DILI, 22 Abríl 2024 (TATOLI) – Organizasaun Nasaun Unida (ONU) iha Timor-Leste kompromete atu kontinua apoia Governu, liuhusi Ministériu Agrikultura, Pekuária, Peska no Floresta (MAPPF) hodi hasa’e produsaun iha rai-laran, prinsipalmente iha setór pekuáriu, peska no floresta.
Ministru Agrikultura, Pekuária, Peska no Floresta, Marcos da Cruz, hateten ajénsia ONU iha Timor-Leste tau sira-nia preokupasaun mós ba setór agríkola, nune’e tulun planu Governu nian hodi ajuda populasaun hadi’ak sira-nia moris.
“Ohin ha’u ho Koordenadora Rezidente UN iha Timor-Leste halo ona diskusaun kona-ba kooperasaun serbisu iha setór importante iha agrikultura nian ho intensaun atu ajuda Governu hodi hasa’e produsaun iha rai-laran, nune’e bele atinje meta ne’ebé planeia ona”, Ministru Agrikultura relata iha Comoro, ohin.
Nia salienta katak ministériu nia planu importante liu mak, molok tinan lima, natar sira iha territóriu bele atinje ektare rihun 50 ne’ebé ekivale ba produsaun hare iha 70%. Tanba ne’e maka ONU entuziazmu halo sorumutu ida ne’e hodi halo koordenasaun atu apoia implementasaun serbisu hodi reforsa setór importante sira ne’e.
Tuir planu, MAPPF hakarak hasa’e, kada tinan, kuantidade natar iha kada munisípiu rihun 17, nune’e bele atinje, entre 2024 no 2028, ektare rihun 50.
Daudaun, país iha natar hamutuk ektare rihun 37 iha territóriu maka funsiona no prodús ona hare kulit hamutuk tonelada 92, ne’ebé konverte ba foos iha tonelada 54 iha kada tinan. Maibé, produtu ne’e seidauk atinje ba nesesidade rai-laran, tanba ne’e Governu planeia atu hasa’e kultivu natar hodi redús importasaun.
ONU iha Timor-Leste hakarak apoiu programa iha área pekuária, peska no floresta ne’ebé nia implementasaun iha fatin ne’ebé la hanesan. Tanba ne’e, ministru husu ona ba Koordenadora Rezidente ONU katak molok atu implementa presiza iha koordenasaun, nune’e labele xoke malu iha baze.
Iha fatin hanesan, Koordenadora Rezidente ONU iha Timor-Leste, Funmi Balogun, reafirma sira-nia kompromisu tulun programa Governu, liuliu MAPPF hodi hasa’e produsaun iha rai-laran. Tuir nia, fundu ba apoia iha área agrikultura ne’e sira prevee ona, maibé seidauk bele fó sai nia montante, maibé liuhusi koordensaun sira sei haree fali iha parte tékniku hodi aloka ona verba.
Ba Funmi Balogun, setór ida ne’e importante tebes atu ajuda mós povu nia moris no ho vizita ida ne’e atu reforsa koordenasaun serbisu, nune’e ONU bele enkaixa nia aan iha implementasaun programa sira ne’ebé ministériu trasa ona.
“Ita ko’alia ona ho ministru atu oinsá bele ajuda malu aselera programa sira iha área ne’ebé importante, nune’e bele hasa’e produsaun rai-laran atu povu ne’e bele hetan benefísiu boot hodi hadi’a sira-nia nutrisaun”, realsa.
Enkontru ne’e entre Ministru Agrikultura, Koordenadora ONU iha Timor-Leste, reprezentante Programa Nasaun Unida ba Dezenvolvimentu, Organizasaun Nasaun Unida ba Alimentasaun no Agrikultura no Programa Alimentár Mundiál.
Notísia relevante: Ministériu Agrikultura hakarak aumenta produsaun natar ektare rihun 17 iha kada munisípiu
Jornalista: Tomé Amado
Editora: Maria Auxiliadora
