DILI, 12 Juñu 2025 (TATOLI) – Ministru Petróleu no Rekursu Minerál, Francisco Monteiro, no ezekutivu sira husi petrolífera Santos diskute kona-ba futuru kampu Bayu Undan no oportunidade atu kontinua dezenvolve Projetu Kaptura no Armazenamentu Karbonu (CCS, iha inglés).
Tuir nota ne’ebé Tatoli asesu, parte sira ne’ebé partisipa iha diskusaun kona-ba futuru Bayu Undan mak hanesan delegasaun husi petrolífera Santos, Vise-Prezidente Ezekutivu Santos ba Austrália Osidentál, Norte no Timor-Leste, Vince Santostefano, Vise-Prezidente Ezekutivu ba Prosesamentu Midstream no CCS, Alan Stuart-Grant, Vise-Prezidente ba Norte Austrália no Solusaun Enerjétika Timor-Leste, Richard Hinkley, no Diretór-Ezekutivu Santos iha Timor-Leste, José Lobato.
Ministru Francisco Monteiro dehan durante diskusaun Governu simu atualizasaun kona-ba prosesu estudu ligadu ho CCS iha Bayu Undan no reitera ninia disponibilidade ba dezenvolvimentu Bayu Undan ho solusaun inovadora, ne’ebé loke dalan ba utilizasaun tempu naruk, husi infraestrutura ezistente, aliña ho objetivu tranzisaun enerjétika globál.
Nia dehan iha enkontru ne’e entidade rua aborda mós kona-ba viabilidade téknika atu kombina ho estrasaun gás ne’ebé restu husi utilizasaun Bayu Undan ba CCS, inklui sinkroniza ho potensiál husi kampu seluk hanesan Chuditch.
“Planu nesesidade ba oin, konsidera mós dalan ba dezenvolvimentu paralelu, hodi permite produsaun no armazenamentu konkorrente bainhira viabilidade téknika no kumprimentu regulatória garante ona”, governante ne’e dehan.
Ministru rekoñese importánsia atu kontinua tranzisaun Bayu Undan, maibé husu kolaborasaun husi parseiru Joint Venture no Timor GAP, E.P., ho proposta ne’ebé akumula rekuperasaun no maksimizasaun husi rezerva restu husi Bayu Undan no CCS ne’ebé ba futuru sai hanesan baze ba avalisaun ministériu nian.
Parseria entre MPRM no Santos aposta iha dezenvolvimentu abilidade, operasaun remota no papél Timor-Leste nian iha jestaun rekursu tasi no Governu kompromete apoia solusaun ne’ebé maksimiza partisipasaun Timor-Leste no benefísiu ba tempu naruk nian.
Notísia relevante: Empreza Santos informa produsaun mina no gás iha Bayu Undan termina – MPRM
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora




