DILI, 23 Juñu 2025 (TATOLI) – Autoridade Nasionál Komunikasaun (ANC, sigla portugés) atribui sertifikadu rejistu ba Provedór Serbisu Internet (ISP, iha inglés) nian ba empreza Lorotel Solutions Unipessoal, Lda no Eleanor Lda.
Diretór Lorotel Solutions, Lúcio Cardoso, hateten sertifikadu rejistrasaun ne’ebé nia parte hetan ne’e mai ho vizaun klara katak sei halo dezenvolvimentu iha setór telekomunikasaun nian iha Timor-Leste.
“Lisensa ne’ebé ohin ha’u hetan la’ós de’it sertifikadu, maibé sai hanesan oportunidade, responsabilide no konfiansa, nu’udar empreza timoroan hodi kontribui ba dezenvolvimentu internét iha Timor-Leste”, Lúcio Cardoso dehan iha Kaikoli, ohin.
Lorotel nia iha planu ba tinan ne’e atu halo lansamentu ba atividade ISP foku ba komunidade, signifika foku ba komunidade Wi-Fi.
“Ita hotu akompaña daudaun ita uza simcard mak asesu ba internet. Wi-Fi ne’e aplika ba office laran de’it, entaun ami-nia prezensa agora atu foku Wi-Fi ba públiku atu ema hotu asesu liuhusi Wi-Fi de’it”, nia salienta.
Iha tinan ne’e, empreza sei halo lansamentu Wi-Fi ba públiku iha munusípiu sira ne’ebé besik hanesan Likisá, Ermera, Manatutu no Dili mak iha merkadu Manleuana no Taibesi.
“Ita mós oferese sistema tipu voucher, ezemplu atu asesu ba Lorotel nia Wi-Fi tenke uza voucher ne’e, sei hetan direta husi kios sira ne’ebé sai hanesan Lorotel nia reseller”, diretór ne’e salienta.
Voucher ne’ebé iha daudaun nia folin fiksu ona sei fa’an iha loja resiller Lorotel nian ho folin $0,50 uza ba oras 24 nian, maibé planu presu hahú husi $1 no bele to’o $7 kada fulan nian.
“Kapasidade internetne’ebé ami teste per device kada telefoone ida bele hetan 5 Megabyte (MB) to’o 20 MB”, nia adianta.
Iha fatin hanesan Adjuntu Diretór Eleanor Lda, Comagio Carlos, ne’ebé hetan mós sertifikadu rejistru nian hateten sira sei sai retallista Starlink nian ne’ebé sei oferese network ba edifísiu, rezidénsia no empreza sira ne’ebé presiza.
“Ami-nia stock ba produtu Starlink nian ne’e iha ona tanba ami halo parseria ho Indonézia, Austrália no Malázia”, nia informa.
Tuir planu, empreza sei oferese Starlink hahú husi Dili to’o ba munisípiu sira.
Iha biban ne’e Prezidente ANC, Flávio Cardoso Neves, hateten atribuisaun sertifikadu rejistu ba empreza rua ne’e nu’udar pasu importante tebes ba ANC, tanba aumenta tan IPS rua iha Timor-Leste ne’ebé antes ne’e iha 16.
“Ita hotu hatene katak durante ne’e, IPS iha 16 mak ita hasai ona sertifikadu rejistu no ohin aumenta tan rua, entaun IPS iha Timor-Leste sai 18”, Flávio Cardoso Neves relata.
Nia dehan ISP sira ne’ebé durante ne’e iha la’os hothotu halo operasaun, maibé balun seidauk. Nune’e, prezensa ISP rua tan bele halo mudansa ba setór internét nian.
Hodi esplika katak iha setór IPS ne’e mudansa tebes, tanba daudaun Starlink tama no kabu fibra ótika ne’ebé dada husi Austrália mai ne’e mós kuaze atu hotu ona, entaun prezensa ISP nian atu kompleta serbisu liña internét.
“Parte ANC ho IPS sira ita kompleta malu atu halo dezenvolvimentu iha ita-nian rai, nune’e husu imi serbisu hamutuk, bainhira imi hasoru difikuldade ruma ANC hanesan reguladora prontu apoiu imi”, konklui.
Notísia relevante: ANC arrekada reseita rihun $554 resin iha Janeiru-Maiu 2025
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora
