MF toma nota ba rekomendasaun husi Komisaun C no Kámara Konta
DILI, 27 janeiru 2025 (TATOLI)—Governu liuhusi Ministériu Finansa (MF) komprometidu konsidera rekomendasaun husi Komisaun C trata asuntu Finansa Públika iha Parlamentu Nasionál (PN) no Kámara Konta ba konta jerál Estadu 2023.
“Ministériu Finansa sempre toma nota ba rekomendasaun sira mai husi Komisaun C no Kámara Konta, sempre sai prioridade atubele akompaña no implementa rekomendasaun sira,” Ministra Finansa, Santina Cardoso, hato’o iha debate konta jerál Estadu 2023, iha sala plenária PN, segunda ne’e.
Governante ne’e haktuir, iha tinan 2022, MF konklui ona rekomendasaun haat husi 20 no balun iha faze implementasaun, ho ida-ne’e kontinua implementa rekomendasaun sira.
Notísia relevante : Komisaun C hato’o rekomendasaun 20 ba Governu iha konta jerál Estadu 2023
Aleinde ne’e, Ministra responde rekomendasaun konta 2023 husi komisaun, liuliu presta konta kona-ba padraun kontabilidade.
“Ministériu Finansa daudaun serbisu hamutuk ho Banku Sentrál no Banku Mundiál ne’ebé halo reforma ida kona-ba sistema kontabilístiku iha Timor-Leste ba setór públiku no privadu, ne’ebé faze sira ne’e sei finaliza iha tinan ne’e, nune’e ita bele mínimu iha padraun ida ba kontabilidade públiku tuir padraun internasionál,” nia akresenta.
Bainhira laiha padraun ne’e maka bele fasilita entidade públiku sira halo relatóriu no bainhira desentraliza tenke halo relatóriu ida tuir padraun kontabilístiku nian.
“Problema seluk mak bainhira ita halo desentraliza, ita seidauk prepara rekursu umanu ne’ebé serbisu iha área finansa atu halo relatóriu, nune’e kontinua formasaun pesoál Ministériu Finansa no liña ministériu sira atubele fasilita relatóriu konta despeza no orsamentu ne’ebé mak desentraliza ba ida-idak nian,’’ nia tenik.
MF rejista mós rekomendasaun seluk husi komisaun kona-ba laiha konsisténsia ba elaborasaun demostrasaun finanseira konsolida susesiva ne’ebé konstitui falta transparánsia signifikativu iha konta sira.
“Ba observasaun Komisaun C no Kámara Konta nian, kona-ba alterasaun estrutura demostrasaun finanseira, Governu rekoñese katak iha duni alterasaun, espesifikamente fluxo kaisa iha konta jerál 2023 kompara ho tinan anteriór, nune’e sei hadi’a iha demostrasaun finanseira ba konta jerál Estadu 2024, no bainhira iha duni nesesidade ba mudansa estrutura demostrasaun finanseira ruma tau nota esplikativu,” nia katak.
Ministra rejista observasaun Kámara Konta no komisaun kona-ba konta jerál Estadu akompaña tabela orsamentál, ne’ebé iha artigu 39 iha Lei Ekuadramentu Orsamentál (LEO).
“Se ita haree iha LEO no orsamentu, ita iha tabela 12 ne’ebé aprezenta kona-ba reseita no despeza, maibé iha aprezentasaun konta jerál 2023, Ministériu Finansa seidauk aprezenta nia konta tuir tabela ne’ebé iha. Maibé, ohin hakarak hato’o apresiasaun boot tebes ba Komisaun C, liuliu lee relatóriu komisaun husi 1 to’o 8 ne’ebé fasilita tebes atu públiku bele akompaña oinsá orsamentu inisiál no retifikativu nia diferensa inklui mós klasifikasaun ne’ebé iha no reseita kobra tiha ona no klasifikasaun sira-nia,” Ministra hato’o.
Governante ne’e konsidera komisaun hatudu ezemplu di’ak ba MF atu toma konsiderasaun iha konta tuir mai sei tuir tabela ne’ebé iha lei orsamentu no bele fasilita públiku akompaña.
Ministra esplika kona-ba adiantamentu ba rekomendasaun ne’ebé iha nune’e kompara iha tinan 2022 no 2023.
“Tanba viajen lokál no estranjeiru ne’ebé mak sai perdiem ba ema ida-idak simu atubele fasilita klasifikasaun ne’e tama tiha saláriu, entaun atu hasai sira tenke halo adiantamentu, ida-ne’e mós kauza iha kresimentu ba iha adiantamentu sira ne’e,” nia hato’o.
Jornalista : Nelson de Sousa
Editora : Julia Chatarina
