DILI, 15 jullu 2024 (TATOLI) – Governu liuhusi Ministériu Ensinu Superior Siénsia no Kultura (MESSK), husu ba universitáriu sira atu respeita profesór iha kada instituisaun no respeita profesór ne’e importante tanba sira mós nu’udár éroi ida-ne’ebé kontribui ba dezenvolvimentu edukasaun iha Timor-Leste.
“Husu ba ema hotu atu respeita profesór sira iha instituisaun akadémika ne’e importante tebes. Ema bele halo sala maibé respeita ne’e importante tebes. Ohin ita-boot sira sai graduadu ne’e tanba kontribuisaun lubuk ida husi profesór sira. Tanba iha Timor-Leste ita hahú ona lakon respeita ba profesór no ema hotu, ne’ebé ita iha problema boot nia laran,” Ministru José Honório dehan iha MESSK, Colmera, Dili, segunda ne’e.
Ministru esplika, profesór iha instituisaun ne’e, sira oferese sira-nia vida tomak hodi eduka estudante sira atubele ramata sira-nia perkursu akadémiku iha área ne’ebé sira hili.
“Se laiha profesór, laiha mós ministru ensinu superiór, laiha mós eis-reitór sira. Dala barak ema tau kestaun ba profesór sira, mas ema nunka haree profesór sira-nia kontribuisaun ne’e importante ba nasaun. Dala barak, ita mai ko’alia de’it ita-nia parte mas ita la haree ba profesór nia sakrifísiu tinan barak ne’ebé sira oferese ba instituisaun,” MESSK dehan.
Ensinu Superiór iha TL sai hanesan pilar importante tebes ba dezenvolvimentu rai ida-ne’e, nune’e inan-aman sira haruka oan mai estuda hodi bele konklui sira-nia estudu, tanba sira mak sei dezenvolve rai ida-ne’e iha futuru.
“Nune’e mós graduadu sira iha responsabilidade ho imi-nia almamater, tanba UNTL nia naran morin depende mós ba ita-boot sira-nia kontribuisaun, ita-boot sira-nia lala’ok iha sosiedade no sai profesór ezemplár ba ita-nia alin sira iha ensinu báziku no ensinu sekundáriu. Ha’u hatene katak prekursu akadémiku la fasil tanba ne’e presiza estuda ho dedikasaun rezilénsia no determinasaun ne’ebé imi-nia futuru profesionál no oportunidade dezafiu sira, tanba daudaun ita moris iha era mudansa ida-ne’ebé la’o loroloron,” nia subliña.
“Ita hotu presiza iha konsiénsia katak ita-nia sosiedade hein hela ita, imi hotu bele sai ajente transformasaun iha kapasidade atu aplika koñesimentu ho étika no responsabilidade ne’ebé imi aprende durante périodu imi-nia prekursu akademiku. Ita-nia nasaun presiza ema profesionál ne’ebé mak kualifikadau maibé presiza mós sidadaun ne’ebé iha komprimísiu forte, iha morál di’ak ba dezenvolvimentu no ba justisa sosiál. Prosesu aprendizajen la ramata ho de’it graduasaun tanba koñesimentu sai hanesan prosesu kontinua,” nia kontinua dehan.
Tanba ne’e hakarak enkoraza graduandu sira hodi kontinua aprende, kontinua kontribui ba dezenvolvimentu ba rai ida-ne’e.
“Tanba edukasaun mak sai hanesan arma ka kilat ne’ebé poderozu liu ne’ebé ita bele uza atu halo mudansa iha mundu ida-ne’e, signifika, ita atu halo mudansa iha ita-nia sosiedade presiza sidadaun ho kualifikasaun ne’ebé ho adekuadu iha kapasidade no kbiit inisiativa ba empreendedorizmu, dezafiu ne’ebé mak imi ida-ida hasoru labele halo sai hanesan Nelson Mandela dehan fó impaktu ba potensialidade ne’ebé edukasaun bele iha, imi iha poder atu halo influénsia ba situasaun iha futuru atu kontribui ba TL justu no prosperu no dame liu,” nia tenik.
Nune’e mós Reitór Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL), João Soares Martins, agradese estudante sira-nia dedikasaun tomak ne’ebé mak durante hala’o estuda iha UNTL, mezmu hasoru adversidade tomak maibé konsege ultrapasa no ohin loron partisipa iha serimónia graduasaun ida-ne’e.
“Susesu estudante nian sai hanesan fonte orgullu ba ita-nia profesór no komunidade sira hotu. Ita-boot sira sei kompete, la’ós de’it ho graduadu sira husi universidade sira seluk no ensinu superiór, ha’u fiar katak abilidade sira ne’ebé imi hetan durante imi-nia períodu sei sai útil ba ita-boot atu kompete iha merkadu serbisu nian”, reitór tenik.
Jornalista : Osória Marques
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo





