DILI, 23 Juñu 2025 (TATOLI)—Ministériu Saúde (MS) liuhosi Institutu Nasionál Saúde Públika iha Timor-Leste (INSPTL) iha fulan oin, Jullu, sei implementa programa Wolbachia iha Munisípiu Dili, atubele prevene moras dengue.
Diretór Jeral INSPTL, Nevio Sarmento, hateten Wolbachia ne’e programa ida-ne’ebé mak Ministériu Saúde hamutuk ho World Mosquito Program no Menzies halo hamutuk atu introdús susuk iha komunidade ne’ebé infetadu tiha ona ho walbachia.
“Atu prevene dengue, agora daudaun iha faze preparativa no tuir planu sei introdús iha fulan oin-mai. Tanba ne’e mak sei hakat bá Austrália hodi haree preparasaun ne’e to’o iha-ne’ebé, atubele lori mai iha Timor atu husik iha fatin sira-ne’ebé selesionadu tiha ona,” Nevio Sarmento ba jornalista sira iha INSPTL, Komoro, segunda ne’e.
Notísia relevante: MS-Menzies sosializa métodu Wolbachia ba membru F-FDTL
Nia dehan, wolbachia ne’e la’ós atu halo lakon susuk iha tempu badak nia laran, maibé nia rezultadu ne’e sei bele to’o tinan tolu.
“Ita-nia ekipa iha terrenu ne’e sei tun ba hanorin populasaun kona-ba medida preventiva sira seluk hanesan hamoos uma-laran, halakon bee-lihun sira-ne’e, uza miskiteiru no uza ai-moruk susuk sira-nian,” nia relata.
Nevio haktuir, Ministériu Saúde hamutuk ho Sentru Saúde Munisípiu Dili identifika ona fatin selesionadu hamutuk sanulu (10), hodi implementa programa wolbachia iha Munisípiu Dili.
Antes ne’e, Diretór Servisu Saúde Munisípiu Dili, Mateus Pinto, informa katak munisípiu Dili sei implementa programa wolbachia iha fulan Juñu-Jullu hodi redús kazu dengue ne’ebé tranzmite husi Aedes Aegity iha Timor-Leste.
“Ami ko’alia kona-ba programa wolbachia, ne’e importante tebes. Se ita hetan susesu, iha tinan rua ka tolu oin-mai ita sei haree redusaun ba kazu dengue, tanba labarik sira ho idade 15 mai kraik mak sofre liu moras dengue. Ami halo hela advokasia ba autoridade lokál sira no fulan Juñu-Jullu ita implementa ona programa ida-ne’e,” Mateus Pinto dehan.
Responsavel ne’e garante, kooperasaun entre Governu ho Menzies husi Austrália ho objetivu atu lori susuk wolbachia ne’e sirkula iha munisípiu Dili ho efetivu.
Nia esplika, Servisu Saúde Munisípiu Dili halo sensibilizasaun ba populasaun postu administrativu no xefe suku sira kona-ba ezisténsia no benefísiu husi wolbachia iha Munisípiu Dili.
Jornalista: Felicidade Ximenes
Editór: Xisto Freitas da Piedade




