DILI, 18 Juñu 2025 (TATOLI) – Prezidente Parlamentu Nasionál (PPN), Maria Fernanda Lay, no Prezidente Tribunál Rekursu (PTR), Afonso Carmona, halo koordenasaun serbisu iha futuru atu haree hamutuk lei sira ne’ebé durante ne’e sai obstákulu hodi bele solusiona kazu pendente sira iha tribunál.
Afonso Carmona dehan Parlamentu mak iha kompeténsia atu halo alterasaun, diskusaun no aprovasaun no tribunál implementa de’it.
“Ami ko’alia kestaun prosesu, tanba difikulta iha prosesu liga ho krime nian aplika iha tribunál. Pur ezemplu ko’alia kona-ba pena abstrata”, Carmona hateten hafoin sorumutu iha Parlamentu Nasionál, ohin.
Nia prefere atu altera Kódigu Prosesu Penál iha artigu 14 ne’ebé ko’alia kona-ba Tribunál koletivu nia kompeténsia, katak Tribunál koletivu, iha matéria penál, sei funsiona atu julga prosesu kona-bá krime ne’ebé bele fó fatin ba pena prizaun ho limite másimu aas liu tinan lima.
No iha artigu 15 kona-ba Tribunál singulár nia kompeténsia katak iha matéria penál, iha kompeténsia atu julga prosesu-krime ne’ebé la tama iha tribunál koletivu nia kompeténsia no kaer mós kompeténsia sira seluk ne’ebé hakerek iha artigu 13º.
“Ita hakarak solusiona lalais hodi fó kompeténsia ba tribunál singulár bele ka’er [krime ho moldura penál] tinan ualu mai kra’ik no koletivu [juis ka’er prosesu kazu nia moldura penál] tinan ualu ba leten hodi rezolve lalais kazu pendente sira”, nia akresenta.
Tanba durante ne’e, ko’alia kona-ba kazu pendente barak iha tribunál, tanba serbisu tribunál atu rezolve, maibé presiza mós haree regra prosesuál no atu altera ka la’e ne’e kompeténsia órgaun lejisladór nian.
Durante sorumutu Prezidente Parlamentu aseita no sei fó prioridade ba lejizlasaun ruma ne’ebé tama iha Parlamentu hodi halo diskusaun.
Prezidente Tribunál la fó detallu kazu pendente hira mak daudaun rejista, tanba seidauk simu relatóriu husi Tribunál Primeira Instánsia sira.
Dadaun iha juis 30-resin mak koloka iha Tribunál Primeira Instánsia Dili, Baukau, Suai, Óekusi no Tribunál Rekursu hodi hala’o sira-nia knaar.
Notísia relevante: Jurista Alexandre husu PTR Carmona redús kazu pendente iha Tribunál
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora
