DILI, 21 Fevereiru 2025 (TATOLI)-Deputadu bankada opozisaun husi Frente Revolusionária Timor-Leste Independente (FRETILIN), Joaquim dos Santos Boraluli, husu veteranu sira hamutuk kontribui dezenvolvimentu no liberta povu ba moris di’ak.
“Obrigasaun ida ita kumpre ona make liberta pátria, maibé falta ida liberta povu, ne’ebé veteranu sira, ita hamutuk hodi kontribui ba dezenvolvimentu liuhusi Governu hodi hadi’a ita-nia Nasaun, halo metin ita-nia Estadu”, Reprezentante povu ne’e hato’o iha resintu Parlamentu Nasionál, sesta ne’e, relasiona ho Loron Nasionál Veteranu ne’ebé sei komemora kada tinan iha 03 Marsu.
Nia hateten, estatutu kombatente libertasaun iha artigu ida rekoñese veteranu sira-nia kontribuisaun ba dezenvolvimentu Estadu, liberta povu ne’e obrigasaun veteranu sira-nia. Kompromisu 1975 iha rua, liberta pátria no liberta povu, sekuénsia agora ko’alia kona-ba veteranu no veteranu sira tenke hamutuk hodi liberta povu.
Membru husi órgaun lejislativu ne’e, husu Governu liuhusi Ministériu Asuntu Kombatente Libertasaun Nasionál (MAKLN) atensaun ba veteranu sira ne’ebé iha tempu ukun-an ne’e seidauk hetan atensaun ho di’ak, tanba iha estatutu kombatente hatete, priopridade iha saúde ho ninia vida loro-loron iha uma molok mate.
“Husu tau tensaun ba restu mortais ne’ebé rai iha osoáriu balun, iha territóriu ne’ebé seidauk haloot iha fatin dignu,’’ nia rekomenda.
Nia rekomenda mós ba Governu atuál liuhusi ministériu kompetente atu kontinua ho programa oitavu Governu kona-ba harii uma ba veteranu sira ne’ebé tau atensaun ba moris loro-loron veteranu sira-nia.
Notísia relevante:https://tatoli.tl/2025/02/05/fundu-kontributivu-2024-atinje-ona-milliaun-48-98-resin/
Nia mós konkorda ho polítika IX Governu Konstituisionál kria fundu veteranu, maibé MAKLN presiza estudu klean liu-tán ba polítika kria fundu veteranu no presiza harii ho lei, tan ida ne’e ida ne’e sei fó benefísiu la’ós de’it ba veteranu maibé ba Estadu tomak.
“Hanesan uluk iha debate Orsamentu Jerál Estadu (OJE), ha’u propoin atu Governu ida agora kria dekretu ida harii fundu ida veteranu nian para tau iha banku, subtitui subsídiu ne’ebé ita tau iha OJE tina-tinan, la’ós kua veteranu nia osan tau iha banku mais ema ida osan na’in lahatene osan halo saida, tenke regula ho lei, depois redús ona despeza Estadu ba subsídiu sira ne’e, para osan ne’e iha banku orsida iha funan karik lori sustenta veteranu sira-nia moris no sira bele kréditu osan”, nia akresenta.
Nia mós hein katak, ho validasaun dadus kombatente rejistadu iha tinan 2009, ne’ebé ho prazu loron 60 ba reklamasaun iha ministériu bele hadi’a dadus hodi rekoñese kombatente sira-nia kontribuisaun no partisipasaun luta libertasaun.
Sorin seluk, Deputadu bankada Governu husi Kongressu Nasionál Rekonstrusaun Timorense (CNRT, sigla portugés), Duarte Nunes, hateten Estadu dedika loron ida espesiál ba veteranu sira tanba sira-nia kontribuisaun, dedikasaun halo ona ba rai ida ne’e. Tan ne’e ba jerasaun foun sira presiza banati nafatin espíritu husi veteranu sira-nia.
“Lori bankada fó parabens ba veteranu sira, espera tempu ne’ebé sira sei iha kontribui nafatin liuhusi hanoin ba jerasaun ne’ebé agora dadaun serbisu dezenvolvimentu rai ida ne’e”, Xefe Bankada CNRT ne’e hato’o.
Nia mós husu ministériu kompetente tau atensaun ba kondisaun moris veteranu sira-nia ne’ebé iha tempu ukun-an ne’e seidauk hetan atensaun másima husi Estadu.
Notísia relevante:https://tatoli.tl/2025/02/18/ccln-sei-lansa-fatuk-dahuluk-ba-banku-veteranu/
Jornalista : Nelson de Sousa
Editora : Rita Almeida
