DILI, 15 jullu 2024 (TATOLI)–Negosiante sira-ne’ebé faan produtu lokál iha merkadu Taibesi laran ne’e ladún folin, tanba sosa-na’in sira sosa de’it negosiante husi munisípiu no negosiante seluk ne’ebé okupa fatin iha terminál laran no trotoar leten ne’e nia sasán.
Notísia Relevante: Negosiante husi munisípiu okupa terminál tanba merkadu Taibesi laiha espasu
“Defisil ba ami. Ami muda husi merkadu Hali-Laran mai iha merkadu Taibesi ne’e iha 2014, entaun mai tur tama tiha mai laran ne’ebé di’ak. Maibé, iha 2017 mai ne’e, ema faan la tuur hakmatek iha laran maubé hili liu dalan faan iha dalan ninin antes tama ba merkadu laran, entaun ami sira ne’ebé faan iha laran ne’e sasám ladún folin,” Negosianta Helena Freitas Pereira hateten ba Agência Tatoli, iha merkadu Taibesi, sesta ne’e.
Nia haktuir, nia hahú hala’o atividade negósiu hodi faan produtu lokál sira hanesan tomate, fehuk-midar, foos, ai-dila, buah-mama, talas no ai-farina ne’e husi tinan 2007 to’o ohin loron.
“Faan ida-ne’e hodi bele sustenta ba nesesidade família uma laran, hanesan haree oan sira-nia eskola no halo uma hodi hela. Sasán produtu lokal sira-ne’ebé loro-loron ha’u faan ne’e, kuaze ha’u sosa husi negosiante seluk mak ha’u faan tutan fali,” nia dehan.
Husi atividade faan ne’e, nia hetan rendimentu kada loron hamutuk $10.00 ka $20.00 liuhusi faan sasán iha dalan ninin antes tama ba merkadu laran, maibé maioria selu ba karosa hodi bele hetan netik $1 ka $2.
“Agora merkadu sabraut, ami labele halo buat ida. Uluk ami faan iha merkadu Hali-Laran, ami sei iha rendimentu hodi ajuda oan sira-nia eskola no akaba eskola sekundária,” nia hateten.
Tanba ne’e, nia husu ba Governu atu kontrola di’ak merkadu hodi tuur hakmatek iha fatin hodi faan, tanba se la kontrola negosiante balun ba hamriik iha portaun boot no faan iha terminál laran ne’e, sei hamate negosiante seluk ne’ebé hetan fatin permanente faan iha laran.
Aleinde ne’e, nia mós lamenta ba kondisaun toilet ne’ebé ninia kondisaun aat ona iha tinan ida (1)-resin, nune’e obriga negosiante sira tenke buka meiu hodi komunika no utiliza fali toilet komunidade nian ne’ebé hela besik merkadu ne’e.
“Kondisaun haris-fatin ladi’ak no bee la sufisiente. Ami ba uza ema-nia toilet, ami ba soe be selu sentavu 0.25. Ami husu ba Governu atu aselera lalais reabilitasaun ba toilet atu ema vendedór sira hotu-hotu uza. Bainhira ami uza ema-nia haris-fatin hodi hariis no fase roupa ne’e, ami tenke selu uma-na’in $1.50.
“Hakarak ka lakohi ami tenke selu $1.50 atu haris no fase roupa. Ami sosa bee hodi hamoos faan fatin ne’e kada jerigen haat ne’e, ami sosa $1.00,” nia hateten.
Iha fatin hanesan, negosiante faan ikan, Arnaldo Soares, hateten hahú iha tinan kotuk muda husi Lecidere ba iha merkadu Taibesi ne’e faan ikan la folin.
“Ema uitoan de’it mak mai sosa, liuliu ema sira-ne’ebé hatene fatin faan ikan ne’e. Dalabarak, bainhira ikan dodok ne’e, ami hakohi tiha ikan sira-ne’e tanba estraga hotu,” nia hateten.
Vendedór ne’e hateten, fatin faan ikan sira-ne’e laiha kondisaun tanba bee laiha, entaun dala barak sira-nia maluk sira bukan dalan hodi ba faan fali ikan iha tasi-ibun no faan iha jardin Largo Lecidere no fatin seluk tan.
Jornalista : Jesuína Xavier
Editór : Cancio Ximenes
