DILI, 02 Juñu 2026 (TATOLI)-Prezidente Autoridade Nasionál Petróleu (ANP), Gualdino do Carmo da Silva, informa katak estudu sízmiku ba bloku Pualaka finaliza ona no daudaun iha faze preparativu ba perfurasaun nian.
“Perfurasaun ne’e aprovadu ba tinan ida-ne’e, maibé orsida sei iha prosesu aprovizionamentu, prosesu ba avaliasaun ambientál sira-ne’e hotu. Entaun, bele halo perfurasaun bá inísiu tinan oin. Prosesu la’o kapás loos, esforsu hotu la’o ita sei fura”, Prezidente Autoridade Nasionál Petróleu, Gualdino do Carmo da Silva, informa.
Nia dehan projetu bloku Pualaka nian Timor GAP mak nu’udar operadór kontratu empreza internasionál BJP husi Xina ne’ebe halo estudu sízmiku iha Pualaka, lokaliza iha kosta súl hanesan Manatutu, Vikeke, no Manufahi, ne’ebé finaliza ona ninia estudu sízmiku iha tinan kotuk.
Lembra katak, iha loron 12 Dezembru 2025, empreza estatál, Timor GAP, E.P, liuhusi kontratu ho empreza internasionál BJP, husi Xina, finaliza ona prosesu levantamentu dadus sízmiku iha bloku Pualaka ne’ebé lokaliza iha munisipiu tolu iha kosta finaliza ona no sei kontinua tama iha faze análize dadus, hafoin halo esplorasaun ka perfurasaun.
Antes ne’e, Gualdino do Carmo informa daudaun peskiza remata ona no na’in ba kontratu mak Timor GAP, halo ona análize dadus sízmiku ho durasaun ba fulan-ualu, hafoin kontinua halo perfurasaun.
“Bloku pualaka, Timor GAP hala’o hela prosesu avaliasaun dadus sízmiku, finaliza mak entrega relatóriu ba Autoridade Nasionál Petróleu. Molok avansa ba halo perfurasaun, maibé tuir planu, kontratu sira sei halo perfurasaun posu ida tinan oin”, katak.
Nia hatutan katak aprovasaun hotu ona no entrega ona ba Timor GAP iha fulan-Novembru tanba ne’e Timor GAP hatama ona planu atu konfirma distribuisaun petróleu ne’e rasik, liuliu foku ba haree kálkulu ba volume, nune’e bele halo dezenvolvimentu ba perfurasaun.
“Perfurasaun iha bloku Pualaka, daudaun ne’e opsaun sei nakloke hodi haree petróleu ou bele mós gás no bainhira finaliza ona mak sei kontinua perfurasaun iha Pualaka ou iha fatin seluk,” nia esplika.
Rekorde katak lansamentu ba projetu sízmiku ne’e husi Primeiru-Ministru, Xanana Gusmão iha loron 11 Janeiru 2025 iha Natarbora, munisípiu Manatutu.
Projetu 2D Seismic Acquisition, hanaran “Café” hanesan programa ida husi programa sira seluk iha kontratu fahe produsaun (PSC), PSC-TL-OT-21-17 nia laran. PSC-TL-OT-21-17 atribui ba Timor GAP Paulaca Block Unipessoal, Lda. (TGPB), subsidiáriu husi Timor GAP, E.P., empreza mina-rai nasionál, nu’udar operadór úniku. Kontratu ne’e asina iha loron 7 fulan-Dezembru tinan-2021.
Rekizitu esplorasaun iha períodu inisiál levantamentu FTG, Estudu imajen jeokímika amplifikadu, no levantamentu sízmiku 2D. Levantamentu FTG ho totál 3.149 Lkms ho espasu liña 500m kompleta ona iha 13 Setembru 2022. Atu kumpre kompromisu sira ne’ebé asina husi PSC, TGPB kompromete atu hala’o Café 2D Seismic Acquisition ho totál liña 266 LKM iha área kontratu nian. Levantamentu sízmiku ne’e importante hodi halo estimativa ba totál volume idrokarbonetu (PIIIP) ho integra dadus sízmiku, jeolojia no jeofíziku hodi identifika akumulasaun idrokarbonetu no determina lokalizasaun futuru postu esplorasaun.
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora
