Top

António Guterres ho matan-been monu espresa orgullu sai sidadaun Timor-Leste

Sekretáriu-Jerál ONU, António Guterres. Imajen TATOLI/Francisco Sony

DILI, 30 agostu 2024 (TATOLI)- Atuál Sekretáriu Jerál Organizasaun Nasaun Unida (ONU), António Guterres, espresa orgulu ho matan-been monu bainhira Parlamentu Nasionál (PN) aprova projetu rezolusaun hodi atribui nasionalidade ba nia sai nu’udar sidadaun Timor-Leste, perante iha sesaun solene komemorasaun loron konsulta Populár ba dala-25 (30 agostu 1999-30 agostu 2024).

“La hatene oinsá agradese saida mak anúnsia, bele dehan fila agora nu’udar Sekretáriu Jerál Nasaun Unida ne’ebé simultaneamente portugés no timorense, ho orgullu bo’ot ba nasionalidade ida ne’e, nu’udar povu ida eróiku, hodi konklui ha’u nia funsaun timoroan presiza orgullu duke ha’u ninia sidadaun, obrigadu,” Nia hato’o iha intervensaun iha ámbitu sesaun solene iha sala plenária Parlamentu Nasionál, sesta ne’e.

Nune’e, nia sente previlénziu ho kontente bainhira fila mai Timor-Leste.

Nune’e hakarak agradese ba povu no Governu Timor-Leste ba ospitalidade furak ne’ebé simu nia vizita iha nasaun ne’e hodi partisipa iha komemorasaun loron konsulta populár ba dala-25 (30 agostu 1999-30 agostu 2024).

Líder husi ONU ne’e, hato’o mós ba Prezidente Parlamentu Nasionál ho onra hodi konsede  povu timoroan liu husi ninia reprezentante  lejítimu eleitu iha uma fukum PN ho momentu espesiál ne’ebé PN ba dahuluk prezide husi feto.

“Señora Prezidente, felisita ho faktu ida ne’e, interpreta nu’udar sinál reforsu estatutu feto no direitu feto hodi insentiva,’’ nia hato’o

Enkuantu, iha sesaun solene komemorasaun loron konsulta Populár ba dala-25 (30 agostu 1999-30 agostu 2024) bainhira intervensaun polítika hotu husi bankada parlamentár sira kontinua kedas ho intervensaun Prezidente Parlamentu Nasionál (PPN), Maria Fernanda Lay, hafoin ramata PPN anúnsiu kedas katak, PN aprova ona projetu rezolusaun ba atribuisaun nasionalidade por altu relevante prestadu ba nasaun ba António Guterres.

Nune’e kontinua kedas ho intervensaun Sekretáriu Jerál ONU, António Guterres, no tuir observasaun jornalista Ajénsia TATOLI iha sala plenária bainhira intervensaun, António Guterres, espresa ho orgullu ne’ebé ho matawen monu tun.

Parlamentu Nasionál (PN), liuhusi reuniaun plenária, ohin aprova projetu rezolusaun hodi atribui sidadania onoráriu ba atuál Sekretáriu Jerál Organizasaun Nasaun Unida (ONU), António Manuel de Oliveira Guterres, ho votu afavór 55, kontra no abstensaun zero.

Tuir textu projetu rezolusaun ne’ebé Sekretária meza PN, Virgina Ana Belo, lee sai  katak,  António Guterres, atuál Sekretáriu Jerál ONU sempre sai defensór no apoiu ita-nia nasaun kontribui signifikante ba ita-nia indepedénsia no dezenvolvimentu, iha tempu naruk.

Durante ninia mandatu hanesan Primeiru Ministru Portugál iha tinan 1995-2002, António Guterres dezempeña papél fundamentál ba defeza autodeterminasaun Timor-Leste, kontribui levanta kestaun Timor-Leste iha fórum internasionál inklui ONU, Uniaun Europeia, Komunidade Ko’alia Lian Portugés (CPLP, siglá portugés) no realizasaun referendu kona-ba indepedénsia iha 1999.

Ho violénsia ne’ebé akontese iha referendu, António Guterres, fundamentál iha iha mobilizasaun komunidade internasionál halo intervein no estabelese administrasaun tranzitóriu Nasaun Unida  iha Timor-Leste (UNTAET) ba dalan indepedénsia totál nasaun ne’e iha tinan 2002.

Hanesan altu komisáriu Nasaun Unida ba refuziadu 2005-2015, António Guterres, kontinua apoiu Timor-Leste iha repatriasaun no re-integrasaun refuziadu timoroan no kontribui ba estabilizasaun nasaun.

No ninia papél atuál hanesan Sekretáriu Jerál ONU desde 2017, António Guterres, defensór konstante  ba dezenvolvimentu sustentável  no pás, apoiu esforsu  nasaun nian hodi alkansa Objetivu Dezenvolvimentu Sustentável (ODS) no fortalese instituisaun demokrátika.

Ba rekuiñesimentu ninia esforsu, mak António Guterres, hetan kondekorasaun husi Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, iha tinan 2009 ho Colar Ordem Timor-Leste no iha tinan 2024 ho Grande Colar Ordem Timor-Leste.

Sentidu ne’e ho forma simboliza altu no relevante serbisu prestadu ba povu Timor-Leste no nasaun husi António Guterres.

Nune’e PN rezolve tuir termu artigu 92 konstituisaun no artigu 13 lei númeru 9/2012, 05 novembru, públika iha jornál repúblika série 1 númeru 7, 16 jullu 2003, hanesan tuir mai, ba dahuluk, konsede nasionalidade timorense ba António Guterres, husi prestasaun altu relevante serbisu ba nasaun.

Daruak, rekomenda ba Governu prosede rejistu prosesu naturalizasaun ba António Manuel de Oliveira Guterres, emite ho prioridade bo’ot ba dokumentasaun relevante sira hotu.

 

Jornalista: Nelson de Sousa

Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!