Uma-kain 72 okupa areadór eskola iha munisípiu Dili

DILI, 22 jullu 2024 (TATOLI)—Ministériu Edukasaun (ME) rejista daudaun ne’e iha uma-kain 72 mak okupa areadór eskola iha munisípiu Dili.

Inspetora Jerál ME, Maria Manuela Gusmão, hateten, uma-kain ne’ebé okupa areadór eskola ne’e la fó liberdade ba eskola atu hala’o atividade prosesu aprendizajen inklui atividade desportu nian.

“Buat ida-ne’e problema boot ida, buat sira ne’e akontese tanba rai ne’e husik mamuk morru la iha entaun ema mai hela, ita atu hasai sira maibé sira husu ida-ne’e ida ne’ebá. Entaun ida-ne’e la fó liberdade ba eskola sira atu halo kampu ruma hodi hala’o nia atividade ba,” Inspetora Jerál informa ba Agência Tatoli, iha ninia knaar fatin, Vila-Verde, segunda ne’e.

Nia dehan, ME hakarak halo aprosimasaun ba okupante sira maibé ikus mai problema fali ba indenizasaun.

“Ita bele ko’alia ho sira atu sai maibé sé mak atu responsabiliza ba kompesasaun ne’e, tanba la’ós osan dolar ida ka rua,” nia akresenta.

Sub-Administrasaun iha Ministériu Edukasaun, Rodolfo Aparício, informa, husi uma-kain 72 ne’e, 52 hela iha areadór eskola ensinu báziku ho nia filial sira-nian, restante ne’e iha eskola ensinu sekundáriu jerál (ESJ) no ensinu sekundáriu tékniku vokasional (ESTV) nian.

Notísia relevante : SETP apela komunidade hamamuk areadór eskola públiku

Eskola ne’ebé komunidade okupa mak hanesan Eskola Báziku Sérgio Vieira de Mello, 10 Dezembru, Ensinu Báziku Filiál Nú. 5 Comoro, Ensinu Báziku Sentrál (EBC, sigla portugés) 30 de Agustu, ESJ 04 Setembru Unamet Balide, EBC Bidau Akadiru-hun, Eskola Sekundária Tékniku Vokasional Industria no Teknolojia Becora no eskola sira seluk tan.

“Komunidade lubuk mak halo ona uma permanente iha areadór eskola. Liu-liu iha EBC Bidau ne’ebé ema halo tiha uma andar ba ne’e. Husi Gabinete Inspesaun Jerál ba ona iha ne’ebá, dehan ona ba sira maibé sira hatan katak sira hetan autorizasaun iha Sekretáriu Estadu terra no Propriedade iha Governu anteriór nian, entaun ida-ne’e problema oituan tanba sira iha dokumentu kompletu,” nia dehan.

Antes ne’e, Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus Soares, husu ba komunidade ne’ebé okupa areadór eskola atu prepara sira-nia an hodi hamamuk fatin bainhira karta sirkulár tun.

“Iha tempu badak Ministériu Edukasaun sei hasai karta ida no karta ne’e sei halo hamutuk ho Ministeriu Administrasaun Estatál atu fó hatene ba sidadaun hotu ne’ebé mak oras ne’e sei okupa hela iha resintu eskola sira atubele prepara sira-nia an hodi hamamuk fatin ne’e bainhira karta ne’e to’o iha eskola sira. Bainhira karta ne’e to’o sira tenke hamamuk fatin ne’e,” Ministra Dulce alerta.

Ministra husu komunidade tenke hamamuk areadór eskola nune’e ME bele utiliza filafali fatin ne’e hodi halo ba sala-de-aula no halo atividade seluk ne’ebé relevante ho eskola nia.

Okupante resintu Eskola 10 Dezembru Comoro, Sebastião Barbosa, hateten, sira hela iha areadór eskola durante tinan barak ona maibé bainhira Estadu hakarak hasai, sira prontu koopera maibé tenki hasai  ho dignu tanba sira mos sidadaun timoroan hotu.

Iha sorin seluk, Okupante resintu Eskola ESJ 04 Setembru UNAMET, Berta do Rego, dehan, nia ho família mai hela iha areadór la’ós hakarak mai hela de’it, maibé situasaun moris mak obriga tanba ne’e sira hela iha fatin referidu hodi sira-nia atividade buka moris hodi sustenta estudu ne’e to’o ramata.

“Ami hela iha ne’e durante tinan-14 ona hahú husi tinan 2009 to’o agora, ami hela iha ne’e nu’udar estudante iha momentu krize entre Lorosa’e ho loromonu tanba fatin ne’ebé ami hela ba ne’e la seguru, tanba ne’e mai hela iha ne’e to’o estudu ne’e remata no sai tiha profesór mos,” dehan nia.

Maski nune’e, nia parte o família prontu koopera ho Governu atu husik hela fatin ne’e maibé husu atu kria kondisaun.

“Ami bele husik mamuk fatin ne’e maibé presiza konsidera ami tanba ami iha ne’e kle’ur ona. Ami hela iha ne’e tanba ha’u-nia katuas-oan serbisu iha Ministériu Edukasaun,” nia salienta.

Berta do Rego haktuir, iha areadór eskola ne’e iha uma-kain barak la’ós sira mesak de’it mak hela iha ne’ebá, nune’e hein de’it desizaun husi Governu.

Jornalista     : Osória Marques

Editora          : Julia Chatarina