DILI, 15 jullu 2024 (TATOLI)—Ministériu Edukasaun (ME) prefere selu kedan subsídiu ba kargu xefia foun ne’ebé hanesan funsionáriu públiku iha eskola sira, hodi labele aumenta dívida iha tinan tuir mai.
“Dirijente sira agora foun ne’e ita paga kedas sira-nia subsídiu ba kargu xefia, ne’e para labele mosu tan dívida, tanba ita la paga ne’e dívida aumenta. Sira ne’ebé ita selu ona kontinua ba oin, sira ida-ne’ebé seidauk ita normaliza sira-nia saláriu no subsídiu ba kargu xefia ne’e ita halo retro de’it, problema sira-nia retroativu ne’e osan la’ós oituan, purvolta ema ida $2.000 to’o $3.000,” Diretora Nasionál Rekursu Umanu iha ME, Anita Tavares, informa ba Agência Tatoli, iha ninia knaar fatin, Vila Verde, segunda ne’e.
Enkuantu, ME sei selu subsídiu ba kargu xefia sesante iha tinan oin tanba tinan ne’e la prevee orsamentu.
“Ita halo prosesu pagamentu maibé ita hatene katak ita la prevee osan husi tinan kotuk liubá. Tanba ne’e ami halo kontajen hela, liu-liu ba kargu sesante sira ne’ebé hetan ezonerasaun, ha’u hanoin prosesu ita halo maibé ita seidauk bele paga iha tinan ida-ne’e tanba orsamentu ba tinan ida-ne’e mak laiha, ne’ebé ita tenke prevee ba iha tinan oin, entaun ita sei selu sira iha tinan oin,” Diretora akresenta.
Nia konsidera, subsídiu ba kargu xefia sesante ne’e hanesan direitu, tanba ne’e Governu sei responsabiliza hodi selu.
“Ha’u hanoin direitu hotu-hotu Estadu selu, funsionáriu nia direitu ne’e tarde ou sedu Estadu tenke selu tanba ne’e ema-nia direitu, problema iha orsamentu de’it, ne’ebé labele dehan ita sei la selu maibé ha’u hanoin ita sei selu. Agora ami halo hela kontajen ba kada diretór ne’ebé ezoneradu komesa husi data ne’ebé sira asume kargu, ne’e retroativu ba kargu, transporte iha área remota, muitu remota, bazeia ba lei ne’ebé iha. Ema-nia mudansa esklaun ne’ebé uluk la selu mós agora ami halo ona no ida-ne’e ita sei tau hotu, ne’e planu hotu para planu orsamentu ida de’it iha tinan oin,” Diretora esplika.
Notísia relevante : ME prosesa hela retroativu ba profesór sira iha territóriu nasionál
Iha sorin seluk, Sekretáriu jerál Asosiaun Manorin Na’in Timor-Leste (AMN-TL), Arlindo Freitas, husu ba ME atu aselera pagamentu retroativu ba kargu diretiva eskolár.
“Ezije ba ME atu implementa no realiza pagamentu retroativu ba suplementu kargu diretiva eskolár ne’ebé previstu iha dekretu-lei nú. 32 no 33/2023, kona-ba primeiru rejime jurídiku sistema nasionál ensinu báziku no ensinu sekundáriu, kona-ba remunerasaun kargu no xefia iha komisaun servisu. Tanba direitu ida-ne’e pakote ho pagamentu ba transporte ne’ebé ME realiza ona iha fulan-dezembru, enkuantu pagamentu ba remunerasaun kargu no xefia ME sei suspende sein justifikasaun ba benefisiáriu sira,” nia hato’o.
Nune’e mós, Diretór sesante iha Eskola Ensinu Sekundáriu Jerál (ESJ) 04 setembru, Martinho de Menezes, ladún satisfaz tanba to’o ohin loron seidauk hetan pagamentu ba sira-nia direitu, enkuantu ba dirijente foun sira ne’ebé foin mak subtitui ne’e hetan uluk fali pagamentu ba kargu xefia nian.
“Ami ladún kontente tanba lei ida ba subsídiu kargu xefia nia ne’e vigór iha loron 31 maiu 2023. Tuir loloos ami ne’e hetan tiha ona, maibé to’o ohin loron ami la hetan agora kolega sira ne’ebé mak foin tama subtitui ami ne’e hetan kedas pagamentu, tanba ne’e mak ami ladún satisfaz ho ida-ne’e,” nia lamenta.
Diretór sesante Eskola Ensinu Sekundáriu Tékniku Vokasionál (ESTV) 28 Novembru, Manuel Amaral, informa, ME seidauk halo pagamentu subsídiu ba kargu xefia, durante tinan-ida ona.
“Hahú iha loron 30 juñu 2023 to’o 30 juñu 2024 ne’e ba tinan-ida nia ona ne’ebé mak ami seidauk hetan pagamentu,” nia tenik.
Sira mós la satisfaz tanba dirijente sira ne’ebé foin subtitui hetan uluk pagamentu ba kargu xefia foun.
“Agora kolega sira foin mak tama serbisu maibé nia subsídiu kargu xefia ne’e halo kedas pagamentu ona maibé ami-nia tinan-ida nian seidauk. Ida-ne’ebé mak loos, ami ida serbisu no kontribui ona ba Ministériu Edukasaun liuhusi ezekuta no implementa programa sira tuir despaisu ne’e ami seidauk hetan, agora sira ida subtitui ami seidauk serbisu sira iha uluk ona pagamentu, ne’ebé labele vinga fali ami, ami husu ba Ministériu Edukasaun liuhusi Rekursu Umanu atu haree didi’ak asuntu ida-ne’e hodi rezolve,” nia dehan.
Subsídiu ba kargu xefia sira iha eskola kada fulan $310 no osan transporte $75.
Jornalista : Osória Marques
Editora : Julia Chatarina
