Top

Perfurasaun mina-matan tolu iha Suai tama ona faze deskobrimentu tékniku no komersiál

MPRM Francisco Monteiro ho Reprezentante Espesiál Governu Austrália ba Diskusaun Dezenvolvimentu Greater Sunrise, Steve Bracks, segunda ne’e, observa Perfuransaun Mina matan tolu iha munisípiu Covalima. Imajen/ Hortencio Sanchez.

COVALIMA, 15 jullu 2024 (TATOLI)– Ministru Petróleu no Rekursu Mineral (MPRM), Francisco Monteiro, hateten, prosesu perfurasaun ba mina-matan tolu iha munisípiu Covalima tama ona ba faze deskobrimentu tékniku no besik tama ona ba faze deskobrimentu komersiál.

Timor Resources sai hanesan operadór ba kontratu partilla produsaun TL-OT-17-08 no TL-OT-17-09 hamutuk ho nia parseiru Timor Gap Onshore blocks Unip. Lda.

Perfurasaun ba posu Karau-1/ Feto-Kmaus-1 rasik hala’o iha loron 25 outubru 2021, enkuantu perfurasaun ba posu Lafaek-1/Weda  no Liurai hahú iha loron 02 outubru 2022.

“Perfurasaun ba mina-matan tolu iha Suai ne’e tama ona ba faze deskorimentu tékniku, maibé sei iha tan faze balu atu konklui iha faze ida deskobrimentu komersiál. Atu to’o iha ne’ebá presiza halo perfurasaun tan,” Ministru Francisco Monteiro, hateten ba jornalista sira bainhira vizita mina-matan tolu iha Suai, segunda ne’e.

Daudaun ne’e, Timor Resource ho Timor Gap hala’o hela perfurasaun iha mina-matan tolu ne’ebé iha rezultadu no atinje liu ona metru 3.100.

Informasaun ne’ebé hetan ne’e atu fó korajen maka’as, hodi ramata perfurasaun ne’ebé Timor Resource planeia atu atenje metru 3500.

“Perfurasaun ba mina-matan tolu ne’e halo husi Timor Resources ho Timor Gap. Antes ne’e sira iha problema oituan maibé ami buka ona solusaun ba sira nia problema anterior, agora sira hamutuk di’ak loos ona atu haka’at tan ba faze sira tuir mai,” Governante ne’e afirma.

Deskoberta posu Karau-1/Feto Kmaus-1 no posu Lafaek-1/Weda-1. Posu esplorasaun Karau-1 (ho nia naran kulturál posu Feto-Kmaus-1) nomós posu esplorasaun Lafaek-1 (ho naran kulturál Weda-1) mak sai hanesan posu ne’ebé lokaliza iha área rai maran dahuluk no datoluk ne’ebé hala’o perfurasaun iha área kontratu partilla produsaun TL-OT-17-08.

Timor Resources sai hanesan operadór ba kontratu partilla produsaun TL-OT-17-08 no TL-OT-17-09 hamutuk ho nia parseiru Timor Gap Onshore blocks Unip. Lda.

Perfurasaun ba posu Karau-1/ Feto-Kmaus-1 rasik hala’o iha loron 25 outubru 2021, enkuantu perfurasaun ba posu Lafaek-1/Weda hahú iha loron 02 outubru 2022.

Rezultadu perfurasaun ba posu rua ne’e rasik indika prezensa idrokarbonetu iha intervallu balun, ne’ebé gás ho tipu C1-C5 observa liuhosi meiu detesaun kromatográfu durante aktividade monitorizasaun ba mud logging.

Iha parte seluk, operadór mós hala’o teste ho naran drill stem test hamutuk dala-neen ba posu Karau-1/Feto-Kmaus-1 durante fulan-novembru no dezembru 2021 no Lafaek-1/Weda-1 ne’ebé hala’o iha abríl 2023. Teste sira ne’e konsege halibur amostra idrokarbonetu hosi zona oin-oin hosi posu rua ne’ebé temi ona iha leten. Informasaun detallu sobre prezensa idrokarbonetu hosi posu rua refere no aprezenta iha tabela tuir mai.

Amostra fluida idrokarbonetu (mina no gás, inklui amostra bee) hosi posu rua refere haruka ona ba laboratóriu tékniku ida iha Jakarta, Indonézia atu halo analiza fluid geochemical analysis. Rezultadu husi análiza laboratóriu ba amostra sira ne’ebé halibur hosi Karau-1/Feto-Kmaus-1 hatudu mina ho densidade kma’an (light oil), no gas condensate no amostra idrokarbonetu hosi Lafaek-1/Wedaa-1 indika mina ho densidade kma’an ho nível sulfur ne’ebé kiik (light-sweet oil) no gás tuir padraun American Petroleum Institute (API).

Artigu 7 (dd) hosi dekretu-lei númeru18/2020 loron 13 maiu kona-ba operasaun petróleu iha área rai maran define ona termu deskoberta “katak kualkér akontesimentu petróleu ne’ebé mosu iha área kontratu ida, independente hosi kuantidade, kualidade ka viabilidade komersiál, verifika ho pelumenus métodu detesaun ka avaliasaun rua “.

Bazeia ba faktu ida ne’ebé apresenta liuhosi aktividade perfurasaun iha posu Karau- 1/Feto-Kmaus-1 no Lafaek-1/Weda-1 konsidera hanesan deskoberta tékniku indika hosi evidénsia amostra fluida idrokarbonetu ne’ebé foti diretamente hosi zona respetivu no prezensa idrokarnetu C1-C5 durante aktividade monitorizasaun mud logging ba posu rua.

Daudaun estatutu ba posu rua iha hela faze suspensaun temporáriu ho posibilidade atu re-entrada iha futuru ho konsiderasaun ba importánsia atu halo teste tan no posibilidade ba planu appraisal drilling molok deklara deskobre komersiál.

Kampu Lafaek-1/ Weda-1 no Karau-1/Feto-Kmaus-1 hetan ona sertifikasaun independente hosi Energy Resource Development Pty Ltd, tuir padraun PRMS 2018. ANP rasik sei kontinua halo revizaun ba relatóriu hirak refere no sei serbisu hamutuk ho Timor Resources ho nia parseiru atu garante aktividade esplorasaun ne’ebé susesu, tuir lei aplikável iha Timor-Leste.

Notisia relevante:Timor Resources partilla informasaun kona-ba impaktu ambientál iha prosesu perfurasaun mina-matan

Jornalista: Hortencio Sanchez

Editór        : Florencio Miranda Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!