iklan

EDUKASAUN, HEADLINE

Profesór 6.491 ramata ona formasaun liuhusi projetu Pro-Portugés

Profesór 6.491 ramata ona formasaun liuhusi projetu Pro-Portugés

Atividade enserramentu projetu Pro-Portugués, iha salaun INFORDEPE, Balide, sesta (19/07/2024). Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 19 jullu 2024 (TATOLI)Profesór 6.491 husi nível eskolaridade iha territóriu, ramata ona formasaun iha Instituto Nasionál Formasaun Dosente no Profisionál Edukasaun (INFORDEPE) liuhusi projetu Pro-Portugés.

“Ohin ita enserra ona projetu Pró-Portugués, ita promove liután lian portugés iha profesór no formadór sira-nia le’et,” Ministru Edukasaun interinu, Domingos Lopes Lemos, hateten iha salaun INFORDEPE, hafoin enserra projetu Pro-Portugés, sesta ne’e.

ME iha tinan 2021 fó formasaun ba formadór na’in-106 iha INFORDEPE ho totál oras 360, iha tinan 2022 fó formasaun nível A2 ho oras 120 ba formandu hamutuk 3.224, entre tinan 2022 no 2023 fó formasaun nível B1 ho oras 180 ba formandu 1956, iha tinan 2023 no 2024, hala’o formasaun nível B2 ho oras 220 ba formandu hamutuk 1.311.

Objetivu jerál husi projetu ne’e maka atu kontribui ba konsolidasaun sistema edukasaun timoroan nian liuhusi apoiu iha setór formasaun profisionál no kontinuasaun ba pesoál dosente sira iha sistema ensinu naun superiór.

“Hametin abilidade komunikativu tékniku-sientífiku, didátiku-pedagójiku no linguístiku, liuhusi kursu formasaun ba formadór, ho hanoin atu fó formasaun ba profisionál kualifikadu sira hodi hanorin kursu lian portugés (A2, B1 no B2) ba profesór sira iha nível ensinu hotu-hotu,” nia akresenta.

ME no Institutu Kooperasaun Língua Portugés estabelese kooperasaun hodi kria bolsa formadór nasionál timoroan sira no reforsa abilidade linguístika-komunikativa profesór sira hodi sai nu’udar pilár sira ne’ebé sei harii iha sosiedade ida-ne’ebé informadu, kapas no unidu liu.

“Formandu sira mak sai sasin ba transformadór edukasaun nian no responsabilidade ne’ebé ita lori hodi transmite lian portugés ba estudante sira,” nia dehan.

Notísia relevante : ME-INFORDEPE fó formasaun ba profesór 1.600 liuhusi projetu PRO-Portugés

Prezidente INFORDEPE, Domingos Martins, relata, formasaun ne’e  foka liu ba profesór sira ne’ebé hanorin lian portugés iha nível eskolaridade.

“Tanba ne’e ohin iha enserra ona, maibé ita sei iha planu atu kontinua tan ba faze daruak nian tanba formasaun ida-ne’e importante tebes ba profesór sira nomós ba ita-nia oan sira,” nia tenik.

ME implementa programa Pró-Portugés atu eleva abilidade lian husi profesór ne’ebé ativu hela hanorin estudante sira husi nível pre-eskolár to’o sekundáriu.

“INFORDEPE hanesan institutu formasaun ne’ebé mak fó formasaun ba profesór sira ba nível eskolaridade la’ós ba lian de’it maibé formasaun iha área disiplina hotu. Karik ita iha orsamentu limitadu ho hirak ne’e hotu, maibé ita sempre hetan kooperasaun husi ita-nia parseiru sira ne’ebé ajuda ita-nia profesór sira iha terrenu,” Domingos Martins, tenik.

Projetu Pro-Portugués ne’e moris husi vontade Governu Timor-Leste ne’ebé konta nafatin ho apoiu husi Portugal.

Diretór ezekutivu Fundu Dezenvolvimentu Kapitál Umanu (FDCH, sigla portugés), Júlio Aparício, relata, programa Pró-Portugués gasta ona osan millaun $2-resin, ne’ebé ME mak sai implementadór, enkuantu INFORDEPE no FDCH nia papel mak prepara orsamentu atu finansia.

“Sira implementa programa ne’e tanba realidade ne’ebé mak iha, depois ita ukun-an profesór barak seidauk apreende portugés ho di’ak. Tanba ne’e mak ajuda ita-nia profesór sira iha nível eskolaridade, entaun presiza kria projetu ida-ne’e atubele fasilita profesór sira hodi apreende portugés ho di’ak liután,” Diretór Ezekutivu, katak.

FDCH hakarak formasaun ne’e kontinua nafatin tanba formasaun ne’e di’ak tebes.

“Maibé se bele karik ba mós iha lian inglés tanba lian ne’e mós importante tebes ba ema hotu, liu-liu estudante sira tanba ita atu lori Timor ba mundu ne’e so lian mak bele fasilita nune’e formasaun sira hanesan ne’e importante tebes ba ita-nia profesór sira hodi sira bele eduka ita-nia oan sira sai matenek,” nia tenik.

Aleinde ne’e, projetu ne’e inklui formasaun ba formadór nasionál na’in-53 (lima nulu resin tolu) husi INFORDEPE no apoiu hosi formadór portugés na’in-34 durante tinan implementasaun projetu nian.

Formasaun ba nível A2 ne’e formadór nasionál 53 no internasionál neen, ba nível B1 formadór nasionál 53 no internasionál 10, nível B2 formadór nasionál 53 no internasionál neen.

Jornalista     : Osória Marques

Editora          : Julia Chatarina

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!