada ne’e liga ho sentru rejionál Oé-Cusse Vila no komunidade fronteira liuliu postu UPF Nunu-Ana, entaun presiza halo manutensaun ba etsrada ida-ne’e,” nia husu.
Iha fatin seluk, Xefe Suku Bobokase, Tomas Nesi, hateten, estrada ne’e nu’udar alternativa atu liga direita mós komunidade Bobokase atu ba Kutete, no husi Kutete atu asesu ba merkadu sira.
“Tanba bainhira atu viajen ba Kutete, tenke liuhosi dalan ida-ne’e Bobokase, entaun ita nia esperansa ba Autoridade liuhosi servisu Obra Públika bele tau matan,” nia katak.
Nia informa, komunidade Kutete, kada loron sábadu sempre transporta produtu lokál ba fa’an iha merkadu tradisionál Numbeisuku Costa no merkadu tradisionál Maumate, suku Naimeko.
“Maibé hafoin estrada ne’e kotu, ita haree movimentu ladún tanba transporte labele asesu, estrada ida-ne’e, ha’u hanoin Autoridade presiza haree ida-ne’e,” nia informa.
Purtantu, Jornalista Agência Tatoli konfirma kedas asuntu ne’e ba iha Diretór Diresaun Rejionál Infraestrutura (DRI), Remígio Nunu Sila, maibé oras ne’e hala’o hela servisu iha Díli.
Notísia relevante: Komunidade agradese estrada Kutete fasilita transporta produtu asesu merkadu
Entretantu, atu rekorda fali katak, iha 2023 estrada rurál ne’e hetan reabilitasaun hosi empreza lokál Lifau Indah Unip,Lda, ho valór kontratu hamutuk $2,623,959.80, orsamentu ne’e Autoridade prevee hosi Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2022.
Distánsia ba reabilitasaun estrada rurál ne’e, hahú hosi suku Bobokase liga ba bairru Kutete, aldeia Mahata, suku Costa ho distánsia kilómetru 14, estrada ne’e nia medida metru-lima, kompleta ho valeta, ponte boot ida no ponte ki’ik hamutuk 10 no moru kontensaun.
Entretantu, tuir dadus bazea dokumentu cesta bázika 2021 nian, totál komunidade iha aldeia Mahata 1.899 komposta hosi mane 908 no feto 991.
Nune’e mós iha suku Bobokase hamutuk 3.105 komposta hosi mane 1.592 no feto1.513, mai hosi aldeia Fatubijae no aldeia Bihala.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Evaristo Soares Martins




