DILI, 09 Jullu 2025 (TATOLI)-Polísia Nasionál Timor-Leste liuhusi Unidade Polísia Marítima (UPM) simu apoiu ró inflável ho kasko ríjidu haat husi Governu Japaun através Ajénsia Kooperasaun Internasionál Japaun nian (JICA, sigla inglés).
Ró haat ne’e sei tau iha Kuartél UPM, tasi ibun Biakou Atabae, postu administrativu Atabae munisípiu Bobonaru, tau iha tasi ibun Kom Lautein no Kovalima hodi kontrola seguransa tasi, liuliu atividade peska ilegál.

Komandante PNTL, Komisáriu Jerál Polísia Henrique da Costa, hatete tulun ne’e importante tebes, tanba la’ós de’it kontrola atividade peska ilegál maibé bele inteven krime organizadu sira seluk hanesan tráfiku umanu.
“Akordu hala’o ona, no prosesu lori-ró mai Timor-Leste ne’e presiza tempu maizumenus tinan rua”, Komisáriu hateten ba jornalista sira hafoin selebra akordu ho Embaixada Japaun ne’ebé hala’o iha Kuartél PNTL Kaikoli, kuarta-ne’e.
Xefe reprezentante JICA iha Timor-Leste, Daisuke Fukumori, hateten objetivu husi akordu ne’e kapasita UPM halo seguransa no proteje área marítima. Tanba ne’e, ninia parte sei haruka péritu tékniku halo formasaun ba operasaun no manutensaun.
“JICA hein atu fornese ró inflável ho kasko rijidu (RHIBs), ne’e ekipamentu relevante inklui motór sira, revoke ró nian, no kareta atu tula-ró sira”, dehan nia.
Nia dehan servisu ida-ne’e sei hasa’e seguransa no proteje marítima sei kontribui maka’as atu rezolve peska ilegál.
Embaixadór Japaun iha Timor-Leste, Tetsuya Kimura, iha ninia intervensaun ba serimonia hateten haksolok tanba hafoin halo koordenasaun, Japaun sei apoiu Timor-Leste nia seguransa marítima. Pakote ida-ne’e inklui la’ós de’it ró haat ho dezempeñu ass, maibé mós ferramenta manutensaun esensiál sira no kolokasaun péritu Japonez sira. Abordajen abrante ida-ne’e ho objetivu hadia efetivu kapasidade sira husi UPM.
“Ami fiar katak melloramentu seguransa marítma ne’e esensiál ba nasaun-ida nia prosperidade no estabilidade. Fronteira marítima sira ne’ebé seguru, maka importante tebes atu proteje soberania nasional, salva-guarda rekursu tasi nian ne’ebé valiozu, kombate atividade ilegál sira hanesan piratária no peska ilegál, no garante seguransa transporte no komérsiu marítimu nian”, haktuir Embaixador Japaun ne’e.
Tetsuya Kimura espera, ró-haat ho dezempeñu ass no treinamentu ne’ebé akompaña sei utiliza ho efetivu hodi reforsa seguransa kosteria Timor-Leste nian. “Mai ita kontinua servisu hamutuk hodi garante seguransa no protesaun ba povu Timor-Leste, hametin liutan ita-nia parseiria”.
Entretantu, reprezentante Ministru Interiór atuál Sekretariu Estadu Protesaun Sivil, Domingos Mariano Reis, iha ninia intervensaun hateten apoiu ne’e bele asegura seguransa tasi-nian.
“Ha’u reprezenta Ministru Interiór hakarak agradese ba gratidaun no kompromisu Governu Japaun, espesiál ba povu Japaun ne’ebe apoiu Timor-Leste sem-reserva, ida-ne’e kompromisu boot bilaterál entre Timor-Leste ho Japaun”, tenik nia.
Nia espera selebrasaun ne’e bele asegura katak peska ilegál sira labele halo movimentu iha Tasi Timor nian. “Hodi asegura katak ita-nia riku-soin iha tasi nian, ema seluk sei labele halo tuir nia hakarak iha ita-nia área tasi”, nia konklui.
Notísia relevante: UPM tenke kontinua prevene fronteira marítima husi tranzasaun ilegál
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Rita Almeida





