Governu aprova programa lima estratéjiku kooperasaun ho Portugal

DILI, 02 outubru 2024 (TATOLI)–Governu liuhusi reuniaun ordinária Konsellu Ministru (KM), kuarta ne’e, delibera hodi aprova programa estratéjiku kooperasaun entre Portugal no Timor-Leste, husi tinan 2024 to’o 2028, ne’ebé aprezenta hosi Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun ein-ezersísiu, Francisco da Costa Guterres no Vise-Ministra ba Asuntu ASEAN, Milena Maria da Costa Rangel.
“Programa estratéjiku kooperasaun ne’e reforsa parseria entre nasaun rua ne’e, bazeia ba sira-nia afinidade istórika, kulturál no linguístika, no aliña ho kompromisu globál sira, hanesan ajenda Nasaun Unida 2030, estratéjia kooperasaun Portugeza 2030, Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu 2011-2030 no Planu estratéjiku nasionál no setoriál sira seluk,” referidu nota ne’ebé Agência Tatoli asesu hafoin reuniaun ezekutivu, iha Palásiu Governu.
Notísia relevante : KM fó poder ba Ministru Kalbuadi asina kooperasaun programa REVIVE ho Portugal
Programa ne’e iha objetivu atu kontribui ba dezenvolvimentu sustentável Timor-Leste, ne’ebé foka ba área prioridade sira no halo intervensaun iha ‘clusters’ prinsipál lima.
Dahuluk mak Dezenvolvimentu Uman, ne’ebé foku ba iha edukasaun, saúde, inkluzaun sosiál no kultura, ho énfaze ba formasaun profesór sira, reforsu lian portugés no kapasitasaun ba profisionál saúde no inkluzaun sosiál. Programa ne’e hakarak mós fó apoiu ba kombate pobreza no eskluzaun sosiál, ho alvu ba grupu vulnerável sira, hanesan labarik, feto no katuas-ferik sira.
Daruak mak Estadu Direitu no Boa Governasaun, ne’ebé foka liu ba justisa, seguransa no defeza, ho asaun formasaun no kapasitasaun hodi hametin sistema legál, hadi’a efisiénsia instituisaun no promove boa governasaun. Intervensaun sira inklui kombate krime no promove direitus umanu.
Datoluk mak Administrasaun Públika, Finansas Públikas no Ekonomi, ne’ebé promove modernizasaun no dijitalizasaun ba administrasaun públika no desentralizasaun, aleinde fó apoiu ba turizmu no finansa públika.
Programa ne’e buka atu hametin jestaun rekursu públiku no haburas kreximentu ekonómiku ne’ebé sustentável, liu-liu liuhosi turizmu.
Dahaat mak Juventude no Empregu, ne’ebé apoia formasaun profisionál no empreendedorizmu, hodi insentiva kriasaun empregu no hakbiit juventude timoroan. Foku mak iha fortalesimentu institusionál ba sentru formasaun profisionál sira no promosaun ba ekonómia sosiál no solidáriu.
Dalimak mak Oseanu sira, Sustentabilidade no Infraestrutura, ne’ebé promove sustentabilidade ambientál, protesaun ba biodiversidade no dezenvolvimentu ekonomia azúl nian. Apoia kriasaun parke tasi nian ida, jestaun rekursu bee no infraestrutura estrada no ponte, ho foku ba efisiénsia no sustentabilidade investimentu sira nian.
Programa ne’e inklui mós asuntu transversál sira hanesan igualdade jéneru, reforsu sosiedade sivíl no formasaun iha lian portugés, integradu iha área hotu intervensaun nian, ho orsamentu indikativu millaun EUR 75 ne’ebé sei implementa iha tinan-lima nia laran.
Jornalista : Osória Marques
Editora : Julia Chatarina

