VIKEKE, 21 Juñu 2025 (TATOLI)–Governu liuhusi Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) no Autoridade Munisípiu Vikeke, sábadu ne’e, inaugura Kapela Nossa Senhora Maria Auxiliadora iha Suku Builó, Postu Administrativu Ossú, Munisípiu Vikeke.
Amu Bispu Dioseze Baukau, Dom Leandro Maria Alves, hateten ohin halibur hamutuk iha estasaun Kapela Osolekimeta, Nossa Senhora Maria Auxiliadora iha Suku Builó hodi inaugura fatin orasaun no haksolok tanba iha fali kapela foun.
“Ohin ita haksolok tanba ita iha fali ona uma orasaun ne’ebé foun. Kapela katak fatin ne’ebé ita mai iha-ne’e hodi hasoru-malu ho Maromak, halo ita-nia orasaun hodi hasae ita-nia intensaun sira. Nu’udár mós fatin hakmatek nian, fatin entrega ita-nia aan ba Nai Maromak,” Dom Leandro Maria Alves, hateten iha ninia omília iha Kapela Builó.
Dom Leandro subliña profeta Ezequiel deskreve ba sarani sira kona-ba nia misaun ida oinsá anju lori Ezequiel hatudu bee ne’ebé moris iha uma-kréda ninia sorin ne’ebé sulin sai fó moris ba sarani sira no fó moris ba ai-horis ho fuan ne’ebé barak.
“Profeta Ezequiel ne’e hatudu ba ita katak uma-kreda mak fatin grasa nian, tanba Nai Maromak iha-ne’ebá no grasa ne’ebé ema hetan sei fó ksolok ba ema hotu-hotu. Tanba ne’e, ohin ita hamutuk iha fatin ida-ne’e tanba ita bele hetan fatin di’ak ida-ne’e (kapela) hodi tulun ita hodi hakmatek iha fatin ne’e,” Dom Leandro tenik.
Ne’e duni, Bispu dehan, bee lulik mak lori hakmatek, lori dame ho fuan no ksolok ba ema seluk.
“Ita labele lori fali tristeza, maibé ita hanesan sarani tenke lori domin, lori pás no lori hakmatek ba ita-nia maluk sira,” nia subliña.
Bispu husu sarani sira atu kuida uma Maromak nian no nafatin mai halo orasaun hodi komunika ba Nai Jesús no komunika ba Nai Maromak hodi loke aan ba Nai Maromak.
Iha fatin hanesan, Ministru Administrasaun Estatál, Tomás do Rosário Cabral, haktuir, iha tinan 2024, Governu sentrál re-organiza orsamentu hodi reabilita Kepala Builó ne’ebé ohin inaugurada.
“Reabilita kapela sira-ne’e ita-nia devér, nune’e ba reabilitasaun ida-ne’e xefe suku rasik mak husu ba ha’u hodi halo reabilitasaun ba Kapela Builó. Ba reabilitasaun ida-ne’e uza orsamentu 2024, atu populasaun Builó uza halo orasaun no misa domingu,” governante ne’e hato’o.
Iha biban ne’e, Prezidente Autoridade Munisípiu Vikeke, Francisco C. S. de Gonzaga Soares, apresia ba autoridade suku Builó no komunidade Builó ne’ebé konsege reabilita kapela maski suku ida-ne’e foin eziste períodu rua, maibé sira hatudu ona ezemplu ba suku sira iha Munisípiu Vikeke.
“Suku Builó foin eziste períodu rua, maibé sira hatudu ona buat di’ak ba suku hotu-hotu iha Vikeke. Autoridade no komunidade sira hatudu ona ezemplu ba dezenvolvimentu no sira prontu ona simu naroman,” nia tenik.
Entretantu, Xefe Suku Builó, Helio Ximenes de Fernandes, agradese ba Governu liuhusi Ministériu Administrasaun Estatál bele konsidera pedidu Suku Builó nian ba reabilita kapela ida-ne’e.
Iha inaugurasaun ne’e, hetan bensaun husi Amu Bispu Dioseze Baukau, Dom Leandro Maria Alves, akompañadu husi Ministru Tomás Rosário Cabral no Prezidente Autoridade Munisípiu Vikeke, autoridade lokál sira iha Postu Ossú no komunidade.
Enkuantu, Kapela Builó gasta oramentu husi Programa Nasionál Dezenvolvimentu Suku (PNDS) ba tinan 2024 ho totál hamutuk $48.773,00 no obra referida hahú halo konstrusaun iha fulan-Novembru 2024, ne’ebé konstrui husi badaen sira husi Remexio, Munisípiu Aileu.
Tuir dadus, Suku Builó ho totál aldeia hamutuk haat ne’ebé kompostu husi Aldeia Buareka, Builó, Deruló no Aldeia Lutugia ho totál komunidade hamutuk 1.301 no totál uma-kain hamutuk 288.
Iha inaugurasaun ne’e, Bispu Dom Leandro Maria Alves mós fó batizmu ba sarani Builó hamutuk na’in-146 no sakramentu matrimóniu hamutuk uma-kain tolu (3).
Partisipa iha serimónia inaugurasaun ne’e kompostu husi autoridade lokál, membru Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) Munisípiu Vikeke no sarani sira.
Jornalista: Vitorino Lopes da Costa
Editór: Xisto Freitas da Piedade





