Konferénsia Ekonómika no Negósiu Timor-Leste no Austrália destaka ba setór xave no hametin kooperasaun

DILI, 06 Agostu 2025 (TATOLI) – Konferénsia Ekonómika no Negósiu Timor-Leste no Austrália (TLAUCON2025) ba-daruak sei hala’o iha loron 07 to’o 08 Agostu iha Sentru Konvensaun Dili, ho partisipasaun husi ema liu 400.
Konferénsia ne’e sai plataforma importante hodi harii parseria ekonómika, hametin kooperasaun bilaterál no atrai investimentu estranjeiru ba Timor-Leste.
Eventu ne’e sei hahú ho diskursu prinsipál husi Primeiru-Ministru, Xanana Gusmão, no Ministra Dezenvolvimentu Internasionál Austrália nian, hanesan mós Ministra ba Empreza Ki’ik no Ministra ba Asuntu Multikulturál, Anne Aly MP. Diskursu sira ne’e sei marka kompromisu Timor-Leste no Austrália iha dezenvolvimentu ekonómiku no apoia setór privadu.
Tuir nota husi Ministériu Koordenadór ba Asunu Ekonómiku ne’ebé Tatoli asesu, TLAUCON2025 sei fó énfaze ba setór xave haat: turizmu, agrikultura, manufatura no prosesamentu, no minerál no rekursu sira. Ajenda ofisiál, ne’ebé lansa tiha ona iha tlaucon2025.com, inklui diskursu prinsipál, sesaun temátika no diskusaun painél.
TLAUCON2025 sei aborda mós asuntu estratéjiku kona-ba adezaun Timor-Leste ba ASEAN no nia impaktu ba komérsiu no investimentu.
Iha konferénsia ne’e sei iha asinatura memorandu nntendimentu (MoU) entre Kámara Komérsiu no Indústria Kimberley Orientál (Austrália Osidentál) nian ho Kámara Komérsiu no Indústria Timor-Leste hodi formaliza kooperasaun emprezariál, atu promove kreximentu ekonómiku no parseria komersiál sira.
TLAUCON2025 sei realiza mós Feira Komersiál hodi hatudu negósiu liu 50 husi Timor-Leste no Austrália, ne’ebé reprezenta indústria oioin. “Feira ne’e sei sai hanesan plataforma hodi promove produtu no servisu lokál sira ne’ebé inovativu hodi atrai investimentu”, nota ne’e realsa.
Emprezáriu no delegadu sira ne’ebé partisipa iha konferénsia ne’e sei hetan mós asesu ba website Business to Business (B2B) Matching, ne’ebé permite emprezáriu sira konekta ho emprezáriu sira seluk, inklui haree perfíl empreza sira no marka enkontru sira. Inisiativa ne’e sei apoia hodi dezenvolve rede serbisu no parseria estratéjika.
Atividade ne’e sei inklui mós eventu laterál ne’ebé organiza husi Konsellu Negósiu Austrália–Timor-Leste, ho patrosíniu husi TradeInvest Timor-Leste, Austrade, no Embaixada Austrália. Eventu ne’e sei fó oportunidade ba delegadu sira hala’o vizita bá projetu iha área turizmu, agrikultura no manufatura.
Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadór ba Asuntu Ekonómiku, Francisco Kalbuadi Lay, hateten Timor-Leste onradu sai uma-na’in TLAUCON2025 ba tinan daruak tuituir malu.
“Ami hein katak eventu ne’e nu’udar katalizadór hodi hametin lasu komersiál no investimentu hodi enkoraja kolaborasaun ekonómika ne’ebé metin liu entre nasaun rua”, nia espera.
Embaixadora Austrália iha Timor-Leste, Caitlin Wilson, mós konfirma “TLAUCON hanesan oportunidade di’ak ida hodi esplora oportunidade komérsiu no investimentu ne’ebé buras. Austrália sente onradu hodi kontribui ba kreximentu ekonómiku Timor-Leste nian enkuantu sei fó benefísiu mútua ba nasaun rua”.
TATOLI

