VIQUEQUE, 14 maiu 2024 (TATOLI)-Xefe eleitu suku Builo, Postu Administrativu Ossu, munisípiu Viqueque, Helio Ximenes de Fereira, dehan tau perioridade ba dezenvolvimentu infraestrutura bázika no kria pás no establidade iha suku Builo durante mandatu períodu 2024 to’o 2030.
“Ha’u husu agradese ba povu Builo ne’ebé fó ona fiar ba ha’u. Ha’u la’ós mai ukun, maibé ha’u atu serbí ba povu nune’e ha’u sei kolabora ho povu alkansa dezenvolvimentu. Autoridade lokál sai hanesan ponte ida ba Governu hodi ezekuta ba programa sira-ne’ebé koloka ba suku. Tan ne’e ha’u-nia mandatu ida-ne’e periodade Estrada liga entre aldeia ne’ebé kondisaun sei aat, bee-moos, eletrisidade iha suku Builo uma-kain balun seidauk asesu. Ha’u sei servisu hamutuk ho Governu haree povu ninia difikuldade sira-ne’e iha ha’u-nia mandatu hodi rezolve”, Helio Ximenes de Fereira, hateten ba jornalista sira, iha suku Builo, ohin.
Alende infraestrutra bázika iha perioridade importante seluk mak hakarak kria pás no establidade, iha suku laran tanba atu halo dezenvolvimentu presiza iha pás no establidade.
“Ha’u sei envolve entidade sira iha suku Builo hanesan Veteranu, joven, inteletuál, grupu arte marsiál, inklui partidu polítiku sira-ne’ebé iha suku ida-ne’e. Atu involve sira hotu iha konsellu konsultativu hodi hateke ba oin hodi lori vizasaun suku Builo ba pás no estabilidade”, nia aktresenta.
Eis funisonáriu Programa Dezenvolvimentu Nasionál Suku (PNDS) ne’e haktuir, kandidatu ba xefe suku ho misaun hakarak serbí povu no estadu ho responsabilidade.
Vizaun atu haforsa no apoiu servisu estadu nian iha nivél baze no hamosu inkluzaun sosiál hodi partisipa no kontribui ba dezenvolvimentu suku ne’ebé seguru inkluziva no sustentável.
“Ha’u-nia objetivu atu valóriza estadu direitu demokrátiku, sai matan tilun povo nian iha suku laran, sai matadalan ba juventude iha era mileniál hodi sai juventude kampionatu no Promove inkluzaun sosial iha suku”, nia haktuir.
Programa periorídade seluk nia dehan, reativa hikas funsionamentu servisu konsellu suku nian iha sede suku, estabelese administrasaun suku iha sede suku hodi fó atendimentu ba komunidade ho lalais, sei kria enkontru ho konsellu suku kada fular-fulan. Sei harii konsellu konsultativu suku ne’ebé sei involve entidade hotu, sei kria enkontru ho veteranu suku nian no inteletuál kada tinan hodi rona sira nia opiniaun hodi trasa planu programa suku nian, koordena servisu ho governu hodi harii lalais merkadu ba Komunidade iha suku laran, nune’e komunidade bele faan nia produtu lokál iha tempu basar.
Nune’e fó fatin ba grupu arte marsiál hodi hala’o sira-nia arte desportu nian, servisu hamutuk ho governu, organizasaun naun governu (ONG) no grupu kooperativa, grupu kreatividade hodi garante dezenvolvimentu iha aldeia no suku laran. Promove eventu arte no desportu komunitáriu hodi anima komunidade iha suku laran.
No sei garante ambinte ida moos no ijene iha suku laran hodi transforma suku ne’ebé limpu, sei servisu hamutuk ho autoridade seguransa hodi harii no reativa hikas Polísiamentu Komunitária, suku nian hodi garantia seguransa.
Alende ne’e, sei servisu hamutuk ho setór edukasaun, saúde, agrikultura, saneamentu, sei kria diálogu ho grupu relizioju hotu-hotu, juventude komunidade no intidade hotu-hotu atu garante pás no armonia suku laran.
Iha fatin hanesan kanditatu Xefe suku Builo, Osorio da Silva, haktuir, maske lakon iha eleisaun, maibé nu’udar Builo-oan sei nafatin kolabora no koopera xefe suku leitu tanba eleisaun ne’e nu’udar festa família.
“Ha’u nafatin kolabora no apoiu tomak ba xefe suku eletu, hodi aselera prosesu dezenvolvimentu iha suku Builo. Dezenvolvimentu sira-ne’ebé maka seidauk tama suku Builo karik, bele kontinua programa perioridade sira-ne’e hodi povu bele moris di’ak”, Nia hato’o.
Entretantu suku Builo orijén mai husi suku Ossorua, postu administrativu Ossu, maibé iha tinan 2017 deside kria suku foun hodi fahe dezenvolvimentu. Durante tinan hitu dezenvolvimentu tama iha suku Builo maka hanesan saneamentu bee-moos, maske a eidauk sufisente, eletrisidade, fasilidade saúde liuliu uma ba pesoal saúde no postu saúde, sede suku no seluk tán.
Prosesu eleisaun ba segundu daruak tersa ne’e (14/05) finaliza akta verifikasaun no entrega ona ba autoridade postu Ossú hodi entrega tutan ba Ministériu ne’ebé kandidatu Helio maka hetan votu maioria 343 manán ho pursentu 67(%).
Tuir dadús suku Builo iha totál aldeia haat, kompostu husi aldeia Buareka, Builo, Derulo no aldeia Lutugia ho totál abitante 1,301 no totál uma-kain hamutuk 288.
Notísia relevante: Helio Ximenes eleitu sai Xefe Suku Builo ho votu 343
Jornalista: Vitorino Lopes da Costa
Editóra : Florêncio Miranda Ximenes




