DILI, 30 Janeiru 2025(TATOLI) – Empreza Labilay prepara kamioneta 26 hodi rekolla lixu sira iha kapitál, informa Diretór Operasionál empreza, João Olívio da Silva.
Nia dehan karreta sira ne’e sanulu responsabiliza ba ra’ut fo’er iha postu administrativu Cristo Rei no 16 iha postu Na’in-Feto. Empreza ne’e iha traballadór hamutuk 104.
“Objetivu prinsipál mak hakarak Dili moos. Ami serbisu la’o tuir regra sira ne’ebé Governu hatuur ona”, João da Silva dehan ba Tatoli.
Nia salienta katak regra sira ne’ebé Governu hatuur ona mak kada empreza ne’ebé Governu kontrata rekolla lixu ne’e tenke bá soe iha Tíbar iha tuku 06h30 dadeer to’o lixu tula sai hotu.
“Kada loron karreta ida tula fo’er ret tolu, maibé serbisu ne’ebé ami halo bainhira fo’er barak dalaruma ami tula liu alvu ne’ebé iha. Oráriu raut foer uluk tuku lima dadersán, maibé ami halo serbisu, ami-nia pesoál sira balun hetan tuda, entaun ami husu muda fali tuku neen liu to’o sira-nia fatin moos mak foin para”, nia esplika.
Na’in ba empreza realsa katak karreta ne’ebé tula lixu ne’e tuir rute, nune’e bainhira ra’ut fo’er husi parte Cristo Rei nian, tenke tula hahú husi Kuluhun to’o prizaun Becora. “Ami-nia kompañia durante foti fo’er ami nunka hetan krítika husi komunidade, tanba ami ra’ut fo’er kumpre loos regulamentu ne’ebé iha”, nia adianta.
Ekipamentu ne’ebé pesoál sira uza hodi rekola lixu mak kada karreta tenke kompleta ho nia ekipamentu ba pesoál sira hanesan karreta ida tenke iha pesoál na’in-haat no motorista ida, tenke uza máskara, luvas, botas, kapasete no rompi.
“Maibé karreta-na’in sira ne’ebé empreza Labilay kontrata ne’e dalaruma la sosa, entaun empreza Labilay supplay ekipamentu ba sira. Dalaruma ita haree pesoál sira la uza, tanba balun ne’e nakar lakohi uza. Sira fó razaun dehan ekipamentu sira ne’e atrapalla sira-nia serbisu, maibé ami nafatin fó atensaun ba sira, nune’e utiliza uniforme no ekipamentu sira ne’e”, dehan.
João da Silva afirma katak relasiona ho lamentasaun públiku katak karreta ne’ebé tula fo’er halai no lixu monu, maibé husik liu de’it, nia parte admite katak kazu ne’e akontese duni.
“Ami rekoñese dalaruma karreta tula fo’er monu, sira husik liu de’it. Ha’u rasik dalabarak hetan fó kedas atensaun no bainhira la kumpre, hasai kedas tanba ita hotu buka osan atu sustenta moris, maibé la halo tuir regulamentu tenke hapara”, nia subliña.
Ba difikuldade ne’ebé empreza hasoru iha terrenu mak maske Governu hasai ona regulamentu ba komunidade soe lixu tuir oras hahú iha tuku 19h00 to’o 05h00 madrugada, maibé Dili ne’e populasaun barak mak seidauk kumpre, liuliu loja boot balun soe nafatin iha loron.
Responsavel ne’e dehan sidade atu sai moos ema hotu nia responsabilidade, nune’e soe fo’er tenke iha nia fatin. “Ami mós husu ba Governu bele hadi’a dalan husi Tíbar bá lixeiru fatin, tanba dalan aat difikulta atividade lori lixu tenke antrian. No rekomendasaun seluk mak tenke jere fo’er iha lixeiru laran ho di’ak, nune’e karreta lori lixu bá fakar ho di’ak”, nia sujere.
Aleinde empreza Labilay, Autoridade Munisipál Dili (PAM), estende, foin lalais, kontratu empreza Nelsis no GSA hodi rekolla lixu ho manuál iha kapitál, hahú husi janeiru to’o fevereiru, hodi hein prosesu konkursu públiku.
Bazeia ba rezultadu Levantamentu Rekolla Dadus kona-ba Jestaun Lixu Sólidu iha munisípiu Dili ba Redusaun Lixu Plástiku Tasi nian iha Timor-Leste husi JICA, kuantidade lixu iha Dili aumenta ona husi tonelada 190 kada loron iha 2015 ba tonelada 303 iha 2024.
Iha estimativa katak tonelada 26.7 iha kada loron husi lixu plástiku resiklavel, iha de’it tonelada 0.88 ka 3.3% maka halo resiklajen.
Notísia relevante: Xefe suku Bairru Pité rekomenda implementasaun koima ba ema soe lixu arbiru
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora





