DILI, 30 Juñu 2025 (TATOLI)—Diretór Klínika Hospital Nacional Guido Valadares (HNGV), Arcanjo de Jesus Sequeira Nunes, hateten pasiente raiva husi Munisípiu Kovalima hakotu ona iis iha HNGV.
“Pasiente husi Ospitál Referrál Suai ne’e hakotu ona iis. Pasiente ne’e tama iha HNGV iha loron 25 Juñu. Iha-ne’ebá nia kondisaun krítika ona no nia hakotu iis iha 28 Juñu,” Arcanjo de Jesus Sequeira Nunes, dehan ba jornalista sira, iha HNGV, Bidau, segunda ne’e.
Nia esplika, moras raiva ne’e rasik bainhira kona-ona ema, nia taxa mortalidade aas tebes, bele to’o 100%, signifika nia kona pasiente ida mak diagnostikadu rabies ona posibilidade aas atu lakon vida.
“Kazu raiva asuntu sériu. Tanba ne’e, parte hotu-hotu tenke tau-atensaun no parte saúde bele jere asuntu saúde nian, maibé asuntu kona-ba asu ida-ne’e presiza kolaborasaun multi- ministeriál hodi foka ba prevensaun. Tanba ne’e, husi parte HNGV tenke informa nafatin ba populasaun Timor katak di’akliu labele han na’an asu,” nia esplika.
Nia haktuir, pasiente ida ho inisiál YH (16) ne’e hetan transferénsia hosi Ospitál Referrál Suai, Munisípiu Kovalima, tanba kazu raiva.
Notísia relevante: Koñese moras rabies hodi salva ita, animál no Timor-Leste
Arcanjo hatutan, bazeia ba nia istória hosi diagnosa, kona-ba raiva ne’e nia la’ós tata husi asu, maibé probabilidade asu nia raan mak kona nia.
“Agora bazeia ba nia istória oinsá mak nia kona raiva ne’e. Nia la’ós asu mak tata. Atu fó-hatene katak na’an asu ne’e rasik, bainhira ita te’in, temperatura ne’e maka’as, depois da’an kle’ur no bele hamate vírus. Tan ne’e, parese la’ós han na’an asu mak mate, maibé parese kaer asu nia raan no asu nia kabeen. Tan ne’e, ita-nia liman kona infesaun no bainhira ita han fali hahán ruma ita la fase liman, ida-ne’e mak sitoma ne’ebé da’et lalais de’it,” nia relata.
Nia husu ba populasaun sira sira hotu katak kazu ne’e perigozu tebes, tanba ne’e di’akliu evita atu labele konsume na’an asu, tanba durante preparasaun ne’e, asu nia raan, kontéudu líkidu sira-ne’e bele kona ema-nia isin ka ema-nia liman.
Tuir dadus katak kazu raiva iha Timor-Leste hamutuk ema na’in- hitu mak mate, kompostu husi Munisípiu Bobonaru, RAEOA, Ermera no Kovalima.
Jornalista: Felicidade Ximenes
Editór: Xisto Freitas da Piedade
