DILI, 24 Juñu 2025 (TATOLI)—Institutu Nasionál Farmásia Produtu no Medikamentu (INFPM), konsidera katak laiha manipulasaun ba presu kompra ai-moruk hanesan alegasaun sira akontese iha mídia sosiál, maibé buat ne’ebé akontese ne’e ligasaun ho fallansu administrativu.
Diretór Interinu INFPM, Miguel Soares, esplika katak loloos empreza Salimagu mak atu kompra ai-moruk ho karater emerjénsia tanba iha ospitál no fasilidade saúde sira estoke mamuk, nune’e INFPM estabelese kontratu ho empreza Salimagu, maibé iha fallansu administrativu, tanba ne’e empreza referida la konsege kompra ai-moruk.
“Liga ba isu ne’ebé agora daudaun espalla iha públiku katak iha manipulasaun ba presu, loos duni. Isu ne’e ami rekoñese maibé ami presiza fó klarifikasaun katak ida-ne’e hanesan fallansu administrativu ida-ne’ebé ami mós la espera,” Miguel Soares dehan ba jornalista sira, iha nia kna’ar fatin, Kampung Alor, Dili, kuarta ne’e.
Nia klarifika katak, iha momentu ne’e, INFPM hasoru situasaun ne’ebé difísil, nune’e INFPM foti desizaun hodi kompra ai-moruk ho karater emerjensia, tanba relasiona ho Amu Domingos Maubere Matebian nia kondisaun ne’ebé mak krítiku no presiza tebes item sira-ne’e.
Nia hateten, iha momentu ne’ebá INFPM kontatu duni fornesedór Salimagu Unipessoal, Lda, ne’ebé submete presu unidade Magnesium Sulphate Powered 49% (30gr) Garam Inggris ho presu $79, depois hosi kustu unidade ida-ne’e parte pesoál tékniku sira atu submete ba iha dokumentu kontratu entre INFPM no empreza Salimagu.
Maibé, nia dehan, momentu ne’ebá ekipa inspesaun INFPM identifika kedas presu ne’ebé la normál ba item Magnesium Sulphate Powered 49% (30gr) Garam Inggris tanba presu la’ós sentavu 0,79 maibé $79 fali, nune’e ekipa informa imediata kedas mai iha parte diresaun kompra INFPM nian, parte diresaun INFPM mós toma kedas inisiativa hodi halo revizaun ba kontratu.
Tuir nia katak sasán sira-ne’e empreza Salimagu seidauk kompra tanba parte diresaun kompra INFPM sei halo revizaun ba nia presu sira-ne’e.
“Dokumentu kontratu ne’ebé hetan revizaun ne’e parte INFPM no Salimagu seidauk estabelese kontratu,” nia subliña.
Miguel informa, tuir planu, atu sosa ai-moruk ne’e hamutuk item haat (4) mak hanesan, item Alteplase 50mg 50, Strength 50mg, Unit Inj Quantity 50, Unit Price $1.470,00 ho totál Price $73.500,00 no manufacture Boehringer Ingelhem, item Methylprednisolone Phosphate 125mg/ml vial, Strength 125mg/ml, unit Ampul, Quantity 700, Unit Price $3,80 ho totál Price $3.800,00 no manufacture Lapi, Mahakam, Phapros, Berno, Quantum, mbf.
Item TPN (Totál Parenteral Nutrition), Strength 1000kcal/1448ml, Unit Sofbag Quantity 25, Unit Price $109,40, totál price $ 1.094,00 no manufacture Kalbe, Smof Kabiven no item Magnesium Sulphate Powered 49% (30gr) Garam Inggris, Strength 49%, Unit Pcs, Quantity 60 Unit Price $0,79 totál price $790,00 no manufacture PT Usfi. Ho nia totál orsamentu ne’ebé mak prepara atu hola ai-moruk hamutuk rihun $5-resin.
Antes ne’e, informasaun ne’ebé espallada iha mídia sosiál alega katak instituisaun medikamentu rekoñesidu ho naran INFPM, envolve iha eskándalu korrupsaun liuhusi Diretora Ezekutiva, Paulina Maher, ho prova manipula presu medikamentu esensiál “Garam Inggris” hamutuk ho fornesedór medikamentu Salimagu. Medikamentu ne’ebé presu normál $2/Saset, aumenta ba $75/Saset liuhusi mark-up no dokumentu falsu sira.
Medikamentu Garam Inggris (sodium chloride) uza barak iha ospitál no klínika ba tratamentu infuzaun ne’ebé sai hanesan ai-moruk konsumavel/uza loron-loron. Ida-ne’e fó impaktu ba orsamentu kompra INFPM hela ba $0 (Zero Dolar) iha tinan klaran.
Jornalista: Felicidade Ximenes
Editór: Xisto Freitas da Piedade





