DILI, 05 Agostu 2025 (TATOLI)—Ministériu Saúde (MS) liuhusi Diresaun Nasionál Moras la Hada’et rejista pasiente psikososiál husi Janeiru to’o Juñu hamutuk 1.996, maioria ho eskizofrenia.
“Pasiente mentál hamutuk 1.996, husi ne’e maioria sofre eskizofrenia, tuir mak ansiedade no depresan, no mós ho sira ne’ebé mak intentu ba suisídiu (oho-án)”, Xefe Departementu Moras la Hada’et iha MS, Mateus Hornai, ba jornalista sira bainhira partisipa workshop konaba konsulta finalizasaun estratejia nasionál ba saúde mentál 2026-2030 iha salaun Ministériu Turizmu no Komérsiu, Kaikoli, tersa-ne’e.
Pasiente sira ne’e, nia dehan barak liu maihusi Dili, Vikeke, Baukau no Bobonaru. “Dili hanesan sentru no populasaun barak, tuir mak Vikeke, Baukau no Bobonaru. Moras ne’e oinsá halo tratamentu sedu, kontrola nune’e bele eleva kualidade moris nian”.
Nia haktuir, eskizofrenia la bele kura, maibé halo tratamentu regular, di’ak no bele kontrola iha komunidade, nune’e la bele aumenta.
“Ita-nia pasiente, ida-rua sei toba iha dalan ninin, entaun esforsu ne’ebé halo mak kooperasaun ho parseiru sira, liuliu pradet”, nia dehan.
Dirijente ne’e hatutan Pradet mak fó asisténsia ba sira iha dalan ninin hanesan fó hatais, fó haris, fó aimoruk depois halo koordenasaun ho família atu asegura katak ba oin família tenke iha responsabilidade lori ba fasilidade saúde atu kontinua tratamentu.

Iha fatin hanesan, médiku jerál iha Ospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV, sigla portugés), Boaventura José da Costa, hateten durante kuidadu intensivu ba kurtu prazu (acute care), HNGV halo atendimentu di’ak tebes ba pasiente sira.
“Maske fasilidade mínima, maibé oinsá atu mellora di’ak liutan pasiente sira-nia saúde, tanba tuir kazu ne’ebé mak iha katak kazu depresaun, ansiedade no intensaun suisídiu ne’ebé durante ne’e aumenta”, Boaventura dehan.
Nia informa kazu sira-ne’e nia kauza husi problema iha servisu fatin no mós família.
Notísia relevante: PRADET – MSSI serbisu hamutuk fó asisténsia ba ema ho problema saúde mentál
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editora : Rita Almeida





