Top

Deputadu komisaun A husu Governu aprezenta lei prosedimentu instalasaun ba podér lokál

Deputadu FRETILIN, Joaquim dos Santos. Imajen Tatoli/Egas Cristóvão

DILI, 02 outubru 2024 (TATOLI)—Deputadu membru komisaun A trata asuntu Justisa no Konstituisionál iha Parlamentu Nasionál (PN), Joaquim dos Santos “Boraluli”, husu Governu atu aprezenta inisiativa lei regra ka prosedimentu instalasaun ba podér lokál.

Notísia Relevante: Tomas Cabral: “Loron 120 nia laran poder lokál tenke funsiona”

Nia dehan, Lei Podér Lokál no Dezentralizasaun administrativa, Lei Eleisaun Munisipál, Lei Finansa Munisipál iha hotu ona, ne’ebé órgaun lejislativu ne’e aprova no promulga husi Prezidente Repúblika (PR), agora kabe ba Governu tuir polítika prioridade mak tenke implementa lei sira-ne’e, atu implementa polítika podér lokál.

Agora, nia dehan, inisiativa sira-ne’e iha ona no presiza tan lei komplementár kona-ba lei prosedimentu ka regra instalasaun ba podér lokál.

“Agora, instrumentu ida-ne’ebé Governu Konstitusionál da-sia (IX) agora atu halo desentralizasaun lahatene seidauk rona. Tenke regula prosedimentu atu installa podér lokál, ne’e tenke halo ho lei. Tanba iha Lei Podér Lokál ne’e iha artigu tranzitóriu tenke halo instalasaun, entaun Governu halo dekretu-lei ka mai husu ba Parlamentu aprova lei kona-ba installa podér lokál, ne’e mekanizmu prosedimentu ba installasaun podér lokál,” Nia hateten ba Agência TATOLI iha resintu Parlamentu Nasionál, kuarta ne’e.

Tanba, nia hateten, iha Lei Podér Lokál ne’e ko’alia kona-ba estatutu, direitu, dever, organizasaun, ezisténsia, kriasaun polítika maibé atu harii ne’e tenke iha tan regra ida ketak maibé ida-ne’e de’it mós Governu seidauk iha.

Entaun, tuir nia, tenke kria lei ida regra instalasaun ou prosedimentu instalasaun ba podér lokál nune’e Governu presiza tau prioridade lei regulamentu kona-ba installasaun podér lokál iha munisípiu seluk.

“Tanba, ita iha ona pakote Lei Podér Lokál no Dezentralizasaun administrativa, Lei Eleisaun Munisipál, Lei Finansa Munisipál maibé agora seida’uk tama implementasaun, agora kabe ba Governu tuir polítika prioridade Governu mak tenke implementa lei ne’e,” nia hateten.

Notísia Relevante: Poder lokál no desentralizasaun administrativa sai prioridade IX Governu

Atu implementa desentralizasaun podér lokál ne’e iha faze hira kedas, hanesan dahuluk faze preparativa ne’e dezde iha Governu anteriór prepara tiha ona kondisaun, agora instrumentu legál mós iha ona, tan ne’e kondisaun ne’e atu implementa lei ne’e kompeténsia Governu nian.

“Hanesan uluk sira halo deskonsentrasaun ne’e faze ida atu prepara kondisaun, depois sira halo mudansa alterasaun ba lei divizaun territorial. Ida-ne’e mós halo parte desentralizasaun bainhira ita desentraliza karik konseitu territoriál ninia divizaun territorial ne’e bele sustenta desentralizasaun podér. Soké konseitu balun iha Governu Konstitusionál da-sia (IX) foin daudaun halo mudansa ba divizaun territoriál ne’e ninia valór polítiku ne’e ladún paralelu ho polítika desentralizasaun ne’ebé ita define iha lei podér lokál ne’e,” Deputadu husi bankada FRETILIN ne’e hateten

Tuir nia, munisípiu sira iha ona kapasidade atu simu podér tanba Timor-Leste restaura independénsia ne’e halo tinan 20-resin ona.

“Ita-nia serbisu sira to’o ohin loron, ne’e tenke fó sentidu ba ita-nia sidadaun sira-ne’ebé iha kapasidade atu jere polítika Governu lokál,” nia dehan.

Deputadu membru komisaun A, Duarte Nunes, hateten Timor-Leste iha ona Lei Podér Lokál no Dezentralizasaun administrativa, Lei Eleisaun Munisipál, Lei Finansa Munisipál, agora presiza atu tama ba implementasaun.

“Lei sira-ne’e aprova hotu ona. Agora, implementasaun, karik iha buat ruma presiza komplementa depois mak haree,” nia dehan.

Notísia Relevante: Xanana hakarak konsensu iha implementasaun poder lokál no desentralizasaun

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór        : Cancio Ximenes  

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!