DILI, 23 Maiu 2025 (TATOLI)–Reitór Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL), João Martins Soares, husu ba dosente sira la halo diskriminasaun ba estudante sira, tanba ema hotu iha direitu asesu ba edukasaun, iha nivel saida de’it.
Nia dehan universidade iha ne’ebé de’it, liuliu públiku adota ona inkluzaun sosiál. “Ha’u seidauk iha informasaun ba situasaun ne’e, depois ha’u sei husu informasaun ba dekana”, hatán nia relasiona ho diskriminasaun ne’ebé akontese iha UNTL, liuliu fakuldade medisina siénsia saúde.
João Soares Martins husu ba dosente sira atu labele diskrimina ema ida husi kondisaun fízika, maibé presiza haree ba ema nia abilidade.
“Kondisaun fízika la-permite, husik ba nia tama, nia rasik maka dehan nia labele, ita labele rejeita ema bazeia ba defisiénsia fízika ne’ebé mak iha”, katak nia.
Nia dehan triste kuandu dosente balu hasai liafuan diskriminasaun hasoru estudante, tanba ne’e sei buka informasaun konaba situasaun ne’e hodi hatene. “Ita iha Konsellu Disiplinár, depois aprezenta iha Konsellu Disiplinár diskute iha ne’ebá mak ita bele deside grau ba infrasaun”.
Diretór Ezekutivu Interinu Asosiasaun Halibur Defisiénsia Matan Timor-Leste (AHDMTL), Gabriel Ponciano de Sousa, husu Reitór UNTL toma atensaun.
“Ami halo intervensaun iha loron 20 Maiu ba kazu ne’ebé estudante ho kondisaun defisiénsia simu hosi nia dosente no hanesan mós nia Diretora Departamentu Enfermajen”, katak nia.
Nia hatutan tan “Ida-ne’e ita levanta tanba formatu UNTL nian momentu simu estudante sira ne’e nusa la define iha ne’ebá. Agora estudante ne’e tama ona ba semestre tolu mak foin dosente ne’e hapara nia estudu, ida ne’e ha’u bolu Reitór atu tau atensaun”.
Nia realsa loloos ne’e define iha formatu dehan estudante kondisaun defisiénsia labele asesu ba fakuldade saúde, departementu enfermajen, nune’e ema labele ba rejistu.
“Maibé iha ne’ebá la defene depois mak hapara ema nia estudu. Ida-ne’e ha’u hanoin laiha lójika”, afirma nia.
Antes ne’e, Parlamentu Nasionál (PN) liuhosi Komisaun G ne’ebé trata asuntu edukasaun, juventude, kultura no sidadania, lamenta bainhira UNTL la simu estudante ho kondisaun defisiénsia iha fakuldade medisina siénsia saúde, departamentu enfermajen.
Tuir artigu 59 iha konstituisaun hatete, Estadu rekoñese no garante sidadaun hotu-hotu iha direitu hanesan atu asesu ba edukasaun. Artigu 21 lei-inan hakerek momoos katak sidadaun ho defisiénsia iha direitu no obrigasaun hanesan ho sidadaun seluk, Estadu promove no proteje sidadaun ne’ebé iha defisiénsia tuir lei ne’ebé iha.
Notísia relevante: Problema iha Fakuldade Medisina, Reitór UNTL husu aprezenta baze no evidénsia
Jornalista : Osória Marques
Editora : Rita Almeida
