Top

Vise PM Kalbuady konsidera ezekusaun OJE 2023 nu’udar responsabilidade konjunta

Vise Primeiru-Ministru ba asuntu Ekonomia, Francisco Kalbuady Lay no Vise Primeiru-Ministru ba asuntu Sosiál, Mariano Asanami Sabino akompaña husi membru Governu halo debate Konta Jerál Estadu 2023 iha Parlamentu Nasionál, segunda (27/01/2025). Imajen Tatoli/António Daciparu

DILI, 27 janeiru 2025 (TATOLI)–Parlamentu Nasionál (PN), segunda ne’e, realiza debate konta jerál Estadu 2023 ho Governu.

Vise Primeiru-Ministru (PM) ba asuntu Ekonomia, Francisco Kalbuady Lay, konsidera ezekusaun Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2023 nu’udar responsabilidade konjunta entre Governu anteriór no atuál.

“Tinan 2023 nu’udar responsabilidade konjunta tanba iha períodu anteriór hahú 01 janeiru to’o 30 juñu 2023, ne’ebé kabe ba Governu anteriór atu asume responsabilidade plena ba ezekusaun orsamentál ba jestaun rekursu públiku nomós ba prestaun konta sira ne’ebé korresponde ho períodu hirak ne’ebé tuir regra sira-ne’ebé estabelese iha lei órganika Kámara Konta no rejimentu PN,” Vise Primeiru-Ministru hato’o durante debate konta jerál Estadu 2023, iha sala plenária PN.

Nia dehan, kona-ba rekomendasaun no observasaun tomak husi Kámara Konta, Governu sei toma no konsidera integradu administrasaun públika hodi garante ninia kontinuasaun, nune’e bele di’ak liután iha futuru mai.

“Nu’udar Vise-Primeiru ne’ebé reprezenta Primeiru-Ministru no membru Governu sira hotu, ha’u reafirma husi kompromisu IX Governu Konstituisionál ne’ebé iha devér atu respeita prinsípiu kona-ba separasaun iha responsabilidade hodi garante katak, iha informasaun tomak ne’ebé iha relasiona ho ezekusaun orsamentál iha períodu Governu ida-ne’e, ninia administrasaun nia aprezentadu ho rigór no transparánsia,” governante ne’e akresenta.

Konta jerál Estadu 2023 nu’udar instrumentu importante ida hodi garante transparánsia, responsabilidade no boa governasaun uzu ba rekursu públiku.

Aleinde ne’e, subliña papél importante ne’ebé dezempeña husi Kámara Konta nu’udar órgaun indepedente, ne’ebé realiza auditoria ba Orsamentu Jerál Estadu (OJE) aprezenta ninia relatóriu no paresér, nune’e ba prosesu ne’e refleta kompromisu Estadu hodi prestasaun konta ba prinsípiu demokrátiku.

“IX Governu Konstituisionál hanesan inísiu mandatu iha loron 01 jullu 2023, iha OJE ba 2023 Governu ida-ne’ebé toma so responsabilidade direta ba períodu desde loron 01 jullu to’o 31 dezembru 2023,” nia akresenta.

Notísia relevante : Komisaun C hato’o rekomendasaun 20 ba Governu iha konta jerál Estadu 2023

Governu sei kolabora nafatin ho forma plenu PN no instuisaun relevante sira hodi asegura katak tuir períodu iha Governu ida-ne’e nia responsabilidade sei hato’o esklaresimentu ho di’ak no transparánsia.

“IX Governu Konstituisionál komprometidu ho prinsípiu transparánsia, bo agovernasaun, hahú kedas husi inísiu ami-nia mandatu, ami hala’o ami-nia serbisu ho responsabilidade no husu ba membru Governu sira hotu hodi garante katak labele sente kolen no simu rekomendasaun,” nia tenik.

Vise PM konsidera, rekursu públiku tomak jere ho forma efisiente no foka ba dezenvolvimentu sustentável ba moris di’ak povu nian iha ezekusaun orsamentál, ne’ebé respeita norma legál tomak no iha mós prinsípiu ba boa administrasaun finanseira.

“Nune’e, ohin ha’u mai ho Vise Primeiru-Ministru no Ministra Finansa inklui ministru sira seluk ne’ebé presiza orsida responde ita-boot sira-nia pergunta ho dúvida ruma,” nia katak.

Iha ezekusaun orsamentál respeita norma legál tomak nomós ba boa administrasaun finanseira tenke iha maiór fiskalizasaun no akompañamentu ba ezekusaun programa Governu nian tomak hodi evita inefisíensia ou mal-jestaun.

“Maski Governu ida-ne’e so asume jestaun administrativa no finanseira husi loron 01 jullu 2023, maibé ami rekoñese katak prestasaun ba konta Estadu nian la’ós apenas obrigasaun legál, maibé nu’udar aktu responsabilidade morál ba povu,” governante ne’e fó sai.

Nia hato’o ba órgaun soberania no instituisaun Estadu tomak atu kontinua serbisu hamutuk ba kompromisu interrese nasionál.

“Governu ida-ne’e prontu atu hatán ba kestaun no observasaun tomak ne’ebé relasiona ho períodu responsabilidade Governu ida-ne’e nian, dala-ida tan ba períodu Governu anteriór klaru presta sira-nia responsabilidade tuir lei haruka,” Kalbiady hato’o.

Ba Governu, prestaun konta nu’udar pilár fundamentál iha demokrasia no Governu ida-ne’e sei halo esforsu tomak hodi fó onra ba prinsípiu ida-ne’e ho serbisu hamutuk di’ak bele fortalese konfiansa povu nian ba instituisaun Estadu tomak hodi garante rekursu públiku ka osan Estadu ne’e povu nian sei uza promove ba progresu no prosperiedade ba nasaun.

 Jornalista     : Nelson de Sousa

Editora          : Julia Chatarina

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!