DILI, 09 abríl 2024 (TATOLI)-Ministru Agrikultura, Peska, Pekuária no Floresta (MAPPF), Marcos da Cruz, apela ba populasaun sira-ne’ebé iha asu atu koopera hodi hetan vasina, nune’e bele prevene moras Rabies (Raiva) iha Timor-Leste.
Notísia Relevante: Governu aprezenta pontu situasaun moras Rabies ba PN
“Dezáfiu ne’ebé mak durante ne’e ita-nia ekipa hasoru mak, iha mós ema asu-na’in sira barak mós mak la koopera. Bainhira vasinadór sira ba, sira mós lakohi koopera katak lakoi ka’er sira-nia asu ka lakohi fó sira-nia asu atu vasina,” nia hateten bainhira halo debate urjénsia kona-ba pontu situasaun moras Rabies (Raiva) ho Parlamentu Nasional (PN), tersa ne’e.
Daudaun ne’e, nia hateten, iha ekipa pesoál vasinadór hamutuk na’in-102 mak halo hela atividade vasinasaun ba asu sira iha munisípiu haat hanesan Dili, Covalima, Bobonaro ho Oé-Cusse.
Aeinde ne’e mós iha ekipa vasinadór sira hasoru problema kona-ba asesu husi fatin liuliu iha Oé-Cusse ne’e estrada mós seidauk di’ak no populasaun hela dook malu, ne’eduni ekipa to’o iha ne’eba la konsege hetan asu no asu sira-ne’e barak populasaun sira lori ba kasa.
“Ida-ne’e mak dezáfiu ne’ebé ita-nia tékniku sira hasoru, maibé ministériu nafatin halo serbisu hamutuk liña ministériu tolu hanesan Ministériu Saúde no Ministériu Interiór. Ida-ne’e atu lokaliza movimentasaun animál liuliu husi postu ida ba postu seluk, ne’ebé iha koordenasaun di’ak no mós liuliu iha Óe-Cusse ho prezidente autoridade,” nia dehan.
MAPPF halo ona vasinasaun ba asu sira-ne´e, hahú iha fulan-janeiru to’o daudaun iha munisípiu haat hanesan Dili, Covalima, Bobonaro no Oé-Cusse.
MAPPF hetan apoiu ai-moruk vasinasaun husi Governu Austrália doze 200.000, sei fó ba Timor-Leste to’o faze dahaat no iha faze dahuluk oferese ona doze 50.000, ne’ebé ekipa halo ona vasina iha munisípiu haat molok vasina pesoál vasinadór mós hetan vasina.
Dadus totál asu iha munisípiu haat ne’e hamutuk 49.963 ne’ebé husi Oé-Cusse 10.189, Covalima 7.104, Bobonaro 12.755, Dili 19.915 no husi totál ne’e hahú janeiru to’o daudaun ne’e iha Oé-Cusse ne’e ekipa halo ona vasina ba asu 7.334, Covalima 4424, Bobonaro 5659 no Dili nes asu hamutuk 10.856 mak hetan vasina ona.
“Bainhira ita tau ba persentajen ita vasina ona 57% ka iha 28.273, no husi totál 49.963 ne’e ba asu ne’ebé ita rejista,” nia dehan.
Vasina ne’e ekipa la’ós halo de’it ba asu, maibé halo mós ba busa hamutuk 2538 no lekirauk 186, tanba moras ida-ne’e da’et prinsipalmente husi animál tolu ne’e maibé barak liu mak husi asu, nune’e ekipa agora kontinua hela.
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes
